Vaal

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Vaal
Vaalrivier
VaalSunrise.jpg
Lokacija
Države  Južna Afrika
Hidrografija
Izvor
  – aps. visina
kod Breytena (masiv Drakensberg)
1800 m
Ušće
  – aps. visina
rijeka Oranje (kod Douglasa)
m
Dužina 1210[1] km
Pritoke Klip, Wilge, Vals, Vet i Riet
Hidrologija
Sliv
  – površina

196.290[1] km²
Ulijeva se u Atlanski ocean
Karta
Vaal River Route (he).png

Vaal (afrikaans: Vaalrivier) je rijeka u Južnoafričkoj Republici, najveća desna (sjeverna) pritoka rijeke Oranje.[1] Rijeka Vaal duga je 1210 km, i ima porječje od 196.290 km².[1][2]

Hidrografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rijeka izvire na masivu Drakensberg kod gradića Breytena u provinciji Mpumalangi, oko 200 km istočno od Johannesburga, zatim teče prema jugozapadu preko visoravni Highvelda kroz provincije Gauteng, Free State i North West do ušća u rijeku Oranje kod grada Douglasa u provinciji North Cape. Rijeka u svom srednjem toku formira najveći dio granice između provincija Free State i Gauteng, a zatim i dio granice između provincija North West i Free State. Vaal je najvećim dijelom ravničarska rijeka plitkog korita. Najveći dio godine ima vrlo malo vode, ali se za zimskih mjeseci (jul i august) pretvara u blatnu bujicu koja ruši sve pred sobom. Upravo zbog tog se i zove Vaal, jer to na afrikaansu znači "sivo-smeđi", zbog boje koju tad rijeka ima.[1] Sve veće pritoke, Klip, Wilge, Vals, Vet i Riet, utječu u rijeku s lijeve strane.[1]

Ekonomsko značenje[uredi - уреди | uredi izvor]

Most na rijeci Vaal

Rijeka Vaal od vitalnog je značenja za metropolitansku regiju grada Johannesburga jer se njene vode koriste za potrebe više od 12,000.000 stanovnika i industrijskih pogona u provinciji Gauteng. Velikim irigacionim projektom, izgradnjom brane Vaal kod grada Vereeniginga 37 km uzvodno od Johannesburga, dio voda iz velikog akomulacionog jezera usmjerava se kanalima u dolinu Hartz za navodnjavanje 369,5 km² obradivog tla.[1] Radi iste namjene podignuta je još jedna velika brana, 320 km nizvodno od Johannesburga kod grada Bloemhofa (široka 4270 m i visoka 33 m), iznad koje je veliko akomulaciono jezero kapaciteta 1,269 km³ vode, na površini od 223 km². Zbog očuvanja kvaliteta vode, čitav kraj oko brane proglašen je prirodnim rezervatom brane Bloemhof (Bloemhof Dam Nature Reserve).[3] Postoje i projekti za povećanje količine voda rijeke Vaal, za što bi trebalo izgraditi nekoliko brana i akumulacija na pritoci Vaala u Lesotu na rijeci Senqu i njenim pritokama Malibamatso i Senqunyane.[4]

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Početkom 19. vijeka rijeka Vaal bila je južna granica dokle se protezalo kraljevstvo domorodačkog naroda Basotho, a nakon toga granica između dvije burske države, Transvaal i Slobodne Države Oranje, koje su kasnije postale provincije Južnoafričke Unije. Transvaal je i dobio ime po rijeci jer to na afrikaansu znači "S one stranu Vaala".

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 "Vaal" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/621215/Vaal-River. pristupljeno 21. 2. 2012. 
  2. "Water Resources of Oranje River" (engleski). Water resources. http://www.dwaf.gov.za/Orange/waterres.aspx. pristupljeno 21. 2. 2012. 
  3. "Bloemhof Dam Nature Reserve" (engleski). TravelGround. http://www.travelground.com/attractions/bloemhof-dam-nature-reserve. pristupljeno 21. 2. 2012. 
  4. "Orange River" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/430934/Orange-River. pristupljeno 3. 3. 2012. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]