Hezbolah

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Hezbolah
((ar)) حزب الله
Zastava Hezbolaha
Vođa Hasan Nasralah
Osnovana 1982.
Država djelovanja  Libanon
Glasilo al-Manar, al-Nur
Ideologija šijitski islamizam
anti-cionizam
anti-imperijalizam
anti-vahabizam
Religija šijitizam
Parlament Libanona
12 / 128
Vlada Libanona
2 / 30
Službene boje žuta, zelena

Hezbolah (arap. حزب الله , ili Hizbulah, odnosno Hizb Allah, znači Božja stranka) predstavlja šijitsku proiransku (formalno) paravojnu organizaciju i političku stranku u Libanonu, koja je nastala 1982. godine kao odgovor na ulazak Izraela u južni Libanon. Nakon 18 godina sukoba i nanošenja redovnih vojnih gubitaka izraelskoj vojsci, Hezbolahovo vojno krilo (Islamski otpor Libanona) prisililo je Izrael 2000. godine na povlačenje. U julu 2006. između dvoje suparnika izbio je novi 34-dnevni rat, a od sredine 2013. Hezbolah se aktivno angažirao i u građanskom ratu u Siriji. Od 1992. kao politička stranka dijelom je libanonskog parlamenta i zajedno sa šijitskim Amalom odnosno kršćanskim Slobodnim patriotskim pokretom predvodi koaliciju Savez 8. marta.

Paravojska[uredi - уреди | uredi izvor]

Ljudstvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Hezbolah raspolaže sa oko 1000 aktivnih boraca i oko 10.000 dodatnih u rezervnom sastavu. Maksimalni broj u slučaju totalne mobilizacije može se popeti na 65.000 članova.

Naoružanje[uredi - уреди | uredi izvor]

Vojna taktika Hezbolaha se uglavnom zasniva na asimetričnom gerilskom ratovanju i raketiranju ciljeva, a naoružanje je primarno iranske i ruske proizvodnje. Protuoklopne rakete uključuju iranski RAAD, Tovsan, Tupan i Saege-2, te ruske sisteme 9M14 Maljutka, 9M111 Fagot, 9M113 Konkurs, 9K115-2 Metis-M i 9M133 Kornet. U posjedu desetine hiljada raketa (uglavnom kaćuša) sa dometom do 150 km, npr. iranske Fadžr-3, Fadžr-5 i Zelzal-1.

Vojni angažman[uredi - уреди | uredi izvor]

Politika[uredi - уреди | uredi izvor]

Vodstvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Čelnik Hezbolaha od 1983. ima titulu generalnog sekretara. Dosadašnji lideri su:

# Ime Od Do
1 Subhi al-Tufayli 1983. 1984.
2 Abas al-Musavi 1984. 1992.
3 Hasan Nasralah 1992. inkumbent

Libanonski saveznici[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni politički saveznici Hezbolaha su druge šijitske i vodeće kršćanske (maronitske) političke stranke, ujedinjene u koaliciju pod nazivom Savez 8. marta. Od 2006. ovu koaliciju predvodi kršćanski Slobodni patriotski pokret na čelu s M. Aounom i zastupljeni su u libanonskom parlamentu sa 68 (od 128) članova. Slobodni patriotski pokret od navedenog broji 19 zastupnika, šijitski Amal 13, a Hezbolah 12. Sukladno ishodima parlamentarnih izbora održanih 2009. godine, Hezbolah je ostvario i dva mjesta u libanonskoj vladi.

Libanonski oponenti[uredi - уреди | uredi izvor]

Vodeći politički oponent Hezbolahu je koalicija Savez 14. marta predvođena većinski sunitskom strankom Pokret budućnosti na čelu sa saudijsko-libanonskim političarom S. Haririjem.

