Kabus ibn Said el Said

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Kabus ibn Said el Said
Omani Qaboos bin Said Al Said (cropped).jpg
Fotografija sultana
Mesto rođenja Salala
Maskat i Oman
Datum smrti 10. januar 2020. (79 godina)
Mesto smrti Maskat
 Oman
Dinastija El Said
Otac Said bin Tajmur
Majka Mazun el Mašani
Supružnik Kamila
Potomstvo /
Sultan Omana
Period 23. jul 197010. januar 2020.
Prethodnik Said bin Tajmur
Naslednik Hajtam Bin Tarik Al Suad

Kabus ibn Said el Said (arap. قابوس بن سعيد آل سعيد‎; Salala, 18. novembar 194010. januar 2020) bio je sultan Omana i njegovih zavisnih teritorija. Došao je na vlast u dvorskom puču kada je srušio s vlasti svog oca Saida bin Tajmura 23. jula 1970. godine. On je 14. potomak osnivača dinastije El Said.[1]

Biografija[uredi - уреди | uredi kôd]

Rođen je 18. novembra 1940.[2]) u gradu Salala, na jugu Omana, kao sin jedinac sultana Saida ibn Taimura. Osnovno i srednjoškolsko obrazovanje završio je kod kuće i u Indiji, nakon čega je poslan na privatni koledž u Engleskoj.[3] Nakon diplomiranja na Vojnoj akademiji Sendhurst, ušao je u službu Britanske vojske i bio dodeljen Prvom bataljonu škotskih strelaca. Posle vojske se školovao još neko vreme, a zatim se vratio u rodnu zemlju, gde je studirao islam i istoriju svoje zemlje.

Šest godina pre Taimurovog svrgavanja, Kabus je bio stavljen u kućni pritvor. Konačni sukob između pristalica Tajmura i Kabusa desio se u julu 1970. godine, kada su pobedili Kabusovi ljudi. Tajmur je srušen s vlasti, a Kabus je ustoličen za novog sultana Omana. Britanci su mu pomogli da učvrsti vlast. Kabus je posle toga preselio prestonicu u Muskat i pokrenuo istraživanja i vađenja nafte širom zemlje.[4] Ukinuo je staro ime zemlje Muskat i Oman i proglasio novo ime Sultanat Oman, kako bi na taj način istaknuo jedinstvo zemlje.

Vladavina[uredi - уреди | uredi kôd]

Kabus je nakon preuzimanja vlasti, komandovao državom i vojskom tokom Dofarskog rata,a uz podršku Irana i UK je uspeo da porazi pobunjenike 1976. godine.

Kabusov način vladavine bila je apsolutna monarhija. Za razliku od vladarske porodice u Saudijskoj Arabiji, Kabus nije svoje političke odluke donosio nakon savetovanja sa svojom porodicom. Poslednjih je godina Kabus dopustio održavanje parlamentarnih izbora u kojima su i žene smele da glasaju i da izlaze kao kandidatkinje svojih stranaka. Parlament Omana poseduje zakonodavne i nadzorne funkcije.[5] Oman je 1979. godine bio jedina arapska država koja je podržala Sadatov mirovni sporazum s Izraelom.[6]

Od Kabusovog dolaska na vlast, Oman je proširio međunarodne odnose, pokrenuta su mnoga novinska glasila, porastao prosperitet stanovništva, osnovane su mnoge škole, sagrađeni autoputevi i ostale beneficije.[7]

Kabusu ibn Saidu je Nacionalno veće američko-arapskih odnosa 1998. godine uručilo Međunarodnu nagradu za mir.[8] On takođe održava dobre odnose s ostalim arapskim zemljama i partnerima u Veću zalivske saradnje.[9]

Kabus zvanično vodi neutralnu politiku i održava dobre odnose s Iranom uprkos savezništvu s SAD i Ujedinjenim Kraljevstvom. Bio je protiv ubrzanog američkog povlačenja iz Iraka.

Privatni život[uredi - уреди | uredi kôd]

Kabus ibn Said nema dece, a najbliža rodbina su mu njegove tri sestre. Verovatno je da će ga po principu primogeniture na vlasti naslediti najbliži prvorođeni muški rođak, odnosno nećak njegovog pokojnog ujaka, Tarik ibn Taimur el Said.[10] On je bio premijer Omana, pre nego je Kabus preuzeo i tu funkciju.

Kabus je 1976. nakratko bio oženjen svojom rođakinjom Kamilom, ali se ubrzo razveo od nje[11] i od tada je neoženjen.

Njegov rođendan se u Omanu slavi kao nacionalni praznik. Dan njegovog dolaska na vlast, 23. jul, slavi se pod imenom Dan renesanse.

Reference[uredi - уреди | uredi kôd]

  1. „Qaboos bin Said”. Webster's Concise Encyclopedia. 1. New York: Gramercy Books. 1998. pp. 520. 
  2. Al Sa'id, Qaboos (1940–) – Personal history, Biographical highlights, Personal chronology, Influences and contributions, The world’s perspective, Legacy Arhivirano 2016-03-24 na Wayback Machine-u. Encyclopedia.jrank.org., Pristupljeno 27.1. 2013.
  3. Tribute to His Majesty Arhivirano 2006-01-18 na Wayback Machine-u, Pristupljeno 8. 4. 2013.
  4. PROFILE-Oman's Sultan Qaboos bin Said Arhivirano 2011-10-06 na Wayback Machine-u. Forexyard.com (2011-03-25)., Pristupljeno 27.1. 2013.
  5. „Oman's Sultan Granting Lawmaking Powers to Councils | Middle East | English”. Voanews.com. 13. 03. 2011.. http://www.voanews.com/english/news/middle-east/Omans-Sultan-Shifts-Lawmaking-Powers-Amid-Unrest--117895309.html. Pristupljeno 27. 01. 2013. 
  6. Oman's Renaissance Man. Foreignpolicy.com., Pristupljeno 27.1. 2013.
  7. Trofimov, Yaroslavth (14. 12. 2001.). „Oman has oil, but it had no orchestra”. Wall Street Journal: A6. 
  8. Council Chronicle. (PDF). National Council on the US-Arab Relations., Pristupljeno 27.1. 2013.
  9. The Final Communiqué of the 29th Session of the Supreme Council of the Arab Gulf Cooperation Council Arhivirano 2013-05-29 na Wayback Machine-u. 29–30.12. 2008.
  10. HH Prince Sayyid Tarik bin Taimur al-SAID Arhivirano 2015-07-01 na Wayback Machine-u. Freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com., Pristupljeno 27.1. 2013.
  11. Kechichian, Joseph A. (17. 12. 2010.). „Sultan Qaboos Bin Saeed: A democrat visionary”. Weekend Review. Gulf News. http://gulfnews.com/about-gulf-news/al-nisr-portfolio/weekend-review/articles/sultan-qaboos-bin-saeed-a-democrat-visionary-1.729811. Pristupljeno 27. 01. 2013. 

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi kôd]