Šiling

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Šiling
Shilling
British shilling 1963 reverse.png British shilling 1963 obverse.png
Revers britanskog šilinga iz 1663.Avers iste kovanice
Demografija

Šiling (engleski: Shilling, skandinavski: Skilling) je ime nekadašnje novčanice brojnih zemalja, engleskog prijekla.

Šiling je i danas nacionalna valuta u bivšim britanskim protektoratima (kolonijama); Keniji (Kenijski šiling), Somaliji (Somalijski šiling), Tanzaniji]] (Tanzanijski šiling) i Ugandi (Ugandski šiling). Jedno vrijeme bio je valuta skandinavskih zemalja (Norveška, Švedska, Danska) kao i Australije i Novog Zelanda po uzoru na Britaniju.

Šiling je se kovao i po brojnim njemačkim kneževinama; Hamburgu, Lübecku, Schleswig-Holsteinu, Mecklenburgu, Brandenburgu, Württembergu i Bavarskoj, kao i po Švicarskoj], Poljskoj i Litvaniji.

Najduže se zadržao u upotrebi u Austriji (Austrijski šiling) sve do prelaska na euro.

Historija[uredi - уреди | uredi izvor]

Za ranih anglosaksonskih vremena - šiling je bio samo obračunska jedinica, čija se vrijednost ustalila na 12 penija, odnosno jedna funta vrijedila je 20 šilinga[1]

Šiling se kao kovanica pojavio početkom 16. vijeka, pred kraj vladavine Henrika VII, točnije 1502.[2] On je bio jedna od prvih engleskih kovanica, na kojoj se pojavio realističan portet engleskog vladara, pa su ga zbog tog od sredine vijeka počeli nazivati - testone, po talijanskom uzoru, jer se prva novovjeka kovanica tog tipa iskovala u Milanu 1474. [1]

Zbog svoje praktične veličine i vrijednosti (kovao se od srebra i zlata), - šiling je bio vrlo popularan, pa su ga Britanci od milja zvali - bob. Šiling je bio u opticaju sve do 1968. kad je Britanija prešla na Decimalni sistem, tad je nastavio život kao kovanica u vrijednosti od pet penija. Konačno je povučen iz opticaja 1990.[1]

Etimologija[uredi - уреди | uredi izvor]

Za najranijih vremena zvao se scilling ili scylling, ime mu vjerojatno vuče porijeklo od teutonske - skil = dijeliti, u to vrijeme je samo obračunska jedinica, a ne i pravi novac.[2]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 "Shilling" (engleski). Royal Mint Museum. http://www.royalmintmuseum.org.uk/coins/british-coinage/old-denominations/shilling/index.html. pristupljeno 30.09.2014. 
  2. 2,0 2,1 "Coins of England and Great Britain" (engleska). Tony Clayton. 2013. http://www.coins-of-the-uk.co.uk/onesh.html. pristupljeno 30.09.2014. 

Vanjske poveznice[uredi - уреди | uredi izvor]