Dvanaest imama

Izvor: Wikipedia

Dvanaest imama su duhovni i politički nasljednici Muhameda, proroka islama, prema vjerovanju Dvanaestničkog ili Ithna-‘ashariyyah ogranka šijitskog islama.[1] Prema dvanaestničkoj teologiji, nasljednik Muhamedov je nepogrešiv ljudski pojedinac koji ne samo što pravedno vlada zajednicom, nego je također sposoban održavati i tumačiti božansko pravo i njegovo ezoteričko značenje. Prorokove i imamove riječi i djela su vodilja i uzor koji zajednica mora slijediti; zbog toga moraju biti slobodni od pogreške i grijeha i moraju biti izabrani božanskim ukazom (nass) preko Proroka.[2][3] Šijiti-dvanaestnici vjeruju da su Dvanaest imama predskazani u Hadisu dvanaest nasljednika.

Dvanaestnici i ismalitski šijiti vjeruju kako je ‘aql - božanska mudrost - bila izvor duša Proroka i imama te im dala ezoteričko znanje poznato kao ḥikmah te da su njihove patnje bile sredstvo božanske milosti za njihove poklonike.[1][4][5] Iako Imam nije bio primatelj božanske objave, imao je bliski odnosa sa Bogom, te ga Bog vodi isto kao što Imam vodi narod. Imam je također vođen od tajnih tekstova u svom posjedu kao što su al-Jafr i al-Jamia. Imamat ili vjerovanje u božanskog vodiča je temeljno vjerovanje dvanaestničkih i ismailitskih ogranaka šijitskog islama i temelji se na konceptu Boga koji neće ostaviti čovječanstvo bez pristupa božanskom vodstvu.[6]

Prema Dvanaestnicima, uvijek postoji Imam vremena, koji je božanski imenovan autoritet za sve potanja vjere i prava u muslimanskoj zajednici. ‘Alī je prvi bio Imam iz ove loze i, prema mišljenju Dvanaestnika, legitimni nasljednik proroka islama, a koga su slijedili muški potomci Muhameda preko njegove kćeri Fatimah Zahra. Svaki imam je bio sin prethodnog imama, sa izuzetkom Husayn ibn Alija, koji je bio brat Hasan ibn Alija.[1] Dvanaesti i posljednji imam je Muhammad al-Mahdi, za koga Dvanaestnici vjeruju da je trenutno živ i skriven prije nego što se vrati kako bi donio pravdu svijetu.[6]

Sadržaj/Садржај

Popis imama [uredi - уреди]

Broj Moderni prikaz Ime
(Puno/Kunya)		 Titula
(arapski/turski)[7]		 Datum
rođenja
smrti
(n.e./AH)[8]		 Važnost Mjesto rođenja Uzrok i mjesto smrti
i mjesto sahrane[9]
1 100px Ali ibn Abu Talib
علي بن أبي طالب
Abu al-Hasan
أبو الحسن		 Amir al-Mu'minin


(Zapovjednik vjernih)[10]

Birinci Ali[11]		 600–661[10]
23(prije Hidžre)–40[12]		 Prvi Imam i pravedni nasljednik Proroka za sve šijite; suniti ga, pak, priznaju kao Četvrtog kalifa. Uživa veliki ugled kod svih sufističkih muslimanskih redova (Turuq); njihovi članovi vuku svoju lozu od Muhameda preko njega.[10] Meka,
Saudijska Arabija[10]		 ubio ga Abd-al-Rahman ibn Muljam, haridžit u Kufi, koji ga je posjekao otrovanim mačem dok se molio.[10][13]
Sahranjen u džamiji Imama Alija u Najafu,
Irak.
2 100px Hasan ibn Ali
حسن بن علي
Abu Muhammad
أبو محمد		 al-Mujtaba


(Izabrani)

Ikinci Ali[11]		 624–670[14]
3–50[15]		 Bio je nastariji preživjeli unuk Muhameda preko Muhamedove kćeri Fatimah az-Zahra. Hasan je naslijedio svog oca kao kalif u Kufi na osnovi mirovnog sporazuma sa Muavijom I, prepustio je vlast nad Irakom poslije vladavine od sedam mjeseci.[16] Medina,
Saudijska Arabija[14]		 Otrovan od strane svoje supruge u Medini, prema naređenju kalifa Muavije, prema vjerovanju šijita dvanaestnika.[17]
Sahranjen u Jannat al-Baqiju u Medini,
Saudijska Arabija.
3 Husayn ibn Ali
حسین بن علي
Abu Abdillah
أبو عبدالله		 Sayyid ash-Shuhada


(Gospodar mučenika)

