Omar al-Bašir

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Omar el Bašir
عمر حسن أحمد البشير
Omar al-Bašir

Mandat(i)
7. predsedniik Sudana
Trenutna funkcija
Funkciju obavlja od 30. jun 1989
Prethodnik Ahmed el Mirgani
Naslednik Ahmed Avad (vojna hunta)
Vođa Revolucionarnog veća nacionalnog spasa
30. jun 1989 - 16. oktobar 1993.
Biografija
Veroispovest Islam
Politička partija Nacionalni kongres
Profesija vojno lice, političar

Omar Hasan Ahmed el Bašir (1. januar 1944) je general-potpukovnik vojske Sudana, koji je bio vođa Sudana od 1989 do 1019. godine.

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođen je 1944. u mestu Hoš Banaga, južno od grada Kartuma. Stupio je u sudansku vojsku 1960. godine. Studirao je na egipatskoj vojnoj akademiji, a diplomirao na sudanskoj vojnoj akademiji u Kartumu 1966. godine.[1] Od 1975. bio je vojni ataše u Ujedinjenim Arapskim Emiratima, a 1981. postao je zapovednik oklopne padobranske brigade.[2]

Kada se vratio u Sudan kao pukovnik u sudanskoj vojsci, El Bašir je na čelu grupe nezadovoljnih oficira srušio s vlasti nestabilnu vladu civilnog premijera Sadika el Mahdija u beskrvnom puču 30. juna 1989. godine.[3] Nova vojna vlada pod Baširom je zabranila sve političke stranke i nametnula islamske zakone u celoj državi.[4] Bašir se zatim postavio na čelo Revolucionarnog veća nacionalnog spasa, koja je držalo sve ovlasti u zemlji.

Revolucionarno veće je raspušteno 1993, a Bašir se proglasio predsednikom i povećao svoja ovlašćenja. Sva izvršna i zakonodavna vlast bila je u njegovim rukama.[5]

Oktobra 2005, Baširova administracija okončala je Drugi sudanski građanski rat, jedan od najkrvavijih ratova u Africi, dopustivši ograničenu autonomiju Južnom Sudanu. Međutim, otprilike u isto vreme izbio je sukob u Darfuru, u kome je prema zapadnim izvorima stradalo između 200.000[6] i 400.000[7][8][9] ljudi. Zbog toga Bašir danas drži reputaciju jednog od najkontroverznijih vođa današnjice.

Glavni tužilac Međunarodnog suda za ratne zločine je u julu 2008. optužio Bašira za genocid, zločine protiv čovečnosti i ratne zločine u regionu Darfura.[10] Sud je izdao zahtev za izručenje 4. marta 2009. zbog ratnih zločina i zločina protiv čovečnosti, ali je zaključeno da nema dovoljno dokaza za optužbu za genocid.[11][12] Odluci suda suprotstavili su se Afrička unija, Arapska liga, Pokret nesvrstanih i vlade Rusije i Kine.[13][14]

11. aprila 2019 posle 30 godina vladavine i velikih demonstracija na kojima je na desetine ljudi ubijeno, svrgnut je sa vlasti vojnim pučem koji je izveo general Ahmed Avad, posle čega je stavljen u kućni pritvor, a vlast u zemlji je preuzela vojska koja je raspustila parlament do izbora 2020 godine.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. "Profile: Sudan's President Bashir". BBC News. 25. 11. 2003. Pristupljeno 15. 1. 2013. 
  2. Aljazeera - Profile: Omar al-Bashir, Pristupljeno 9. 4. 2013.
  3. "FACTBOX – Sudan's President Omar Hassan al-Bashir | Reuters". 14. 7. 2008. Pristupljeno 15. 1. 2013. 
  4. Bekele, Yilma (12. 7. 2008). "Chickens are coming home to roost!". Ethiopian Review. Pristupljeno 15. 1. 2013. 
  5. Walker, Peter (14. 7. 2008). "Profile: Omar al-Bashir". The Guardian (London). Pristupljeno 15. 1. 2013. 
  6. "Q&A: Sudan's Darfur conflict". BBC News. 23. 2. 2010. Pristupljeno 15. 1. 2013. 
  7. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/su.html>], Pristupljeno 9. 4. 2013.
  8. People's Daily Online – Darfur peace talks to resume in Abuja on Tuesday: AU, Pristupljeno 9. 4. 2013.
  9. "Hundreds Killed in Attacks in Eastern Chad". The Washington Post. 11. 4. 2007. Pristupljeno 15. 1. 2013. 
  10. International Criminal Court (14. 7. 2008). "ICC Prosecutor presents case against Sudanese President, Hassan Ahmad AL BASHIR, for genocide, crimes against humanity and war crimes in Darfur". Arhivirano iz originala 25. 8. 2009.. https://web.archive.org/web/20090825112142/http://www.icc-cpi.int/menus/icc/press%20and%20media/press%20releases/press%20releases%20(2008)/a. pristupljeno 15. 1. 2013. 
  11. International Criminal Court (4.3. 2009). Warrant of Arrest for Omar Hassan Ahmad Al BashirPDF (358 KB). Retrieved on 15.1. 2013.
  12. BBC News, 4.3. 2009. Warrant issued for Sudan's Bashir. Retrieved 4.3. 2009.
  13. DAILY NATION – After Bashir warrant, Sudan united in protest, Pristupljeno 9. 4. 2013.
  14. International Criminal Court Cases in Africa: Status and Policy Issues, Pristupljeno 9. 4. 2013.