Stefan III Moldavski

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Stefan III Moldavski
Feleacu,Cluj-Bust,Ștefan cel Mare-IMG 0186.JPG
Bista Stefana Velikog u Feleacuju
vojvoda
Vladavina 1457. - 1504.
Supruge Evdokia Olelkovici
Maria din Mangop (1472. - 1477.)
Maria Vochița (1478 - 1504)
Dinastija Bogdan-Mușat
Otac Bogdan II Moldavski
Majka Oltea Moldavska
Rođenje oko 1433.
Smrt 1504.

Stefan III Moldavski znan i kao ili Stefan Veliki (rumunjski: Ștefan cel Mare ili Ștefan cel Mare și Sfânt - Sveti Stefan Veliki), rođen oko 1435. - umro 2. jula 1504., bio je moldavski vojvoda u razdoblju 1457. - 1504.[1]

Za svog života stekao je slavu po čitavoj Evropi zbog svog dugotrajnog otpora osmanskim Turcima.[1]

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Stefan se uspeo na moldavski tron uz pomoć vlaškog vojvode Vlada III Cepeša. Nakon tog se uspio odbili ugarski invaziju Mađarskoj 1467., ali je 1471. napao Kneževinu Vlašku, koja je u međuvremenu podlegla Osmanlijama i postala njihova vazalna država.[1]

Kad je osmanski sultan Mehmed II krenuo 1475. da osvoji Moldavsku kneževinu, Stefan je uspio pobijediti napadače u bitci pored današnjeg grada - Vasluja (danas u Rumunjskoj). Ali je već slijedeće 1476. pretrpio poraz u Bitci kod Valeje Albe (današnji Războieni - Okrug Neamţ), tako da je jedva izvukao živu glavu.[1] Njegovi napori da osigura evropsku pomoć u borbi protiv Osmanlija nisu urodili plodom, ali mu je njegova odlučnost u toj borbi - jer je rekao da će odsjeći svakom paganinu desnu ruku, osigurala brojne pohvale, pa ga je i papa Siksto IV. prozvao Borcem za Krista.[1]

Ali se nakon 1484. Stefan se morao boriti ne samo s novim osmanskim navalama, već i protiv nasrtaja Poljaka i Ugara na moldavsku nezavisnost Tako da je u posljednjim godinama svoje vladavine zaključio sporazum sa sultanom Bajazidom II po kojem je Kneževina Moldavija formalno ostala nezavisna, ali je postala osmanski vazal (morala je plaćati godišnji danak).[1]

Iako je njegova vladavina bila obilježena stalnim unutrašnjim svađama, ipak je dugi period njegove vladavine osigurao Moldaviji značajan kulturni napredak, jer je tad podignuto puno crkava i manastira.[1]

Rumunska pravoslavna crkva je 1992. kanonizarala - Stefana i proglasila svetim, slavi se 2. jula, na dan kad je umro.

Prethodnik:
Petru Aron
Moldavski vojvoda
1457. - 1504.
Nasljednik:
Bogdan III

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 "Stephen, Prince of Moldavia" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/565404/Stephen. pristupljeno 17. 03. 2015. 

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]