Ūçüncü Ali[11]		 626–680[18]
4–61[19]		 Bio je unuk Muhamedov i brat Hasan ibn Alija. Husayn se suprotstavio vlasti kalifa Jezida I. Zbog toga su on i njegova porodica kasnije ubijeni od Jezidove vojske u bitci kod Karbale. Nakon ovog događaja komemoracija Husayn ibn Alija je postala centralni ritual za oblikovanje šijitskog identiteta.[18][20] Medina,
Saudijska Arabija[18]		 ubijen i odrezana mu glava u bitci kod Karbale.[18]
Sahranjen u svetištu Imama Huseina u Karbali,
Irak.
4 100px Ali ibn Husayn
علي بن الحسین
Abu Muhammad
أبو محمد		 al-Sajjad, Zayn al-'Abidin


(Onaj koji se stalno klanja, ukras vjernika) [21]

Dorduncu Ali[11]		 658/9[21] – 712[22]
38[21]–95[22]		 Autor molitvi u Sahifa al-Sajjadiyya, koji su poznati kao "Psalm Domaćinstva Prorokovog."[22] Medina,
Saudijska Arabija[21]		 Prema većini šijitskih učenjaka, bio je otrovan po naređenju kalifa Al-Valida I u Medini, Saudijska Arabija.[22]
sahranjen u Jannat al-Baqi, Medina,
Saudijska Arabija.
5 100px Muhammad ibn Ali
محمد بن علي
Abu Ja'far
أبو جعفر		 Baqir al-Ulum


(Otkrivač znanja) [23]

Besinci Ali[11]		 677–732[23]
57–114[23]		 I sunitski i šijitski izvori ga opisuju kao jednog od ranih i najznačajnijih pravnih učenjaka, koji je poučio brojne učenike u svoje vrijeme.[23][24] Medina,
Saudijska Arabija[23]		 Prema nekim šijitskim učenjacima, otrovao ga je Ibrahim ibn Walid ibn 'Abdallah u Medini, Saudijska Arabija po naređenju Hišama ibn Abd al-Malika.[22]
sahranjen u Jannat al-Baqi, Medina,
Saudijska Arabija.
6 Imamalsadiq.png Ja'far ibn Muhammad
جعفر بن محمد
Abu Abdillah
أبو عبدالله		 as-Sadiq[25]


(Čestiti)

Altinci Ali[11]		 702–765[25]
83–148[25]		 Uspostavio Ja'fari jurisprudenciju i razvio šijitsku teologiju. Poučavao brojne učenjake u različitim poljima, uključujući Abu Hanifaha i Malik ibn Anasa u fiqhu, Wasil ibn Atu i Hisham ibn Hakama u islamskoj teologiji, i Gebera u nauci i alkemiji.[25][26][27] Medina,
Saudijska Arabija[25]		 Prema šijitskim izvorima, bio je otrovan u Medini, Saudijska Arabija po naređenju kalifa Al-Mansura.[25]
sahranjen u Jannat al-Baqi, Medina,
Saudijska Arabija.
7 100px Musa ibn Ja'far
موسی بن جعفر
Abu al-Hasan I
أبو الحسن الاول[28]		 al-Kazim[29]


(Mirni)

Yedinci Ali[11]		 744–799[29]
128–183[29]		 Vođa šijitske zajednice u doba raskola sa ismailitima i drugim ograncima nakon smrti četvrtog imama Jafar al-Sadiqa.[30] Uspostavio je mrežu agenata koji su prikupljali khums u šijitskim zajednicama Bliskog Istoka i Horasna. Uživa ugled među mahdavijama; članovi tih redova vuku svoju lozu do Muhameda preko njega.[31] Medina,
Saudijska Arabija[29]		 Zatvoren i otrovan u Bagdadu, Irak po naređenju kalifa Harun al-Rashida, prema šijitskim vjerovanjima.
Sahranjen u svetištu Kazimayn u Bagdadu,
Irak.[29]
8 100px Ali ibn Musa
علي بن موسی
Abu al-Hasan II
أبو الحسن الثانی[28]		 ar-Rida, Reza[32]


(Zadovoljavajući)

Sekizinci Ali[11]		 765–817[32]
148–203[32]		 Proglašen krunskim princom od kalifa Al-Ma'muna Mamouna i poznat po svojim raspravama sa muslimanskim i ne-muslimanskim vjerskim učenjacima.[32] Medina,
Saudijska Arabija[32]		 Prema šijitskim izvorima, bio je otrovan u Mashadu, Iran po naređenju kalifa Al-Ma'muna.
Sahranjen u Svetištu Imama Reze u Mashadu,
Iran.[32]
9 100px Muhammad ibn Ali
محمد بن علي
Abu Ja'far
أبو جعفر		 al-Taqi, al-Jawad[33]


