Leva skretanja

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Leva skretanja je izraz koji se u svom najširem smislu koristi u kontekstu komunističke ideologije, odnosno opisuje pojave među pokretima i partijama marksističko-lenjinističke orijentacije u kojima pojedinci i frakcije iskazuju radikalno levi stav u odnosu na zvaničnu politiku svoje organizacije, i to način kojim se ekstremno zaoštrava klasna borba, provodi represija i to na način kojim se slabi država, izaziva neprijateljstvo narodnih masa i na neki drugi način kompromituje i otežava dugoročno ostvarivanje sopstvenih ciljeva. U tom smislu se kao jedan od primera može navesti zvanični stav Kineske komunističke partije koja se 1970-ih ogradila od svoje radikalno leve frakcije i njene politike poznate kao kulturna revolucija.

U svom užem smislu se koristi za istoriju Jugoslavije u Drugom svetskom ratu, odnosno aktivnosti delova Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) u periodu od 1941. do 1942. godine, pre svega na području Crne Gore, Hercegovine i Srbije gde su na teritorijama oslobođenim od okupatora u prvim mesecima nakon ustanka komunisti i njihove paravojne formacije - partizani - pokušavale stvoriti komunističku državu, odnosno politički poredak po uzoru na tadašnji Sovjetski Savez, a što se odražavalo kroz "eksproprijaciju" materijalni sredstava od seljaka, zvanično neprijateljski stav prema religiji, kao i fizičke likvidacije potencijalnih "klasnih neprijatelja". Te su aktivnosti za posledicu imale oseku ustanka, odnosno prelazak dela ustanika u redove antikomunističkih četnika. Vodstvo KPJ se do proleća 1942. godine od tih tendencija počelo ograđivati te ih zvanično osudilo i umesto toga nastojalo sprovesti politiku tzv. Narodnog fronta koja je oko KPJ trebala stvoriti što širi antifašistički savez; vodeće partijske ličnosti vezane uz "leva skretanja" su javno kritikovana i smenjene sa svojih dužnosti. Zvanična istoriografija posleratne Jugoslavije je leva skretanja u pravilu nastojala pripisati ličnostima koji su u ratu bili poginuli ili, kao u slučaju Milovana Đilasa, postali antirežimski disidenti.

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]