Győr

Izvor: Wikipedia
Győr,
mađ. Győr
HUN Győr COA.jpg

Grb naselja
Država  Mađarska
Regija Zapadna prekodunavska regija
Pokrajina / županija Đer-Mošon-Šopron (županija)
Kotar Đer
status naselja grad
Položaj 47° 41′ 03″ SGŠ
17° 38′ 06″ IGD
Površina 174,61 km²
Nadmorska visina {{{nadm_visina}}} m
Demografija
 - broj stanovnika
 - gustina

127.594
730.71 st./km²
Poštanski kod 9000—9030
Pozivni telefonski broj 96
Internet-stranica www.gyor.hu
Gradonačelnik
BudapestMap23.gif
Red pog.svg

Győr

Győr na mapi Mađarske

Đer, ranije Đur (mađ. Győr, nem. Raab, Šablon:Jez-slk) je šesti po veličini grad u Mađarskoj. Đer je središte Zapadne prekodunavske regije i glavni grad županije Đer-Mošon-Šopron.

Grad ima 128.808 stanovnika prema podacima iz 2008. godine.

Položaj grada[uredi - уреди]

Pogled iz vazduha na središte Đera

Grad Đer se nalazi u severozapadnom delu Mađarske, na svega 20 km od slovačke granice. Od prestonice Budimpešte grad je udaljen 125 kilometara severozapadno. Sa Budimpeštom je povezan dobrim saobraćajnim vezama (magistralna pruga Budimpešta - Beč sa krakom za Bratislavu, savremeni autoput M1, najprometniji u državi).

Đer se nalazi u severozapadnom delu Panonske nizije, u ravničarskom kraju. Klima u gradu je umereno kontinentalna. Grad izlazi na Moson, veliki rukavac Dunava, koji je istovremeno granica ka Slovačkoj (20 km severno).

Istorija[uredi - уреди]

Istorija Đera počinje u praistoriji, kada se ovo područje prvi put naseljava keltskim plemenima. Kasnije naselje potpada pod vlast Starog Rima, utvrđuje se kao pogranično i dobija ime Arrabona, iz čega su izvedeni nemački i slovački nazivi za grad (Raab, odnosno Ráb).

Po dolasku Mađara u Panoniju na mestu današnjeg grada obrazovalo se naselje oko napuštene starorimske tvrđave. U 13. veku razvoj naselja je prekinut najezdom Mongola, a potom napadima čeških kraljeva.

U drugoj polovini 16. veka grad je pod udarom Osmanlija, koji ga drže nekoliko godina. Tokom 17. veka Đer postaje pogranično utvrđenje habzburške monarhije na stalno nemirnoj granici ka Otomanskom carstvu. Ovakav položaj uslovio je česta razaranja, što se nepovoljno odrazilo na život u naselju i okolini.

1683. g. grad se zauvek oslobađa turske opasnosti i počinje se ponovo razvijati. 1743. g. Đer dobija gradska prava. Grad u 18. veku se brzo razvija i postaje važno kulturno, privredno i upravno središte. U ovo vreme značajan činilac u gradu bili su malobrojni Srbi, iz kojih je danas sačuvana srpska pravoslavna crkva.

Tokom Revolucije 1848-49. Đer, uvek u senci Beča, nije imao značajnu ulogu, pa nije značajnije stradao. Posle Revolucije grad se brzo podigao i uskoro dobio železničku vezu sa [Budimpešta|Budimpeštom]] i Bečom. Takođe, u ovo vreme podignute su mnoge nove građevine, a grad se i brojčano povećavao.

Posle Prvog svetskog rata Đer je ušao u okvir novoosnovane mađarske republike, gde grad postaje pogranični što usporava razvoj grada. Novi prekid desio se krajem Drugog svetskog rata kada je Đer stradao pri ulasku sovjetske vojske u grad krajem 1944. g. Grad je ponovo obnovljen. Tokom druge polovine veka grad je doživeo ponovo razvoj i rast stanovništva (sa 70 hiljada posle rata na 120 hiljada početkom 90ih godina). Međutim, počeo je zaostajati za drugim velikim gradovima u državi, što bila posledica blizine "gvozdene zavese" (granica sa Austrijom). Tokom proteklih godina tranzicije, posle otvaranja Mađarske ka Zapadu, Đer se našao na veoma povoljnom položaju na glavnoj vezi sa najrazvijenim susedom Mađarske, pa je grad doživeo razvoj i rast (za razliku od većine drugih gradova u državi).

Stanovništvo[uredi - уреди]

Đer danas ima oko 130 hiljada stanovnika i šesti je grad po veličini u državi (ali i najbrže rastući u toku protekle 2 decenije). Grad poslednjih godina brzo raste zahvaljujući podsticanju ekonomije na veoma važnoj prometnoj vezi Budimpešta - Bratislava - Beč.

Stanovništvo Đera mahom čine Mađari - 95%. Po veroispovesti većina u gradu su katolici. Nekadašnje brojno jevrejsko i nemačko stanovništvo danas ne postoji.

Galerija[uredi - уреди]

Gradovi pobratimi[uredi - уреди]

Eksterni linkovi[uredi - уреди]

Győr informacije na Wikiputovanjima