1712

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 17. vijek18. vijek19. vijek
Decenija: 1680-e  1690-e  1700-e  – 1710-e –  1720-e  1730-e  1740-e
Godine: 1709 1710 171117121713 1714 1715
Newcomenova parna mašina
1712 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1712
MDCCXII
Ab urbe condita 2465
Islamski 1123 – 1124
Iranski 1090 – 1091
Hebrejski 5472 – 5473
Bizantski 7220 – 7221
Koptski 1428 – 1429
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1767 – 1768
 - Shaka Samvat 1634 – 1635
 - Kali Yuga 4813 – 4814
Kineski
 - Kontinualno 4348 – 4349
 - 60 godina Yang Voda Zmaj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11712
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1712. (MDCCXII) bila je prijestupna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru. To je posljednja godina u kojoj se primjenjivao tzv. švedski kalendar.

Događaji[uredi - уреди | uredi izvor]

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak[uredi - уреди | uredi izvor]

Luj XIV sa svojim nesuđenim naslednicima
  • 8. 3. - Mali vojvoda od Bretanje umire od morbila i puštanja krvi; prestolonaslednik je njegov dvogodišnji brat Luj, vojvoda od Anžua, koji je takođe bolestan ali uspeva preboliti uz pomoć guvernante, Madame de Ventadour - postaje Louis XV od Francuske 1715-1774.
  • 8. 3. (kalendar?) - Na saslušanju pred Tajnim savetom, francuski dvostruki agent Antoine de Guiscard pokušao ubiti britanskog kancelara eksčekera Roberta Harleyja.
  • 11. 3. - Hrvatski sabor u Zagrebu, bez većine, prougarskih, magnata: prihvaćen prijedlog biskupa Eszterhazyja da hrvatsko kraljevstvo prizna žensko naslijeđe dinastije Habsburgovaca - Hrvatska pragmatička sankcija.[1] Ugarski sabor je priznao žensko naslijeđe tek 1723. (→ Pragmatična sankcija).

April/Travanj – Jun/Lipanj[uredi - уреди | uredi izvor]

  • 4. 5. - RzŠN, Cassardova ekspedicija: francuski gusar Jacques Cassard hara na portugalskim Zelenortskim ostrvima, nastavlja ka britanskim i holandskim ostrvima u Karibima (jul) i Surinamu (oktobar).
  • 16. 5. - Karlovo pismo: obvezuje se za sebe i svoje nasljednike da će nepovrijeđene sačuvati "prava, privilegije i sloboštine" hrvatskoga kraljevstva.[3]
  • maj - Izbija prvi rat između Indijanaca Fox i Francuza sa saveznicima (do 1716) - u pitanju je kontrola nad putevima trgovine krznom.
  • 19. 5. - Petar Veliki premješta prijestolnicu Ruskog Carstva iz Moskve u Sankt Peterburg (do 1918).
  • 22. 5. - Karlo VI se krunisao u Požunu za ugarsko-hrvatskog kralja, kao Karlo III.

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan[uredi - уреди | uredi izvor]

  • kolovoz, početkom - Bosanski namesnik Ahmed-paša, uz pomoć skadarskog Tahir-paše Mahmudbegovića, prodire na Cetinje[4][5], vladika Danilo i Miloradović beže sa 500 ljudi preko mletačkog područja u Hercegovinu. Turci ruše manastir, ali se povlače i tada trpe veće gubitke. Boj na Carevu Lazu? [6][7] Crnogorci se "prvi put" frontalno sukobljavaju sa velikim turskim snagama.[8]
  • 11. 8. - Mirom iz Aaraua je završen građanski rat u Švajcarskoj ("Četvrti zemaljski mir"): protestanti dobijaju prevlast, ali prava katolika se poštuju.
  • kolovoz - Ugarski sabor udovoljio hrvatskom zahtjevu da se prizna pravna valjanost svim zaključcima hrvatskog sabora koje kralj sankcionira.
  • 19. 8. - RzŠN: u Utrechtu zaključeno primirje u Španiji - pregovori se ubrzavaju.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac[uredi - уреди | uredi izvor]

  • krajem godine - Crnogorci ponovo pojačavaju četničku akciju.[11]
  • 20. 12. - U okviru odbrane Stralsunda u Pomeraniji, Šveđani su odneli pobedu nad Dancima i Saksoncima kod Gadebuscha. Magnus Stenbock je proizveden u maršala.

