Ugljikovodici

Ȝ

Metan - predstavnik alkana

Eten - predstavnik alkena

Etin - predstavnik alkina

Benzen - predstavnik arena

Ugljikovodici su organski kemijski spojevi ugljika i vodika. Sastoje se od "kostura" atoma ugljika na koje su vezani atomi vodika (i nekih drugih elemenata.

Podjela

Glavna podjela ugljikovodika je prema obliku ugljikovog "kostura". Dalje se dijele uglavnom po zasićenosti.

• aciklički (alifatski) - atomi ugljika čine lančaste molekule.
  • zasićeni - alkani - atomi ugljika su vezani samo jednostrukom kovalentnom vezom.
  • nezasićeni
    • alkeni - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i dvostruka kovalentna veza.
    • alkini - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i trostruka kovalentna veza.
• ciklički - atomi ugljika čine prstenaste molekule.
  • karbociklički - prsten je građen samo od atoma ugljika.
    • zasićeni - cikloalkani - atomi ugljika su vezani samo jednostrukom kovalentnom vezom.
    • nezasićeni - cikloalkeni - osim jednostruke, između atoma ugljika postoji i dvostruka kovalentna veza.
    • aromatski - areni - u prstenu su jednostruka i dvostruka kovalentna veza poredane naizmjenično.
  • heterociklički - u prstenu postoje i drugi atomi (koji se nazivaju heteroatomima) osim atoma ugljika (npr. atom kisika, dušika, sumpora...).

Aromatski ugljikovodici

Naziv dolazi od grčkog aroma (miris). U 19.st. Kekule otkriva strukturu benzena. Molekulska formula benzena je C₆H₆, a izvori su katran kamenog ugljena, nafta.

        C
        |
        C
       / \
    H-C   C-H
      |   |
    H-C   C-H
       \ /
        C
        |
        C

Poznatiji aromatski ugljikovodici: antracen i naftalen.

Reakcije ugljikovodika

• Supstitucija - reakcije supstitucije ili zamjene su reakcije zasićenih i aromatskih ugljikovodika pri čemu se atom vodika iz molekule zamjenjuje atomom drugog elementa ili drugom skupinom.

spoljašnje veze:

1) HEMIJA UGLJOVODONIKA [1]

Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za:

Ugljikovodici

U G LJ I K O V O D I C I
aciklički		ciklički
ZASIĆENI	NEZASIĆENI	KARBOCIKLIČKI			HETEROCIKLIČKI
alkani	alkeni alkini	zasićeni	nezasićeni	aromatski
		cikloalkani	cikloalkeni	areni

spoljašnje veze: [2]