Ilirski ratovi

Izvor: Wikipedia
Prvi ilirski rat
Dio Ilirskih ratova
Datum 229228. pne.
Lokacija Ilirija
Rezultat rimska pobjeda, privremeni prekid ilirske piraterije
Teritorijalne
promjene
uspostavljen rimski protektorat
Zaraćene strane
Rimska Republika Ilirija
Komandanti
Teuta

Ilirski ratovi je zajednički naziv za tri pohoda koje je Rimska Republika poduzela protiv ilirskih naselja na istočnoj obali Jadrana u svrhu suzbijanja piratstva - 229. pne., 219. pne. i 168. pne. Prvi je pohod poduzet protiv kraljice Teute, drugi protiv Demetrija Hvarskog i treći protiv Gencija. Prvi ilirski rat 229. pne. je predstavljao prvi prodor rimske vojske i mornarice istočno od Apeninskog poluotoka.[1]

Prvi ilirski rat[uredi - уреди]

Prvi ilirski rat je trajao od 229. pne.[2] do 228. pne.. Povod je bila rimska zabrinutost za trgovačke rute u Jadranu, povećana nakon prvog punskog rata, kada su se mnoga plemena Ilirije ujedinila pod jednom kraljicom [3], Teutom. Smrt rimskog izaslanika pod imenom Korunkanije[4] po naredbi Teute[5] te napadi na brodovi italijanskih trgovaca pod rimskom zaštitom, natjerali su rimski Senat da preko mora pošalje vojsku pod komandom konzula Lucija Postumija Albina i Gneja Fulvija Centumala. Rimljani su lako otjerali ilirske garnizone iz grčkih gradova Epidamn, Apolonija, Korkira i Faros te u njima uspostavili protektorate.

Rimljani su također[6] kao upravnika Istočnog Jadrana postavili Demetrija Hvarskog protutežu Teuti.[7]


Drugi ilirski rat
Dio Ilirskih ratova
Datum 220219. pne.
Lokacija Ilirija
Rezultat rimska pobjeda, Demetrije bježi
Zaraćene strane
Rimska Republika Ilirija
Komandanti
Lucius Aemilius Paullus Demetrije Hvaranin
Ilirska plemena (prije rimskih osvajanja).

Drugi ilirski rat[uredi - уреди]

Drugi ilirski rat je trajao od 220. pne. do 219. pne. Pokrenuo ga je Demetrije Hvaranin, uvjeren kako su njegovi rimski sizereni prezauzeti borbom borbom protiv Gala u Cisalpinskoj Galiji, odnosno pripremama za predstojeći rat protiv Hanibala. Povod je bila još uvijek kaotična situacija u Grčkoj, koja se oporavljala od posljedica kleomenskog rata. Demetrije, koji je sagradio flotu od 90 brodova, isplovio je na jug kako bi napao i osvojio grad Pilos, gdje je s nakon nekoliko pokušaja zarobio još 50 brodova. S tom je flotom nastavio pohod na Ciklade. U međuvremenu su Rimljani opremili flotu pod Lucijem Emilijem Paulom te napali i osvojili slabo branjeni Dimale, jednog od glavnih Demetrijevih uporišta. Odatle je rimska flota otplovila na sjever te zauzela Faros. Demetrije Hvaranin je, tako ostavši bez baza, prisiljen bježati, te je pronašao utočište kod makedonskog kralja Filipa V. Ovaj je sukob poslužio kao predigra za prvi makedonski rat.

Treći ilirski rat[uredi - уреди]

Treći ilirski rat je predstavljao dio trećeg makedonskog rata, koji je izbio 171. pne. Na samom početku je ilirski kralj Gencije stao na stranu Rima. Međutim, godine 169. pne. je, potaknut makedonskim uspjesima i obećanjima kralja Perzeja, prešao na stranu Makedonaca. Gencije je napao i uništio rimska uporišta Apolonija i Dirahij. Rimljani su na to reagirali poslavši vojsku pod Lucijem Anicijem Galom. Ona je početkom 168. pne. porazila Gencija kod Skadra te ga zarobila. To je olakšalo Rimljanima da poraze Makedonce iste godine.

Treći ilirski rat je za posljedicu imao uspostavljanje trajne rimske prisutnosti na istočnoj obali Jadrana. Borbe s ilirskim plemenima su se nastavile još 40 godina, dok je unutrašnjost Ilirije pokorena tek pred kraj 1. vijeka pne.

Izvori[uredi - уреди]

  1. Gruen, 359.
  2. Wilkes, J. J. The Illyrians, 1992, p. 120, ISBN 0-631-19807-5,Page 160,"... ' The Roman invasion of Illyria in 229 sc appears to have caught Teuta and the Illyrians completely off guard. As soon as the weather permitted, the queen had ordered south a naval expedition ..."
  3. Wilkes, J. J. The Illyrians, 1992, p. 120, ISBN 0-631-19807-5.,Page 177,"... who appears to have ruled after 168 Bc at Queen Teuta's old stronghold Rhizon (Risan). His silver issues are rare, but bronze coins, without the royal title, occur on Hvar, both ..."
  4. http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=App.+Ill.+2.7,Appian, The Foreign Wars (ed. Horace White)THE ILLYRIAN WARS,The Illyrian vessels attacked the ambassadors on their voyage and slew Cleemporus, the envoy of Issa, and the Roman Coruncanius; the remainder escaped by flight.
  5. Zock, 99.
  6. Wilkes, J. J. The Illyrians, 1992, p. 120, ISBN 0-631-19807-5,page 161, "... Gulf of Kotor. The Romans decided that enough had been achieved and hostilities ceased. The consuls handed over Illyria to Demetrius and withdrew the fleet and army to Epidamnus , ..."
  7. Eckstein, 46–59.
Illyrian shield.jpg
Illyrian shield.jpg