Aradska županija

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Aradska županija
Comitatus Aradiensis
Arad vármegye
Komitat Arad


(nedostaje slika zastave) Grb
Zastava Grb
AradKoH.png
Položaj županije
Geografija
Kontinent Evropa
Regija Srednja Evropa
Zemlja Austrougarska - Ugarski deo Monarhije
Prestonica Arad
Površina 6.048 -{km²}-
Stanovništvo 414.388 (1910)
gustina: 68,5 stan./km²
Društvo
Zvanični jezici latinski, nemački, kasnije mađarski, govorni jezici: rumunski, slovački, srpski
Religija pravoslavlje, katolicizam, protestantizam
Vladavina
Titula vladara Župan
Osnivanje 11. vek / 17. vek / 18. vek
Prestanak 16. vek / 17. vek / 1920.
Status Bivša županija
Događaji
Prethodnici i naslednici
Prethodile su: Nasledile su:
Portal:Istorija
Aradska županija u 14. veku

Aradska županija (lat. Comitatus Aradiensis, mađ. Arad vármegye, nem. Komitat Arad) je bila županija, odnosno upravna jedinica srednjovekovne Kraljevine Ugarske (11-16. vek), kao i habzburške Kraljevine Ugarske (između 18. i 20. veka). Upravno sedište županije bio je grad Arad (danas u sastavu Rumunije).

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Tokom istorije županija je menjala svoje granice. U srednjem veku je obuhvatala područja na obe strane reke Moriš, odnosno severno i južno Pomorišje sa severnim delom današnjeg Banata. U 16. veku, ovaj prostor ulazi u sastav Osmanskog carstva, koje ovde formira Temišvarski pašaluk. U 17. veku je županija bila privremeno obnovljena, kao deo osmanske vazalne Kneževine Transilvanije, ali ovaj prostor potom ponovo dolazi pod direktnu osmansku vlast.

Nakon uspostave habzburške uprave krajem 17. veka, severno Pomorišje sa gradom Aradom ulazi u sastav habzburške Vojne granice. Aradska županija je obnovljena sredinom 18. veka, nakon razvojačenja Pomoriške vojne granice. Za razliku od srednjovekovne županije, tadašnja županija je obuhvatala samo severno Pomorišje, bez severnih delova današnjeg Banata. Nakon Prvog svetskog rata, područje tadašnje Aradske županije je podeljeno između Rumunije (veći deo, sa gradom Aradom) i Mađarske (manji deo). Od delova ove županije koji su pripali Mađarskoj uspostavljena je nova županija Čanad-Arad-Torontal.

Demografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Po popisu iz 1910. godine stanovnici županije su govorili sledeće jezike:

Vidi još[uredi - уреди | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi - уреди | uredi izvor]