Hezbolah i terorizam[uredi - уреди | uredi izvor]

Hezbolah ima kontroverznu historiju vezanu uz terorizam pa mu se reputacija kreće od klasifikacije „terorističkom grupom“ u nekim zapadnim i zaljevskim državama do „borca protiv terorizma“ na strani njihovih političkih suparnika. Ubrzo nakon osnivanja, Hezbolah su na liste terorističkih organizacija uvrstile vlade Sjedinjenih Država i Izraela zajedno s bliskim saveznicima Kanadom i Nizozemskom, dok su Ujedinjeno Kraljevstvo i Australija na iste uvrstile Hezbolahovo vojno krilo. Kao argument za uvrštavanje navedeno je njegovo učešće u raznim bombaškim napadima, što je Hezbolah kategorički negirao navodeći da isključuje i pripisane samoubilačke napade i udare na civilne ciljeve. Hezbolah je također osudio napade na New York 11. 9. 2001. poslije čega ga je SAD skinuo s liste terorističkih organizacija, no vraćen je na istu nedugo kasnije. U julu 2013. vojno krilo Hezbolaha na terorističku listu uvrstila je i Evropska Unija, što je rezultiralo osudama u Libanonu, Siriji, Rusiji i Iranu gdje je potez opisan politiziranjem pod američkim pritiskom i svojevrsnom osvetom Hezbolahu za sudjelovanje u bitki za al-Kusair (dva mjeseca ranije) u kojoj su poražene radikalne vahabijske skupine podržane od strane navedenih zapadnih zemalja.[1][2] Zbog učešća u Sirijskom građanskom ratu, Hezbolah su na listu terorističkih grupa uključile i arapske zemlje Perzijskog zaljeva,[3] također saveznice sirijskih pobunjenika i glavni sponzori radikalnih skupina u Siriji. S druge strane, Hezbolahov angažman protiv pobunjenika u Siriji njegovi pobornici opisali su borbom protiv terorizma, a M. Aounom kao čelnik glavne kršćanske stranke u Libanonu nazvao ga je zaštitom libanonske sigurnosti.[4] Zbog straha od vahabijskog atentata na papu Benedikta XVI. prilikom posjeta Libanonu u septembru 2012., Hezbolah je za njegovu sigurnost angažirao nekoliko stotina svojih tajnih agenata.[5][6]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Rettman, Andrew (25. jula 2013). "Hezbollah: EU listing gives Israel licence to kill". Brussels: EUobserver. Arhivirano iz originala 28. jula 2013. https://web.archive.org/web/20130728155828/https://euobserver.com/foreign/120971. pristupljeno 16. jula 2017. 
  2. O'Sullivan, Domhnall (2013). Road to Proscription: The EU and Hezbollah since the Arab Spring. EU Diplomacy Papers. Brugge; Natolin: Department of EU International Relations and Diplomacy Studies, College of Europe. str. 7, 11. i 15. http://aei.pitt.edu/47406/. 
  3. Aboudi, Sami (2. marta 2016). "Gulf Arab states have officially labeled Hezbollah a terrorist organization". New York: Business Insider. Arhivirano iz originala 3. marta 2016. https://web.archive.org/web/20160303094902/http://www.businessinsider.com/r-gulf-arab-states-designate-hezbollah-a-terrorist-organization-statement-2016-3. pristupljeno 16. jula 2017. 
  4. TDS (7. jula 2013). "Aoun defends Hezbollah role in Syria, says alliance intact". Beirut: The Daily Star. Arhivirano iz originala 7. jula 2013. https://web.archive.org/web/20130707092725/http://www.dailystar.com.lb/News/Politics/2013/Jul-07/222801-aoun-defends-hezbollah-role-in-syria-says-alliance-intact.ashx. pristupljeno 16. jula 2017. 
  5. Hajdar Diab, Hasan (10. septembra 2012). "Strah od atentata: Papu će u Bejrutu osiguravati Hezbollah". Zagreb: Večernji list. Arhivirano iz originala 16. jula 2017. https://web.archive.org/web/20170716192504/https://www.vecernji.hr/vijesti/strah-od-atentata-papu-ce-u-bejrutu-osiguravati-hezbollah-451162. pristupljeno 16. jula 2017. 
  6. Hajdar Diab, Hasan (14. septembra 2012). "Papu Benedikta XVI. pozdravio Hezbollah". Zagreb: Večernji list. Arhivirano iz originala 16. jula 2017. https://web.archive.org/web/20170716192619/https://www.vecernji.hr/vijesti/papu-benedikta-xvi-pozdravio-hezbollah-453063. pristupljeno 16. jula 2017. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]