Mohamed Zahir

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Mohamed Zahir

Mohamed Zahir
Mohamed Zahir

Datum rođenja 16. oktobar 1914.
Mesto rođenja Kabul (Avganistan)
Datum smrti 23. jul 2007.
Mesto smrti Kabul (Avganistan)
Poreklo
Porodica

Mohamed Zahir (perz. محمد ظاهرشاه‎; Kabul, 16. oktobar 1914Kabul, 23. jul 2007) poslednji vladar (kralj, šah) Avganistana. Zemljom je suvereno vladao od 1933. do 1973. godine, kada je nasilno svrgnut sa prestola.

Studirao je u Kabulu i Francuskoj; 1933. godine postao ministar prosvete u vladi Avganistana, a zatim posle uspelog atentata na njegovog oca šaha Mohameda Nadira, stupio je na presto 8. novembra 1933. godine. U isto vreme bio je i vrhovni verski poglavar u zemlji.

1964. godine proglasio je novi Ustav, kojim je pokrenuo modernizaciju države u svakom smislu, pa je time stvorio mnogo neprijatelja među verskim fanaticima.

1973. godine, njegov rođak i i bivši premijer Mohamed Daud Kan, izveo je vojni puč i formirao republikansku vladu, dok se šah Mohamed Zahir nalazio na operaciji oka u Italiji. Tokom ovog puča, šah je abdicirao u mesecu avgustu, čime je prekinuta vladavina dinastije Barakzai, a time i doba mirnog života u Avganistanu.

Zahir-šah živeo je u izbeglištvu (egzilu) u Italiji. Posle američke okupacije Avganistana, u aprilu 2002. godine, vratio se u svoju zemlju. Iako je veliki deo naroda i političkih krugova bio za ponovno uspostavljanje monarhije u Avganistanu, Zahir-šah nije na to pristao, iako je želeo, zbog ogromnog američkog pritiska da se ne obnovi monarhija.

Posle povratka u Kabul, Mohamed Zahir-šah živeo je u svojoj kraljevskoj palati. Zatim su stigle vesti da je 2005. godine, navodno prodao palatu, a u stvari se pretpostavlja da mu je kao već iznemoglom starcu ista nasilno oduzeta, pa danas pripada državi.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]