Stara Evropa (politika)

Izvor: Wikipedia

Disambig.svg Za ostale upotrebe, pogledajte Stara Evropa (razvrstavanje).

Stara Evropa (engleski: Old Europe, francuski: Vieille Europe, njemački: Das alte Europa) je izraz, gotovo u pravilu pežorativan, koji se od početka 2000-ih koristi za one evropske zemlje, pogotovo one ekonomski, politički ili vojno uticajnije, koje nisu sklone ulaziti u otvorene ili vojne sukobe sa autoritarnim, totalitarnim ili anti-zapadnim državama, najčešće iz vlastitih ekonomskih i realpolitičkih interesa. Izraz je u tom smislu prvi godine 2003. upotrijebio tadašnji američki ministar obrane Donald Rumsfeld kako bi opisao eksplicitno protivljenje vlada Francuske i Njemačke - dotada vjernih američkih saveznika - američkom ratu protiv Iraka kojim je tada vladao Sadam Husein; kao suprotnost Staroj Evropi je Rumsfeld naveo tzv. Novu Evropu, odnosno postkomunističke istočnoevropske zemlje koje su Amerikancima u tome dale maksimalnu političku i vojnu podršku.

Izraz je sa oduševljenjem prihvaćen u velikom dijelu američke javnosti, a pogotovo od strane neokona; šire se upotrebljavao kako bi se označio dotada najeksplicitniji raskol među atlantskim saveznicima od vremena nastanka modernog Zapadnog bloka. "Starost" se u izrazu "Stara Evropa" često tumačila kao izrugivanje "sklerotičnosti" evropske politike koja se još nije prilagodila novoj stvarnosti SAD kao jedine svjetske supersile i moralnog predvodnika slobodnog svijeta; iluzijama o tome da Francuska i Njemačka još uvijek predstavljaju velesile kao što su to bile u 20. vijeku; kao i "dekadentnost" njihovih političkih sistema, bilo kroz korumpiranost lukrativnim ekonomskim vezama sa tiranskim režimima, bilo kroz "bolećivi" pacifizam i nedostatak hrabrosti i spremnosti na izazove koji se u doba hladnog rata razvio kroz decenije lagodnog života pod američkim vojnim kišobranom.

Izraz "Stara Evropa", iako je se odnosio Zapadnu Evropu odnosno "stare" američke saveznike iz NATO-pakta, se nije podrazumijevao sve njih, s obzirom da su američku politiku prema Iraku eksplicitno podržale Ujedinjeno Kraljevstvo, Italija, Španija, Nizozemska i Danska. Sve veća nepopularnost rata u Iraku i neokonske politike je, pak, natjerao i neke "staroevropske" i "novoevropske" države da za nekoliko godina pod pritiskom javnosti promijene svoju politiku, odnosno povuku vlastite trupe iz Iraka, pa je razlikovanje "Stare" i "Nove Evrope" u tom smislu promijenilo svoje značenje.

Danas se taj izraz više može primijetiti u kontekstu Evropske Unije, odnosno razlikama zapadnih i istočnih zemalja EU u određenim političkim pitanjima, kao što su odnosi prema Rusiji, nastojanja da se antikomunizam izjednači sa antifašizmom ili euroskepticizam.

V. također[uredi - уреди]