Kroz godinu[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Defterdar upućen iz Carigrada preuzeo beogradsku haznu (blagajnu) - ranije je bilo dosta zloupotreba u vojničkim platama i penzijama. U ovo vreme muslimanska raja iz Bosne se u Beogradu upisuje u erlije i kod kuće odbijaju plaćanje desetka; mnogi se u carstvu upisuju u janičare da bi izbegli obaveze i namete[12]
  • Ali-beg Ibrahimhanzade, potomak Mehmed-paše Sokolovića, dobio je po treći put carski ferman da se janičari isele iz Jeni-hana, pašine zadužbine u Beogradu, namenjene mostu u Višegradu.[13]
  • 1712-15 - Ugarski sabor pristao na osnivanje stajaće kraljevske vojske u Ugarskoj i plaćanje poreza za njeno održavanje, ali samo od strane kmetova; Ugarska komora je podređena kralju a ne Bečkoj komori, ima upravu nad novim krajevima osim Vojne krajine[14]
  • Lika i Krbava, umjesto dvorskoj Komori, podređeni Krajini.[15] tj. Karlovačkom generalatu, kako je narod i želio, nakon što je carska komisija utvrdila da se "ne može savjetovati, da se ovaj divlji narod, tako skoro i najmanje optereti kontribucijom, glavarinom ili drugim nametima".[16] Pobuna ipak ima i narednih godina.
  • Umro Atanasije Ljubojević pravoslavni episkop na području Like i Banije - dogodine ga nasleđuju Dionisije Ugarković (Kostajnička eparhija) i Danilo Ljubotina (gornjokarlovačka). Istovremeno se nameće unijatski vladika Rafailo Marković.[17]
  • 1712-13 - Srbi oko Ludbrega i Bisaga u stanju permanentne bune, jer se protive pokušajima Hrvatskog sabora da naplati kontribuciju (na vlastelinstvu Ludbreg-Rasinja ih podržavaju ban Adam Baćanj (?) i majka grofica Eleonora).[18]
  • Britanski inženjer Thomas Newcomen izrađuje Newcomenovu parnu mašinu, prvi praktični uređaj uređaj koji koristi paru za obavljanje mehaničkog rada; uređaj se koristi za ispumpavanje vode iz rudarskih jama u Black Countryju.
  • John Arbuthnot kreirao lik Johna Bulla, kao simbol Britanije.
  • Otkriveno jedno od Novosibirskih otoka.
  • Edmond Halley i Isaac Newton piratizovali nedovršeni Flamsteedov katalog zvijezda - prva pojava Flamsteedove oznake.

Rođenja[uredi - уреди | uredi izvor]

Smrti[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1712.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Historija n. J. II, 1020
  2. Istorija s. n. IV-1, 536-7
  3. Historija n. J. II, 1022
  4. Istorija s. n. IV-1, 29
  5. Crna Gora od kraja XV veka do 1914. godine. rastko.rs
  6. Historija n. J. II, 1256
  7. Sveti Petar Cetinjski, Kratka istorija Crne Gore. rastko.rs
  8. Istorija s. n. IV-1, 34
  9. Istorija s. n. IV-1, 538
  10. Istorija s. n. IV-1, 30
  11. Oslobođenje Crne Gore. rastko.rs
  12. Istorija s. n. IV-1, 13
  13. Istorija s. n. IV-1, 15-16
  14. Historija n. J. II, 866
  15. Historija n. J. II, 1005
  16. Historija n. J. II, 1045
  17. Istorija s. n. IV-1, 184
  18. Istorija s. n. IV-1, 190
Literatura
  • Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959
  • Istorija srpskog naroda, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

Vanjske poveznice[uredi - уреди | uredi izvor]