Hasmonejci

Izvor: Wikipedia
Upozorenje: Nije specificirana vrijednost za "ime_genitiv"
ממלכת החשמונאים
Mamlechet haHashmona'im
Hasmonejsko Kraljevstvo Izrael
Kraljevstvo
? Blank.png
140. pne–37. pne Blank.png ?
Položaj {{{ime_genitiv}}}
Glavni grad Jerualem
Jezik/ci Koine grčki, hebrejski, aramejski
Vlast teokratska monarhija
Kralj i Kohen Gadol
 - 140. pne.-135. pne. Simon Makabejac
 - 40. pne.-37. pne. Antigon
Legislatura Sanhedrin
Historijska era Helenizam
 - Uspostava
 - Prestanak

Hasmonejci ( hebrejski: חשמונאים, Hashmonayim, Audio) su bili vladajuća dinastijaHasmonejskog Kraljevstva Izraela (14037. pne.),[1] nezavisne jevrejske države. Hasmonejsku dinastiju je ustanovio Simon Makabejac, dvije decenije nakon što je njegov brast Juda Makabejac ("Čekić") porazio seleukidsku vojsku za vrijeme makabejskog ustanka godine 165. pne.. Hasmonejsko Kraljevstvo je preživjelo sljedeće 103 godine prije nego što je zamijenjeno Herodskom dinastijom godine 37. pne. Čak i nakon toga se Herod Veliki osjetio dužnim pojačati legitimitet svoje vlasti oženivši hasmonejsku princezu Marijamnu te likvidiravši posljednjeg muškog hasmonejskog nasljednika u svojoj jerihonskoj palači.

Prema historijskim izvorima u koje se ubrajaju Prva i Druga knjiga o Makabejcim, odnosno prva knjiga Ratova Jevreja autora Flavija Josipa (37–c. 100 AD),[2] Hasmonejsko Kraljevstvo je nastalo nakon uspješnog ustanka Jevreja protiv seleukidskog kralja Antioha IV Epifana, koji je, nastojeći obnoviti autoritet načet rimskom intervencijom u šestom sirijskom ratu, zaveo strahovladu nad Izraelom, opljačkao Jeruzalem i tamošnji Hram, te zabranjivao jevrejske vjerske i kulturne običaje, nastojeći ih zamijeniuti helenističkim.

Zbog svega toga je 167. pne. izbio makabejski ustanak i tako počeo period od četvrt vijeka u kome su Jevreji postepeno stekli nezavisnost, koristeći kolaps Seleukidskog Carstva izazvanog stalnim napadima i jačanjem Rimske Republike i Partskog Carstva. Međutim, isti vakuum moći koji je nagnao rimski Senat da godine 139. pne. priznaju jevrejsku državu je s vremenom iskorišten i od samih Rimljani. Simonovi praunuci Hirkan II i Aristobul II su tako postali figure u posrednom ratu između suprotstavljenih rimskih političara a koji je doveo do toga da kraljevstvo 64. pne. dođe pod starateljstvo rimskog guvernera. Nastavak sukoba u Rimu, koji je eskalirao Osloboditeljski građanski rat|ratom protiv Cezarovih ubica, je omogućio Hasmonejcima da, uz partsku podršku, ponovno steknu nezavisnost. Međutim, ona je vrlo brzo skršena od Marka Antonija. Godine 37. pne. za vladara Judeje je postavljen Herod Veliki koji je on nje napravio rimsku klijentsku državu. Godine 44. n.e. Rimljani su dodatno ograničili judejsku nezavisnost postavivši prokuratore u oblast koju su sve više smatrali svojom provincijom.

Napomene[uredi - уреди]

  1. Porodično ime dinastije dolazi od pretka koji se zvao Asmonej, Ἀσαμωναῖος Asamoneus ili Asmoneus (v. Josephus Flavius, Jevrejeske starine: [1]; [2]; [3]), a koji je bio pradjed Matatije, ali o kome se viđe ništa ne zna.
  2. Louis H. Feldman, Steve Mason (1999). Flavius Josephus. Brill Academic Publishers. 

Eksterni linkovi[uredi - уреди]