Vaal

Izvor: Wikipedia
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretragu
Vaal
Vaalrivier
VaalSunrise.jpg
Lokacija
Države Južna Afrika
Hidrografija
Izvor
  – aps. visina
kod Breytena (masiv Drakensberg)
1800 m
Ušće
  – aps. visina
rijeka Oranje (kod Douglasa)
m
Dužina1210[1] km
PritokeKlip, Wilge, Vals, Vet i Riet
Hidrologija
Sliv
  – površina

196.290[1] km²
Ulijeva se uAtlanski ocean

Vaal (afrikaans: Vaalrivier) je rijeka u Južnoafričkoj Republici, najveća desna (sjeverna) pritoka rijeke Oranje.[1] Rijeka Vaal duga je 1210 km, i ima porječje od 196.290 km².[1][2]

Hidrografija[uredi | uredi kod]

Rijeka izvire na masivu Drakensberg kod gradića Breytena u provinciji Mpumalangi, oko 200 km istočno od Johannesburga, zatim teče prema jugozapadu preko visoravni Highvelda kroz provincije Gauteng, Free State i North West do ušća u rijeku Oranje kod grada Douglasa u provinciji North Cape. Rijeka u svom srednjem toku formira najveći dio granice između provincija Free State i Gauteng, a zatim i dio granice između provincija North West i Free State. Vaal je najvećim dijelom ravničarska rijeka plitkog korita. Najveći dio godine ima vrlo malo vode, ali se za zimskih mjeseci (jul i august) pretvara u blatnu bujicu koja ruši sve pred sobom. Upravo zbog tog se i zove Vaal, jer to na afrikaansu znači "sivo-smeđi", zbog boje koju tad rijeka ima.[1] Sve veće pritoke, Klip, Wilge, Vals, Vet i Riet, utječu u rijeku s lijeve strane.[1]

Ekonomsko značenje[uredi | uredi kod]

Most na rijeci Vaal

Rijeka Vaal od vitalnog je značenja za metropolitansku regiju grada Johannesburga jer se njene vode koriste za potrebe više od 12,000.000 stanovnika i industrijskih pogona u provinciji Gauteng. Velikim irigacionim projektom, izgradnjom brane Vaal kod grada Vereeniginga 37 km uzvodno od Johannesburga, dio voda iz velikog akomulacionog jezera usmjerava se kanalima u dolinu Hartz za navodnjavanje 369,5 km² obradivog tla.[1] Radi iste namjene podignuta je još jedna velika brana, 320 km nizvodno od Johannesburga kod grada Bloemhofa (široka 4270 m i visoka 33 m), iznad koje je veliko akomulaciono jezero kapaciteta 1,269 km³ vode, na površini od 223 km². Zbog očuvanja kvaliteta vode, čitav kraj oko brane proglašen je prirodnim rezervatom brane Bloemhof (Bloemhof Dam Nature Reserve).[3] Postoje i projekti za povećanje količine voda rijeke Vaal, za što bi trebalo izgraditi nekoliko brana i akumulacija na pritoci Vaala u Lesotu na rijeci Senqu i njenim pritokama Malibamatso i Senqunyane.[4]

Historija[uredi | uredi kod]

Početkom 19. vijeka rijeka Vaal bila je južna granica dokle se protezalo kraljevstvo domorodačkog naroda Basotho, a nakon toga granica između dvije burske države, Transvaal i Slobodne Države Oranje, koje su kasnije postale provincije Južnoafričke Unije. Transvaal je i dobio ime po rijeci jer to na afrikaansu znači "S one stranu Vaala".

Izvori[uredi | uredi kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Vaal (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 2. 2012. 
  2. Water Resources of Oranje River (engleski). Water resources. Pristupljeno 21. 2. 2012. 
  3. Bloemhof Dam Nature Reserve (engleski). TravelGround. Pristupljeno 21. 2. 2012. 
  4. Orange River (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3. 3. 2012. 

Vanjske veze[uredi | uredi kod]