Artafern

Artafern ili Artafren je bio brat perzijsko carstvo|perzijskog cara Darija i satrap Sarda početkom 6. vijeka pne.

Igrao je važnu ulogu u događajima koji će dovesti do izbijanja grčko-perzijskih ratova. Zbog prijateljstva s tiraninom Mileta Aristagorom je pristao godine 499. pne. podržati njegov plan za napad na Naksos koji je završio neuspjehom. Pavši u Artafernovu nemilost, Aristagora je digao ustanak protiv perzijske vlasti. Iako ga je ustanak iznenadio, te iako su ustanici uz pomoć Atenjana i Eretrijaca uspjeli spaliti njegovu prijestolnicu, Artafern je porazio ustanike te godine 494. pne. ugušio ustanak.

Artafern je godine 497. pne. primio atensko izaslanstvo te im rekao da će morati prihvatiti izgnanog tiranina Hipiju ili riskirati perzijsku invaziju, a što je na kraju dovelo do maratonske bitke.

Nakon završetka ustanka, Artafern je reformirao upravo nad jonskim područjem, podvrgavši gradove sistemu rješavanja međusobnih sporova na njegovom dvoru. Također je njihovu teritoriju izmjerio u parasangima kako bi im odredio porez. Artaferna je godine 492. pne. na mjestu satrapa zamijenio Mardonije.

Njegov istoimeni sin sudjelovao je u neuspjelom pohodu na Grčku 490. pne.