Pivnice

Izvor: Wikipedia


Pivnice
Osnovni podaci
Država  Srbija
Pokrajina Vojvodina
Upravni okrug Južno-bački
Opština Bačka Palanka
Stanovništvo
Stanovništvo ((2002)) 3835
Geografija
Koordinate
Nadmorska visina 86 m
Pivnice na karti Србије
Pivnice
Pivnice
Pivnice (Србије)
Ostali podaci
Poštanski kod 21469
Pozivni broj 021
Registarska oznaka NS


Koordinate: 45° 28′ 06" SGŠ, 19° 27′ 11" IGD

Pivnice je naselje u opštini Bačka Palanka u Južno-bačkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 3835 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 4361 stanovnika).

Istorija[uredi - уреди]

Pivnice se prvi put pominje 1650. pod imenom Pivnica. Fizičkim spajanjem dela sela u kom su živeli Srbi i dela sela u kojem su živeli Slovaci, Srbi su preuzeli naziv Pivnice, a Slovaci su zadržali naziv Pivnica. Mađarski naziv za Pivnice je bio Pinzed, a nemački naziv Bibenitz. Pre toga na prostoru današnjih Pivnica su se nalazila naselja sa srpskim stanovništvom (Gola Dobra, Radojević, Santovac). Posle Velike seobe Srba 1690, postojeće srpsko stanovništvo koje je živelo u Pivnicama, odnosno na teritoriji današnjih Pivnica, je uvećano naseljavanjem izbeglih Srba sa Kosova, Metohije, severne Makedonije, severne Crne Gore i Raške oblasti. Za vreme i posle Rakocijevog ustanka u Pivnice se doseljavaju i srpske porodice iz okoline Pečuja i severne Baranje. Početkom 18. veka je to selo sa izrazitom srpskom većinom i tako je ostalo sve do pred kraj 19. veka.

Godine 1846-47 u Pivnicama je živelo 2250 Srba a 1867 godine svega 1510 Srba. Pretpostavka da je više od 850 Srba ubijeno od strane Mađara ili je pak tokom ratnih dejstava i u godinama posle njih pomrlo od raznih bolesti prouzrokovanih ratnim dešavanjima i nemaštinom kao posledicom rata.

Krajem 18. veka se u selo naseljavaju Slovaci iz nekoliko sela sa teritorije današnje Mađarske i to iz okoline Vesprema (iz mesta Šerne i Šura) i iz okoline Sekešfehervaroša (iz mesta Tardaša, Baračke, Velega i Đurova). U ta mesta su se pivnički Slovaci doselili u prvoj polovini 18. veka sa teritorije današnje Slovačke i to iz okoline Mijave, Modre, Vrbove i Stare Ture. Kasnije se u Pivnice doseljava i nekoliko slovačkih porodica iz Nađlaka (Rumunija). U 19. veku u Pivnice se doseljavaju i Nemci, Cincari, Mađari, Jevreji i Romi.

Najbrojnije srpske porodice u Pivnicama su Crnjanski, Stankov, Lazarov, Mirković, Sremac, Keravica, Doroški,Beljanski a najbrojnije slovačke porodice su Činčurak, Imrek, Pap, Nađ, Tot, Belanji, Čobrda, Herček i dr.

Sadašnji pravoslavni hram je sagrađen 1746. godine, a istorijski podaci govore da je prvi poznati pravoslavni hram sagrađen na kraju 17. veka. Srpska škola se pominje 1754. godine kao škola koja je već postojala, što govori da je škola osnovana znatno ranije, i od tada pa sve do danas u Pivnicama u kontinuitetu se odvija nastava na srpskom jeziku, a o velikom broju Srba koji su živeli u Pivnicama govori podatak da je u tom periodu u Pivnicama bilo čak 6 pravoslavnih sveštenika i jedan đakon. Vremenom se broj Srba u Pivnicama smanjivao iseljavanjem u druga mesta (Bačka Palanka, Novi Sad, Sombor, Odžaci, Kula, Vrbas, Šajkašku, Srem). Takođe, 1757, deo Srba iz Pivnica se odselio u Banat, tačnije u Beodru (deo Novog Miloševa) predvođeni pravoslavnim sveštenikom Dimitrijem.

