Geografija Iraka

Izvor: Wikipedia
Geografija Iraka
Iraq (orthographic projection).svg
Kontinent Azija
Regija Jugozapadna Azija
Koordinate 33°20′N, 44°26′E
Površina 438.317 (57. po veličini)
 - kopno 99,8%
 - voda 0,2%
Obalna crta 58 km
Granice Ukupno 3801 km:
 Kuvajt (240 km)
 Saudijska Arabija (814 km)
 Jordan (181 km)
 Sirija (605 km)
 Turska (352 km)
 Iran (1609 km)
Najviša točka Čiha-Dar
(3611 m)
Najniža točka Perzijski zaljev
(0 m)
Najduža rijeka Eufrat
(1060/2800 km)
Najveće jezero Tartar
(2710 km²)

Geografija Iraka je relativno raznovrsna i može se podjeliti u četiri glavne regije: pustinjski (zapadno od Eufrata), gornju Mezopotomiju (između Tigrisa i Eufrata), sjeverno pobrđe Iračkog Kurdistana i donju Mezopotamiju, aluvijalnu ravan od Tikrita do Perzijskog zaljeva.

Planine na sjeveroistoku su nastavak alpsko-himalajskog lanca koji se pruža na istok od Balkana kroz južnu Tursku, sjeverni Irak, Iran i Afganistan sve do Himalaja. Pustinjska regija se nalazi u jugozapadnim i centralnim pokrajinama uz granicu sa Saudijskom Arabijom odnosno Jordanom i geografski pripada Arabijskom poluotoku.

U Iraku je pronađena glinena pločica koja se smatra za najstariju poznatu kartu. Pronađena je 1930. tokom iskopavanja u Nuziju kod gradova Harana i Kirkuka, oko 320 km sjeverono od Babilona. Tablica, veličine 173 × 193 mm, se obično datira u dinastiju Sargona Akadskog (24.22. v. pne.).

Položaj[uredi - уреди]

Irak se nalazi u Jugozapadnoj Aziji, između 29° i 38° sjeverne geo. širine odnosno 39° i 49° geo. dužine (mali dio Iraka se nalazi zapadno od 39° istočne dužine). Zauzima površinu od 437.072 km² i po tome je 57. država na svijetu.

Državne granice[uredi - уреди]

Irak graniči sa Iranom (1609 km) na istoku, Saudijskom Arabijom (814 km) i Kuvajtom (240 km) na jugu, Sirijom (605 km), Jordanom (181 km) i Turskom (352 km) na zapadu[1][2]. Dužina obale kod Perzijskog zaljeva je 58 km.

Reljef[uredi - уреди]

Reljefna karta Iraka

Većina geografa dijeli državu na četiri područja: pustinju na jugu i jugozapadu, zonu između gonjih tokova Tigrisa i Eufrata, pobrđe na sjeveru i sjeveroistoku i aluvijalnu ravnicu u donjem toku Tigrisa i Eufrata.

Gornja Mezopotamija[uredi - уреди]

Gornja Mezopotamija se prostire između rijeke Tigris sjeverno od grada Samare i Eufrata sjeverno od Hita i dio je veće koja se širi u Siriju i Tursku. Rijeke u ovoj ovlasti teku kroz duboke doline i navodnjavanje je ovdje teže nego u donjem toku. Veći dio ove zone se može smatrati pustinjom.

Donja Mezopotamija[uredi - уреди]

Mezopotamska nizina sa ostacima Babilona u pozadini

Donja Mezopotamija je aluvijalna ravnica koja počinje sjeverno od Bagdada i širi se prema Perzijskom zaljevu. Čitavo područje je riječna delta isprepletena kanalima između Tigrisa i Eufrata.

Sjeverni Irak i Irački Kurdistan[uredi - уреди]

Sjeverni Irak i Irački Kurdistan planinskog su tipa. Ovdje se protežu krajnji zapadni ogranci planinskog masiva Zagros, a nalazi se i najviši irački vrh Čiha-Dar (3611 m), uz granicu s Iranom.

Sirijska i Arbijska pustinja[uredi - уреди]

Klima[uredi - уреди]

Pješčana oluja u Iraku

Irak se nalazi u suhoj klimatskoj zoni. Ljeta su vruća i s malo padalina, a zime blage i vlažne. Dok u Sirijskoj pustinji mogu proći godine bez kiše, u planinskoj regiji na sjeveroistoku zemlje zimi pada snijeg. Godišnja razina padalina u ovom području prelazi 1000 mm, dok je u Mezopotamiji količina padalina uglavnom manja od 30 mm. U Bagdadu, koji je smješten u njenom centru, prosječna temperatura u januaru iznosi 9 °C, a u julu 33 °C. Temperaturne vrijednosti nerijetko ljeti pređu ekstremnu granicu od 50 °C.

Hidrografija[uredi - уреди]

Regija između rijeka Eufrata i Tigrisa naziva se Mezopotamija i predstavlja žitnicu zemlje. Rijeke teku kroz Irak sa sjeverozapada prema jugoistoku. Centralni dijelovi njihovih tokova natapaju polja i plantaže agruma i palmi datulja podignute na mjestu posječenih šuma u kojima su najzastupljenija bila stabla hrasta, platana, vrbe i topole. Donje tokove ovih rijeka prate močvarna područja s puno trske koja su stanište brojnih ptica selica. Oko 150 km sjeverno od ušća u Perzijski zaljev Eufrat i Tigar se spajaju u rijeku Šat al-Arab. Iračka morska obala duga je oko 58 km. Na zapadu toka rijeke Eufrat reljef se postupno uspinje prelazeći u Sirijsku pustinju, koja se prostire i po susjednim zeljama. U ovom prirodnom prostoru vegetacija je pustinjska s tek pokojim grmom trave ili trnovitim trajnicama.

Veze[uredi - уреди]

Izvori[uredi - уреди]

  1. CIA World Factbook: Iraq – Geography
  2. Statistical Centre of Iran (2006.). "1.1. Length of Iranian Borderlines", Iran Statistical Year Book 1385. Tehran: Iranian ministry of the Interior.

Vanjske veze[uredi - уреди]

Ostali projekti
Commons-logo.svg U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: Geografija Iraka
Gnome-globe.svg U Wikimedijinoj ostavi nalazi se atlas Iraka