Ugljen disulfid
| Ugljen disulfid | |||
|---|---|---|---|
| |||
| |||
| IUPAC ime |
| ||
| Identifikacija | |||
| CAS registarski broj | 75-15-0 
| ||
| PubChem[1][2] | 6348 | ||
| ChemSpider[3] | 6108
| ||
| UNII | S54S8B99E8
| ||
| EINECS broj | |||
| UN broj | 1131 | ||
| KEGG[4] | |||
| ChEBI | 23012 | ||
| RTECS registarski broj toksičnosti | FF6650000 | ||
| Jmol-3D slike | Slika 1 | ||
| |||
| |||
| Svojstva | |||
| Molekulska formula | CS2 | ||
| Molarna masa | 76,139 g/mol | ||
| Agregatno stanje | bezbojna tečnost neprečišćena: svetlo-žuta | ||
| Miris | hloroform (čist) loš zadah (industrijski) | ||
| Gustina | 1,261 g/cm3 | ||
| Tačka topljenja |
-110.8 °C, 162 K, -167 °F | ||
| Tačka ključanja |
46.3 °C, 319 K, 115 °F | ||
| Rastvorljivost u vodi | 2,9 g/kg (20 °C) | ||
| Rastvorljivost | rastvoran u alkoholu, etru, benzenu, ulju. hloroformu, CCl4 | ||
| Indeks prelamanja (nD) | 1,6295 | ||
| Viskoznost | 0,363 | ||
| Struktura | |||
| Oblik molekula (orbitale i hibridizacija) | Linearan | ||
| Dipolni moment | nula | ||
| Opasnost | |||
| Podaci o bezbednosti prilikom rukovanja (MSDS) | ICSC 0022 | ||
| EU-klasifikacija |  T,  Xi,  F
| ||
| EU-indeks | 006-003-00-3 | ||
| NFPA 704 |
 4
3
0
| ||
| R-oznake | R11, R36/38, R48/23, R62, R63 | ||
| S-oznake | (S1/2), S16, S33, S36/37, S45 | ||
| Tačka paljenja | -30 °C | ||
| Tačka spontanog paljenja | 90 °C | ||
| Eksplozivni limiti | 1,3–50% | ||
| LD50 | 3188 mg/kg | ||
| Srodna jedinjenja | |||
| Srodna jedinjenja | Ugljen dioksid Karbonil sulfid Ugljen diselenid | ||
|
Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala | |||
| Infobox references | |||
Ugljen disulfid je bezbojna isparljiva tečnost sa formulom CS2. Ovo jedinjenje se često koristi kao gradivni blok u organskoj hemiji, kao i industrijski nepolarni rastvarač. On ima miris sličan "etru", mada su industrijski uzorci tipično kontaminirani nečistoćama lošeg mirisa, kao što je karbonil sulfid.[5]
Male količine ugljen disulfida se oslobađaju u vulkanskim erupcijama i u močvarama. CS2 se nekad proizvodio kombinovanjem ugljenika (ili koksa) i sumpora na visokim temperaturama. Reakcija na nižoj temperaturi od oko 600 °C koristi prirodni gas kao izvor ugljenika u prisustvu silikagelnog ili alumina katalizatora:[5]
- 2CH4 + S8 → 2CS2 + 4H2S
Reakcija je analogna sagorevanju metana. Mada je izoelektronski sa ugljen dioksidom, CS2 je veoma zapaljiv:
- CS2 + 3O2 → CO2 + 2SO2
Globalna produkcija/potrošnja ugljen disulfida je aproksimativno jedan milion tona, pri čemu Kina konzumira 49%, a Indija 13%, uglavnom za produkciju rajonskih vlakana.[6] SAD produkcija 2007. godine je bila 56.000 tona.[7]
- ↑ Li Q, Cheng T, Wang Y, Bryant SH (2010). „PubChem as a public resource for drug discovery.”. Drug Discov Today 15 (23-24): 1052-7. DOI:10.1016/j.drudis.2010.10.003. PMID 20970519.
- ↑ Evan E. Bolton, Yanli Wang, Paul A. Thiessen, Stephen H. Bryant (2008). „Chapter 12 PubChem: Integrated Platform of Small Molecules and Biological Activities”. Annual Reports in Computational Chemistry 4: 217-241. DOI:10.1016/S1574-1400(08)00012-1.
- ↑ Hettne KM, Williams AJ, van Mulligen EM, Kleinjans J, Tkachenko V, Kors JA. (2010). „Automatic vs. manual curation of a multi-source chemical dictionary: the impact on text mining”. J Cheminform 2 (1): 3. DOI:10.1186/1758-2946-2-3. PMID 20331846.
- ↑ Joanne Wixon, Douglas Kell (2000). „Website Review: The Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes — KEGG”. Yeast 17 (1): 48–55. DOI:10.1002/(SICI)1097-0061(200004)17:1<48::AID-YEA2>3.0.CO;2-H.
- ↑ 5,0 5,1 Holleman A. F., Wiberg E. (2001). Inorganic Chemistry (1st edition izd.). San Diego: Academic Press. ISBN 0-12-352651-5.
- ↑ „Carbon Disulfide report from IHS Chemical”. Pristupljeno 15. 6. 2013.
- ↑ „Chemical profile: carbon disulfide from ICIS.com”. Pristupljeno 15. 6. 2013.
