Đakovica
Đakovica (albanski Gjakova/Gjakovë, ćirilica Ђаковица) je grad i istoimena općina na Kosovu koji se nalazi na 42.39° North, 20.43° East.
Đakovica predstavlja sjedište okruga Gjakova.
Grad i okolno područje je teško stradao za vrijeme kosovskog rata, kada je veliki broj albanskih civila ubijen i protjeran. Po povlačenju srpskih snaga, svi Srbi i Crnogorci, kao i veliki broj Roma, su proterani.[1]
Sadržaj/Садржај |
[uredi - уреди] Ime
Ime grada dolazi od albanske riječi gjak ("krv").
[uredi - уреди] Istorija
[uredi - уреди] Balkanski rat
Đakovica se pominje među gradovima koji su stradali od srpske i crnogorske vojske tokom balkanskog rata. The New York Times prenosi da su ljudi na vešalima visili sa obe strane puta, i da je put za Đakovicu bio kao „aleja vešala“.[2] U području Đakovice su delovale crnogorske policijsko-vojne formacije pod nazivom Kraljevski žandarmerijski kor, u narodu poznatije kao krilaši, koje su počinile mnoge zloupotrebe položaja i nasilja, uglavnom nad nehrišćanskim stanovništvom.[3]
U Đakovici je sprovođeno i nasilno pokrštavanje katolika u srpsku pravoslavnu veru. Bečki Neue Freie Presse (od 20. marta 1913.) izveštava da je 7. marta pravoslavni sveštenik uz pomoć vojske nasilno pokrstio oko 300 đakovičkih katolika u pravoslavnu veru, a da je franjevac Pater Angelus, koji je odbio da se odrekne svoje vere, bio je mučen i potom ubijen bajonetom. Istorijski institut u Prištini navodi da je Crna Gora pokrstila preko 1.700 Albanaca u srpsku pravoslavnu veru u oblasti Đakovice marta 1913.[4] Savremeni albanski istoričar Zef Mirdita govori o "sistematskom progonu katoličkog klera" i ubistvima katoličkih prvaka.[5] On navodi podatak da je iz đakovačke oblasti tokom 1913. godine prevedeno u pravoslavlje oko 12.000 Albanaca katolika.[5]
[uredi - уреди] Kosovski rat
Đakovica je jedan od gradova najteže pogođenih nasiljem u kosovskom ratu 1999.[6] Srpske vlasti su vršile sistematsko proterivanje stanovnika Đakovice u Albaniju, praćeno nasiljem, oduzimanjem dokumenata i spaljivanje kuća.[7] Naoružane jedinice su išle od vrata do vrata isterujući Albance iz njihovih domova.[8] Od početka NATO bombardovanja SRJ, skoro svakoga dana se dešavalo po neko ubistvo, a bilo je i nekoliko masovnih ubistava.[6] Policajci su ostavljali tela ubijenih na ulici, stvarajući atmosferu straha i ne dozvoljavajući rodbini da ih sahrani.[7]
1. i 2. aprila 1999. godine su počinjeni neki od najtežih zločina. Tokom policijske racije u naselju Ćerim ubijeno je preko 50 osoba.[6] 1. aprila uveče srpska policija je pobila žene i decu, sklonjene u jednom podrumu u Ulici Miloša Gilića, a zatim spalila njihova tela. Od 20 utvrđenih žrtava, 12 je bilo dece.[6][9] Procenjuje se da je između 24. marta i 2. aprila 1999. godine ubijeno oko 200 žitelja Đakovice, u nizu operacija “čišćenja” koje su po kućama sprovodili pripadnici VJ, srpske policije i paravojnih formacija.[6] Takođe, tokom progona u okolini Đakovice aprila 1999. godine, pripadnici srpske policije i VJ su ubili veliki broj ljudi, a tela najmanje 287 osoba su nakon rata nađena u masovnim grobnicama u Batajnici, u blizini Beograda.[9]
Oko 75 odsto stanovništva je raseljeno iz grada za vreme rata.[6] Spaljen je i stari grad u Đakovici, zajedno s džamijom Hamudi.
Po povlačenju srpskih snaga, svi Srbi i Crnogorci, kao i veliki broj Roma, su proterani.[1]
[uredi - уреди] Naseljena mjesta
Naseljena mjesta u opštini Đakovica:
[uredi - уреди] Izvori
- ↑ 1.0 1.1 Hrabre žene Đakovice (RTS, 4. februar 2011
- ↑ Srpska vojska je ostavila krvavi trag (The New York Times, 31. decembar 1912.)
- ↑ Krilaši, Istorijski leksikon Crne Gore, Daily Press, Podgorica 2006.
- ↑ Isterivanja Albanaca i kolonizacija Kosova II (Istorijski institut u Prištini)
- ↑ 5.0 5.1 Zef Mirdita, Albanci u svjetlosti vanjske politike Srbije
- ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 Po naređenju: ratni zločini na Kosovu (Izveštaj Human Right Watch-a)
- ↑ 7.0 7.1 Kosovo: kako viđeno, tako rečeno (Izveštaj OEBS-a)
- ↑ Optužnica za ratne zločine srpskim liderima
- ↑ 9.0 9.1 Presuda Haškog suda
[uredi - уреди] Vanjske veze
Dečani/Deçan/Дечани· Dragaš/Dragash/Драгаш· Đakovica/Gjakova/Ђаковица· Glogovac/Gllogovc/Глоговац· Gnjilane/Gjilan/Гњилане· Istok/Istog/Исток· Kaçanik/Kačanik/Качаник· Kosovska Kamenica/Kamenicë/Косовска Каменица· Klina/Klinë/Клина· Kosovo Polje/Fushë Kosovë/Косово поље· Leposavić/Лепосавић/Leposaviq· Lipjan/Lipljan/Липљан· Mališevo/Malishevë/Малишево· Kosovska Mitrovica/Mitrovicë/Косовска Митровица· Novo Brdo/Novobërda/Ново Брдо· Obilić/Obiliq/Обилић· Rahovec/Orahovac/Ораховац· Peć/Pejë/Пећ· Podujevo/Podujevë/Подујево· Priština/Prishtinë/Приштина· Prizren/Призрен· Srbica/Skenderaj/Србица· Štrpce/Штрпце/Shtërpcë· Shtime/Štimlje/Штимље· Suharekë/Suva Reka/Сува Река· Uroševac/Ferizaj/Урошевац· Vitina/Viti/Витина· Vučitrn/Vushtrri/Вучитрн· Zubin Potok/Зубин Поток· Zvečan/Звечан/Zveqan
