Nikola Kotur

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Nikola Kotur (1899-1938) je bio srpski arhitekta i sekretar SKOJ-a, ubijen tokom Staljinove čistke.

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Rođen je 1899. godine u Sremskim Karlovcima.[1] Po narodnosti je bio Srbin, a po zanimanju arhitekta.[2]

Bio je politički sekretar SKOJ-a. 1922-1923. je sa vodećim jugoslovenskim komunistima učestvovao u širokoj disusiji koja se vodila u Radniku povodom nacionalnog pitanja.[3]

U septembru 1927. godine Kotur sa drugovima organizuje ilegalnu partijsku školu u Beogradu, za 40 aktivista komunističke omladine.[4] U oktobru, prilikom velike policijske provale uhapšeno je svih 40 aktivista, među njima gotovo čitavo skojevsko vođstvo, sekretar SKOJ-a Nikola Kotur i generalni sekretar KPJ Sima Marković.[5] Februara 1928. godine počinje veliki proces protiv komunističke omladine Beograda, koji u zemlji i inostranstvu ima veliki publicitet. U sudu su optuženi iznosili strašne metode mučenja kojima se služila policija kako bi im iznudila priznanje.[6] Na osnovu Zakona o zaštiti države tada su zajedno osuđeni na po pet godina zatvora: Josip Cazi, Nikola Kotur, Ivan Brijaček, Pavle Kovačević i Josip Radobolja.[7] Većina je osuđena na 3 do 6 meseci zatvora.[8]

1928. 15. maja beži iz zatvorskog dela bolnice u Vidinskoj. Tom prilikom je izvršio samoubistvo Sreten Jovanović, mladi žandarm koji ga je čuvao.

Bio je oženjen Anđom Bunuševac, novinarkom Politike.

Po izlasku iz zatvora, emigrirao je u Sovjetski Savez, gde je živeo i radio. Marta 1937. uhapšen je u svom stanu u okolini Moskve, od strane agenata NKVD. Odveli su ga u jedan moskovski logor, odakle mu se krajem te godine gubi svaki trag.[9]

Rehabilitacija[uredi - уреди | uredi izvor]

Posmrtno je rehabilitiran 1957. godine u SSSR.[1] Za njegovu rehabilitaciju izborila se njegova ćerka. U dokumentu koji joj je 1957. dostavio Vojni sud Habarovska navodi se da je Kotur zvanično osuđen februara 1938. godine.[10]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]