Metarski sistem

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Metrični sistem)
Jump to navigation Jump to search
  Države koje su metarski sistem službeno usvojile
  Države koje metarski sistem još nisu službeno usvojile (SAD, Mianmar i Liberija)
»Metarski sistem je za sve narode za sva vremena.« (Condorcet, 1791). Četiri svakodnevna uređaja za mjerenje koji imaju metarske kalibracije: mjerna traka kalibrirana u centrimetrima, termometar kalibriran u Celsiusovim stupnjevima, uteg od jednog kilograma i električni multimetar koji mjeri volte, ampere i ome.

Metarski sistem, naziv za decimalni sistem mjerenja koji se zvanično koristi u SI sistemu mjerenja. Metarski sistem se razvio nakon pada francuske monarhije. Nacionalini savjet republike je 1795. poništio dotada vrijedne mjere koje su se u čitavoj Francuskoj razlikovale. Stare mjere su zamijenjene jedinicama metarskog sistema.

Jedinica dužine[uredi - уреди | uredi izvor]

Metar je definisan kao desetmilionski dio dužine razmaka između pola i ekvatora. Podjela metra podliježe decimalnom sistemu sa latinskim i grčkim prefiksima.

Jedinica mase[uredi - уреди | uredi izvor]

Kao jedinica mase je definisan kilogram. Jedan kilogram je jednak prototipu normnog kilograma, čuvanog u Internacinalnom Uredu za Težine i Mjerenja (International Bureau of Weights and Measures ). Manja jedinica je gram koja po staroj definiciji odgovara težini jednog kubnog centimetra vode na temperaturi od 4 °C, kada voda ima najveću gustoću (anomalija vode). Nova definicija gram označuje kao hiljaditi dio normne jedinice kilograma (po SI-u) ili kao 1×10-3 kg.

Jedinica zapremine[uredi - уреди | uredi izvor]

Kao jedinica zapremine je definisan jedan litar što odgovara 1000 kubičnih centimetara.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Poslije uvođenja metarskog sistema mjere, u Francuskoj je napravljen jedan štap dužine od jednog metra od spoja platine i iridijuma čije su kopije podijeljene po cijelom svijetu kao standard. Za standardiziranje težine je napravljen jedan cilindar od platine težine 1000 g (1 kg kao norma).

Na početku se Francuzi nisu htjeli pomiriti sa novim jedinicama koje su se tek 1840. probile u čitavoj zemlji. U Velikoj Britaniji metarski sistem je uveden tek 1864. godine paralelno sa britanskim Imperial Units sistemom. Godine 1866. metarski sistem je uveden i u SAD, a u Njemačku tek 1870/1871. godine.

Metarski sistem je prenešen na elektricitet, magnetizam, temperaturu itd. i od 1921. vrijedi kao Internationalni Sistem za mjeru (SI).

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]