Thea von Harbou

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Thea von Harbou
Biografske informacije
Rođenje Thea Gabriele von Harbou
27. decembar 1888.
Smrt 1. jul 1954. (dob: 65)
Supružnik Rudolf Klein-Rogge (1914–1920)
Fritz Lang (1922–1933)
Ayi Tendulkar (c.1933-??)}
Opus
1905 - 1954
Književne vrste science fiction, pustolovni romani, filmski scenario
Jezik njemački
Znamenita djela

Thea Gabriele von Harbou (27. decembar 1888 - 1. jul 1954) bila je njemačka glumica, scenaristica i književnica, koja se smatra autoricom i ko-autoricom nekih od najvažnijih ostvarenja njemačke kinematografije u međuratnom periodu, poznata i kao jedna od najznačanijih žena-autora science fictiona u prvoj polovici 20. vijeka.

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rodila se u porodici pruskih plemića, a usprkos odrastanja u relativnom bogatstvu, odmalena je iskazivala sklonost da sama zarađuje za život, odnosno prema pisanju. Svoje prve spisateljske korake je napravila još kao adolescentica, a slavnom postala za vrijeme Prvog svjetskog rata zahvaljujući historijskim i pseudohistorijskim romanima patriotskog karaktera. Osim tim temama se bavila i egzotičnim zemljama, posebno Indijom za koju će biti vezana do kraja života.

Književni uspjeh ju je povezao sa austrijskim sineastom Joeom Mayom, a brat Horst vo Harbou joj je omogućio angažman sa studijem UFA, gdje je radila kao scenarist za niz istaknutih režisera kao što su F. W. Murnau i Carl Theodor Dreyer. Tamo se upoznala i sa Fritzom Langom, koji joj je 1922. postao drugi suprug, i sa kojim će započeti izuzetno plodnu scenarističko-režijsku suradnju. Brak je, međutim, nakon nekoliko godina došao u krizu zbog Langovim vanbračnih veza, a početkom 1930-ih i zbog različitog stava prema nacističkom pokretu. Godine 1932. ju je Lang, pak, uhvatio u krevetu s indijskim glumcem Ayijem Tendulkarom; godinu dana kasnije se od nje razveo i napustio Njemačku.

Von Harbou je ostala u Njemačkoj nakon dolaska nacista na vlast; iako se javno zalagala za ukidanje zabrane abortusa i iako je njen brak sa Andulkarom bio suprotan nacionalsocijalističkoj ideologiji, postala je oduševljeni pristaša novog režima, a 1940. čak i postala članicom NSDAP. U godinama pred i za vrijeme Drugog svjetskog rata je pisala romane i scenarije propagandnog karaktera. Zbog toga je nakon sloma nacističke Njemačke 1945. kraće vrijeme bila zatvorena od savezničkih vlasti; po izlasku iz zatvora je sudjelovala u akcijama obnove kao fizička radnica (Trümmerfrau), prije nego što je u Zapadnoj Njemačkoj nastavila rad kao filmska scenaristica. Posljednje godine života su joj, pak, obilježili zdravstveni problemi; umrla je u bolnici gdje se oporavljala od pada.

Filmografija[1][uredi - уреди | uredi izvor]

kao režiser[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Hanneles Himmelfahrt (1934)
  • Elisabeth und der Narr (1934)

kao scenario[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Das Wandernde Bild (The Wandering Image) (1920) - scenario
  • Das Indische Grabmal 1 (The Indian Tomb Part 1 (1921) - scenario, sinopsis
  • Der Müde Tod (The Weary Death) (1921) - scenario
  • Kämpfende Herzen (Fighting Hearts) (1921) - scenario
  • Das Indische Grabmal 2. Teil: Der Tiger Von Eschnapur (The Indian Tomb Part 2: The Tiger of Eschnapur) (1921) - scenario, sinopsis
  • Phantom (1922) - scenario
Phantom
  • Der Brennende Acker (The Burning Acre) (1922) - scenario
  • Dr. Mabuse, Der Spieler 1. Teil: Der Große Spieler - Ein Bild Unserer Zeit (Dr. Mabuse, the Gambler Part 1: The Great Gambler - A Picture of our Time (1922) - scenario
  • Dr. Mabuse, Der Spieler 2. Teil: Inferno, Ein Spiel von Menschen Unserer Z (Dr. Mabuse, The Gambler Part 2: Inferno - A Play About People of our Time (1922) - scenario
  • Die Austreibung Die Macht Der Zweiten Frau (Driven From Home) (1923) - scenario
  • Michael (1924) - scenario
Michael (1924)
  • Die Nibelungen 1. Teil: Siegfried's Tod (The Nibelungen Part 1: Siegfried's Death) (1924) - scenario
Die Nibelungen: Siegfried (Siegfried's Death) (1924)
  • Die Nibelungen 2. Teil: Kriemhild's Rache (The Nibelungen Part 2: Kriemhild's Revenge) (1924) - scenario
Die Nibelungen: Kriemhilds Rache (Kriemhilde's Revenge) (1924)
  • Die Finanzen Des Großherzogs (The Finances of the Grand Duke)
The Grand Duke's Finances (1924)
  • Metropolis (1927) - scenario, ideja
Metropolis (1927)
  • Spione (The Spy) (1928) - scenario, originalni siže
Spione (Spies) (1928)
  • Frau Im Mond (Woman in the Moon) (1929) - scenario, originalni siže
Frau im Mond (Woman in the Moon), na temelju vlastitog romana Die Frau im Mond (1929)
  • M (1931) - scenario (nenavedena na špici)
M (1931)
  • Das Testament Des Dr. Mabuse (The Testament of Dr. Mabuse) (1933) - scenario
The Testament of Dr. Mabuse (1933)
  • Der Alte Und Der Junge König (The Old and the Young King) (1935) - sinopsis
  • Die Herrin von Campina (The Mistress of Campina) (1936) - scenario
  • The Impossible Woman (1936) - scenario
  • The Broken Jug (1937) - scenario
  • Don't Promise Me Anything (1937) - scenario
  • Jugend (Youth) (1938) - scenario
  • Verwehte Spuren (Blown Away Tracks) (1938) - scenario
  • The Woman at the Crossroads (1938) - scenario
  • Hurrah! I'm a Father (1939)
  • Annelie (1941) - scenario
  • Clarissa (1941)
  • Die Gattin (The Wife) (1943) - scenario
  • Via Mala (1945) - scenario
  • Erzieherin Gesucht (Educator in Request) (1950) - scenario
  • Dr. Holl (1951) - scenario
Dr. Holl (1951)
  • Tigress of Bengal (1958) - originalni sinopsis

Romani[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Deutsche Roman-Zeitung, 1905
  • Das Indische Grabmal (The Indian Tomb), 1917
  • Das Nibelungenbuch, 1924
  • Metropolis, 1926
  • Die Frau im Mond, 1928

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]

  • AFI/Film Index: Thea von Harbou