Gepidi

Izvor: Wikipedia
Gepidska kraljevina u svom najvećem obimu (539-551. godine)
 Istorija Vojvodine

Flag of Vojvodina.svg

 Antičko doba
 Panonija
 Donja Panonija
 Panonija Sekunda
 Panonska dijeceza
 Prefektura Ilirik
 Srednji vek
 Kraljevina Gepida
 Vizantijska Panonija
 Kuverova oblast u Sremu
 Zemlje župana Buta-ula i Bujle
 Vojvodstvo Salana
 Vojvodstvo Glada
 Vojvodstvo Ahtuma
 Vojvodstvo Sermona
 Tema Sirmijum
 Sremska kraljevina Stefana Dragutina
 Gornji Srem Ugrina Čaka
 16. vek
 Srpsko carstvo Jovana Nenada
 Sremsko Vojvodstvo Radoslava Čelnika 
 Osmanski period
 Temišvarski vilajet
 Sremski sandžak
 Segedinski sandžak
 Banatski ustanak
 Lugoški i karansebeški Banat
 Habzburški period
 Vojna krajina
 Tamiški Banat
 Potiski krunski dištrikt
 Velikokikindski privilegovani dištrikt
 Srpska Vojvodina
 Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat
 Bačko-bodroška županija
 Sremska županija
 Torontalska županija
 Tamiška županija
 20. vek
 Banatska Republika
 Banat, Bačka i Baranja
 Srpsko-mađarska republika Baranja-Baja
 Dunavska banovina
 Banat u Drugom svetskom ratu
 Narodnooslobodilačka borba
 SAP Vojvodina
 Autonomna Pokrajina Vojvodina
Ova kutijica: pogledaj  razgovor  uredi

Gepidi su bili germansko pleme koje je poznato po tome što su porazili Hune nakon smrti Atile. Gepidi se najpre spominju oko 260. godine, kada su zajedno sa Gotima napali Dakiju u koju se konačno naseljavaju u VI veku.

Prema Jordanu, ime Gepidi potiče od gotske reči „gepanta“ što znači „spor“, jer su Gepidi zaostajali u seobi iz Skandinavije.[1]

Hunski vazali[uredi - уреди]

Godine 375. Huni ih potčinjavaju. Postavši hunski vazali učestvovali su u čuvenoj bici 20. juna 451. godine na Maurikijevim poljima (Campus Mauriciacus), koju je vodio hunski vođa Atila. U toj bici na jednoj strani su se borili Huni i niz germanskih plemena, među kojima Gepidi i Ostrogoti, dok su na drugoj strani bili Galo-Rimljani i takođe germanska plemena, između ostalih Vizigoti sa njihovim kraljem Teodorihom II, koji je našao svoju smrt na ovom bojištu. Nakon Atiline smrti godine 454. Gepidi i Ostrogoti i druga germanska plemena pobunila su se protiv Huna i pobedila ih.

Na vrhuncu moći[uredi - уреди]

Gepidi su time dobili hunske teritorije u Dakiji, a sa Rimskim carstvom su sklopili častan mir. Usledila su rivalstva sa Ostrogotima, pri čemu Gepidi gube bitke i bivaju potisnuti. Zenit dostižu oko 537. godine kada zauzimaju Srem i okolinu Beograda. Grad Sirmijum (današnja Sremska Mitrovica) postaje središte gepidske države, a gepidski kralj Kunimund kovao je zlatnike u ovom gradu.

Sukobi sa Langobardima[uredi - уреди]

Vizantijsko carstvo se udružuje 546. godine sa Langobardima (još zvanim i Lombardima) da bi isteralo Gepide. Gepidi su slabili u borbi sa Langobardima, koji su živeli na teritoriji današnje Slavonije. Time se otvarao prostor prodoru Slovena i Avara. Godine 552. Langobardi su porazili Gepide u jednoj bici, ali neprijateljstva su se nastavljala.

Konačan poraz od Avara[uredi - уреди]

Langobardi pozivaju Avare da im pomognu u borbi protiv Gepida. Avari su to učinili sa takvim uspehom i surovošću da su Langobardi, uplašeni novim saveznicima, otišli prema Apeninskom poluostrvu (zaustavili su se u današnjoj Lombardiji, kojoj su dali ime). Avari su time konačno porobili Gepide 567. godine, otvorivši potpuno prostor prodoru Slovena.

Reference[uredi - уреди]

  1. P.J. Heather: Ghots and Romans 332-489. Clarendon Press, Oxford, 1991, ISBN 0-19-820535-X

Literatura[uredi - уреди]

  • Petar Milošević, Arheologija i istorija Sirmijuma, Novi Sad, 2001.
  • Dragan Brujić, Vodič kroz svet Vizantije, Beograd, 2004.
  • Dr Aleksa Ivić, Istorija Srba u Vojvodini, Novi Sad, 1929.
  • Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga 1, Novi Sad, 1990.
  • Milan Tutorov, Mala Raška a u Banatu, Zrenjanin, 1991.
  • Milan Tutorov, Banatska rapsodija - istorika Zrenjanina i Banata, Novi Sad, 2001.

Vanjske veze[uredi - уреди]