(Bogobojazni, Velikodušni)

Dokuzuncu Ali[11]		 810–835[33]
195–220[33]		 Slavan po svojoj velikdušnosti i pobožnosti kada je suočen sa progonima od strane Abasidskog Kalifata. Medina,
Saudi Arabia[33]		 Otrovan od strane svoje supruge, Al-Ma'munove kćeri, u Baghadu, Irak po naređenju kalifa Al-Mu'tasima, prema šijitskim izvorima.
Sahranjen u svetištu Kazmain u Bagdadu,
Irak.[33]
10 100px Ali ibn Muhammad
علي بن محمد
Abu al-Hasan III
أبو الحسن الثالث[34]		 al-Hadi, al-Naqi[34]


(Vodič, Čisti)

Onuncu Ali[11]		 827–868[34]
212–254[34]		 Ojačao mrežu zamjenika u šijitskoj zajednici. Slao im upute i zauzvrat primao financijske doprinose vjernika preko khumsa i vjerskih zavjeta.[34] Surayya, selo kraj Medine,
Saudijska Arabija[34]		 Prema šijitskim izvorima, bio je otrovan u Samari, Irak po naređenju kalifa Al-Mu'tazza.[35]
Sahranjen u Džamiji Al Askari u Samari,
Irak.
11 100px Hasan ibn Ali
الحسن بن علي
Abu Muhammad
أبو محمد		 al-Askari[36]


(Građanin garnizonskog grada)

Onbirinci Ali[11]		 846–874[36]
232–260[36]		 Najveći dio života proveo pod raznim ograničenjima koje je kalif Al-Mu'tamid nakon smrti njegovog oca. Represija nad šijitskim stanovništvom je bikla posebno velika u njegovo vrijeme zahvaljujući velikom broju i povećanju uticaja.[37] Medina,
Saudi Arabia[36]		 Prema šijitskim izvorima, bio je otrovan po naređenju kalifa Al-Mu'tamida u Samari, Irak.
Sahranjen u Džamiji Al Askari u Samari,
Irak.[38]
12 Muhammad ibn al-Hasan
محمد بن الحسن
Abu al-Qasim
أبو القاسم		 al-Mahdi, Skriveni imam, al-Hujjah[39]


(Vođeni, Dokaz)

Onikinci Ali[11]		 868–unknown[40]
255–unknown[40]		 Prema doktrini šijita-dvanaestnika, on je stvarna historijska ličnost, trenutni imam i obećani Mahdi, mesijanska ličnost koja će se vratiti zajedno sa Kristom. On će uspostaviti pravednu vlast islama i na zemlju dovesti pravdu i mir.[41] Samarra,
Iraq[40]		 Prema šijitskoj doktrini, živio je u Okultaciji od 872. i nastavit će živjeti sve dok Bog to želi.[40]

Fusnote [uredi - уреди]

