Žemajtija

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Žemajtija
Žemaitėjė
Pozicija Žemajtije na karti Litvanije
Pozicija Žemajtije na karti Litvanije

Žemajtija (žemajtski: Žemaitėjė, litvanski: Žemaitija, latinski: Samogitia) što prevedeno znači Niska zemlja je danas jedna od pet historijskih i etnografskih Regija Litvanije, a nekad je bila jedna od dvije kneževine Velike Kneževine Litvanije.

Žemajtija se prostire na sjeverozapadu Litvanije u donjem toku rijeke Njemen i gornjem rijeka Dubise i Vente.

Neformalna prijestolnica je grad Telšiai (Telše na žemajtskom dijalektu) u njemu se 2,5% stanovnika deklariralo kao Žemajti, ali je najveći grad - Šiauliai.[1]

Zbog neprohodnih šuma i močvara, to je bio posljednji kraj u Evropi koji se kristijanizirao, a to se dogodilo tek 1412.[1]

Historija[uredi - уреди | uredi kôd]

Tipični pejzaž

Žemajtija je ime dobila po svojim prastanovnicima, baltskom plemenu - Žemajti, koji su živjeli u današnjem centru i zapadno od Litvanije. Susjedi su im bili jednako čvrsti Zemgali, koji su živjeli na prostoru današnje južne Latvije i po zapadnoj Litvaniji, dok su Kurši živjeli neposredno na zapadu, duž obala Baltičkog mora.[2]

Od 13 do 15. vijeka Žemajtija je bila cilj križarskih ratova koje su vodili Livonski i Teutonski viteški red. Oni su je nekoliko puta i zauzeli, ali i gubili od susjedne Velike Kneževine Litvanije.[1]

Žemajti su oko 1240. postali vazali kralja Velike kneževine Litve Mindovga.[2]

Proslavili su se 1260. kad su u Bitci kod Durbe pobijedili združene snage Livonskog i Teutonskog viteškog reda.[2]

Nakon što su Litvanci 1411. povratili Žemajtiju, organizirali su je kao kneževinu, titulu kneza nosio je sam Litvanski Veliki knez. U stvarnosti je Kneževinom Žemajtijom vladalo lokalno plemstvo koje je između sebe biralo vođu -žemajtija, čije je sjedište bila prijestolnica Raseiniai. Kneževinaje bila puno manja od nekadašnjeg teritorija Žemajta (1 / 3), ali je dobila izlaz na Baltičko more.[2]

Od 1569. kad je formirana Poljsko-Litvanska Unija, sudbina Žemajtije vezana je uz sudbinu te unije.[2]

Od 1795. i Treće podjele Poljske, ugasla se i Poljsko-Litvanska Unija pa je Žemajtija zajedno sa Litvanijom postala dio Ruskog Carstva.[2]

Izvori[uredi - уреди | uredi kôd]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi kôd]