Broj Slovaka je u selu rastao zahvaljujući pre svega što se Slovaci nisu selili van Pivnica u većem broju, kao što je to bio slučaj kod Srba i što se znatni broj Nemaca i gotovo svi Mađari veoma brzo asimilirao u Slovake. Nekoliko cincarskih porodica doseljenih u Pivnice su se u kratkom roku asimilirale u Srbe. Prva škola u kojoj se nastava odvijala na slovačkom jeziku je osnovana neposredno po doseljavanju Slovaka u Pivnice (krajem 1790-tih). Sadašnji slovački hram u Pivnicama (evangelistički) je sagrađen u periodu 1824-1826 godine. Nemački evangelistički hram je sagrađen 1898. godine i isti je porušen 1946. posle proterivanja Nemaca iz Pivnica. Takođe se u Pivnicama nalazi i nemačko groblje koje se danas nalazi u lošem stanju. U selu je postojala i sinagoga, kao i jevrejsko groblje koje se nalazilo pored slovačkog groblja, a koje je na veliku žalost i bez ikakve potrebe porušeno 2002 godine.

Evangelistička crkva

U Pivnicama danas postoji i deluje nekoliko crkava i verskih zajednica. To su: srpska pravoslavna crkva, slovačka evangelička crkva, baptistička crkva, metodistička crkva, Nazarenska zajednica, adventistička crkva, Hristova jevanđeoska crkva - ranije poznata po nazivu Hrišćansko bratstvo, i Hristova duhovna crkva.

Pivnice je jedno od prvih sela u Srbiji u kome je osnovana zemljoradnička zadruga (1868. godine), a elektrifikacija sela je izvršena 1924. godine. Godine 1921. je osnovan srpski fudbalski klub Obilić, a nešto kasnije i slovački fudbalski klub Janošik. Posle Drugog svetskog rata je u Pivnicama osnovan fudbalski klub pod nazivom Slavija.Početkom 30-tih godina prošlig veka u Pivnicama je bilo formirano i četničko udruženje koje je funkcionisalo sve do 1941, kada je zabranjeno od strane mađarskih okupatora a članovi su bili pohapšeni, odvedeni na streljanje koje su uspeli izbeći zahvaljujući spletu okolnosti.

Privreda[uredi - уреди]

Pivnice je selo poznato po naprednoj stočarskoj i ratarskoj proizvodnji. U proteklom periodu je bilo selo sa najvećom stočarskom proizvodnjom u bivšoj Jugoslaviji, no danas se situacija promenila i na tom planu.

Demografija[uredi - уреди]

Pivnice se suočava danas sa velikim problemom naglog pada broja stanovništva i to je posledica opšteg stanja u društvu. U zadnjih 15-tak godina veliki broj Pivničana se odselio u inostranstvo, kao i u veće gradove u Srbiji. Broj stanovnika opada godišnje za 1-2% i ako se ova tendecija nastavi za dvadesetak godina, u Pivnicama će živeti oko 2000 stanovnika, za razliku od sredine 20. veka kada je u Pivnicama živelo preko 6000 stanovnika.

Poznati stanovnici[uredi - уреди]

Iz Pivnica je rodom Lazar Mirković, istoričar, liturgičar, teolog i jedan od osnivača teološkog fakulteta u Beogradu. Jovan Skerlić je po majci bio Pivničan,takođe i majka srpskog patrijarha Georgija Brankovića je bila rodom iz Pivnica iz porodice Bikar. U novije vreme iz Pivnica potiče profesor prava i bivši ministar pravde Momčilo Grubač.

U naselju Pivnice živi 3126 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,3 godina (40,6 kod muškaraca i 43,8 kod žena). U naselju ima 1501 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,55.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Slovacima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija
Godina Stanovnika
1948. 5425 [1]
1953. 5653
1961. 5541
1971. 5162
1981. 4820
1991. 4361 4261
2002. 3953 3835
Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Slovaci
  
2935 76.53%
Srbi
  
704 18.35%
Romi
  
51 1.32%
Jugosloveni
  
31 0.80%
Hrvati
  
9 0.23%
Crnogorci
  
7 0.18%
Rusini
  
6 0.15%
Mađari
  
5 0.13%
Nemci
  
2 0.05%
Muslimani
  
2 0.05%
Bunjevci
  
2 0.05%
Bugari
  
2 0.05%
Ukrajinci
  
1 0.02%
Slovenci
  
1 0.02%
Makedonci
  
1 0.02%
Bošnjaci
  
1 0.02%
nepoznato
  
32 0.83%


Reference[uredi - уреди]

  1. Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  2. Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Vanjske veze[uredi - уреди]

<!-
Koordinate: 45° 28' 10" SG Š, 19° 27' 19" IGD
->