  1. ↑ 1.0 1.1 1.2 "Shi'ite". Encyclopedia Britannica Online. 2007. http://www.britannica.com/eb/article-9067367/Shiite. pristupljeno na 6. XI 2007. 
  2. ↑ Nasr (1979), p.10
  3. ↑ Momen (1985), p.174
  4. ↑ Nasr (1979), p.15
  5. ↑ Corbin (1993), pp.45–51
  6. ↑ 6.0 6.1 Gleave, Robert. "Imamate". Encyclopaedia of Islam and the Muslim world; vol.1. MacMillan. ISBN 0028656040. 
  7. ↑ Imamove arapske titule se koriste od strane većine dvanaestničkih šijita koji koriste arapski kao liturgijski jezik, uključujući Usooli, Akhbari, Shaykhi, i u manjoj mjeri Alawi. Turske titule se uglavnom koriste od Alevija, manje dvanaestničke grupe, koja čini oko 10% svjetske populacije šijita. Titule svakog imama doslovno znače "Prvi Alija", "Drugi Alija" itd. Encyclopedia of the Modern Middle East and North Africa. Gale Group. 2004. ISBN 9780028657691. 
  8. ↑ Oznaka n.e. se odnosi na solarni kalendar naše ere, dok AH označava lunarni kalendar Hidžer.
  9. ↑ osim Dvanaestog imama
  10. ↑ 10.0 10.1 10.2 10.3 10.4 Nasr, Seyyed Hossein. "Ali". Encyclopedia Britannica Online. http://www.britannica.com/eb/article-9005712/Ali. pristupljeno na 12. X 2007. 
  11. ↑ 11.00 11.01 11.02 11.03 11.04 11.05 11.06 11.07 11.08 11.09 11.10 11.11 Encyclopedia of the Modern Middle East and North Africa. Gale Group. 2004. ISBN 9780028657691. 
  12. ↑ Tabatabae (1979), pp.190–192
  13. ↑ Tabatabae (1979), p.192
  14. ↑ 14.0 14.1 "Hasan". Encyclopedia Britannica Online. http://www.britannica.com/eb/article-9039439/Hasan. pristupljeno na 08. 11. 2007.. 
  15. ↑ Tabatabae (1979), pp.194–195
  16. ↑ Madelung, Wilferd. "Hasan ibn Ali". Encyclopedia Iranica. http://www.iranica.com/newsite/articles/v12f1/v12f1024.html. pristupljeno na 23. III 2008. 
  17. ↑ Tabatabae (1979), p.195
  18. ↑ 18.0 18.1 18.2 18.3 "al-Husayn". Encyclopedia Britannica Online. http://www.britannica.com/eb/article-9041622/al-Husayn-ibn-Ali. pristupljeno na 8. XI 2007. 
  19. ↑ Tabatabae (1979), pp.196–199
  20. ↑ Calmard, Jean. "Husayn ibn Ali". Encyclopedia Iranica. http://www.iranica.com/newsite/articles/v12f5/v12f5036c.html. pristupljeno na 23. III 2008. 
  21. ↑ 21.0 21.1 21.2 21.3 Madelung, Wilferd. "'ALÈ B. AL-HUOSAYN". Encyclopedia Iranica. http://www.iranica.com/newsite/articles/v1f8/v1f8a052.html. pristupljeno na 8. XI 2007. 
  22. ↑ 22.0 22.1 22.2 22.3 22.4 Tabatabae (1979), p.202
  23. ↑ 23.0 23.1 23.2 23.3 23.4 Madelung, Wilferd. "AL-BAQER, ABU JAFAR MOHAMMAD". Encyclopedia Iranica. http://www.iranica.com/newsite/articles/v3f7/v3f7a043.html. pristupljeno na 8. XI 2007. 
  24. ↑ Tabatabae (1979), p.203
  25. ↑ 25.0 25.1 25.2 25.3 25.4 25.5 Tabatabae (1979), p.203–204
  26. ↑ Research Committee of Strasburg University, Imam Jafar Ibn Muhammad As-Sadiq A.S. The Great Muslim Scientist and Philosopher, translated by Kaukab Ali Mirza, 2000. Willowdale Ont. ISBN 0969949014.
  27. ↑ "Wasil ibn Ata". Encyclopedia Britannica Online. http://www.britannica.com/eb/article-9076198/Wasil-ibn-Ata. pristupljeno na 8. XI 2007. 
  28. ↑ 28.0 28.1 Madelung, Wilferd. "'ALÈ AL-HAÚDÈ". Encyclopedia Iranica. http://www.iranica.com/newsite/articles/v1f8/v1f8a117.html. pristupljeno na 09. 11. 2007.. 
  29. ↑ 29.0 29.1 29.2 29.3 29.4 Tabatabae (1979), p.205
  30. ↑ Tabatabae (1979) p. 78
  31. ↑ Sachedina (1988), pp.53–54
  32. ↑ 32.0 32.1 32.2 32.3 32.4 32.5 Tabatabae (1979), pp.205–207
  33. ↑ 33.0 33.1 33.2 33.3 33.4 Tabatabae (1979), p. 207
  34. ↑ 34.0 34.1 34.2 34.3 34.4 34.5 Madelung, Wilferd. "'ALÈ AL-HAÚDÈ". Encyclopedia Iranica. http://www.iranica.com/newsite/articles/v1f8/v1f8a117.html. pristupljeno na 8. XI 2007. 
  35. ↑ Tabatabae (1979), pp.208–209
  36. ↑ 36.0 36.1 36.2 36.3 Halm, H. "'ASKARÈ". Encyclopedia Iranica. http://www.iranica.com/newsite/articles/v2f7/v2f7a081.html. pristupljeno na 8. XI 2007. 
  37. ↑ Tabatabae (1979) pp. 209–210
  38. ↑ Tabatabae (1979), pp.209–210
  39. ↑ "Muhammad al-Mahdi al-Hujjah". Encyclopedia Britannica Online. http://www.britannica.com/eb/article-9054165/Muhammad-al-Mahdi-al-Hujjah. pristupljeno na 8. XI 2007. 
  40. ↑ 40.0 40.1 40.2 40.3 Tabatabae (1979), pp.210–211
  41. ↑ Tabatabae (1979), pp. 211–214

Izvori [uredi - уреди]

Eksterni linkovi [uredi - уреди]

Dobavljeno iz "http://sh.wikipedia.org/w/index.php?title=Dvanaest_imama&oldid=1516217"