Kneževo (Bosna i Hercegovina)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Skender Vakuf / Kneževo)
Kneževo
Grb
Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Republika Srpska
Stanovništvo
Stanovništvo ((1991)) 19.418 (1991.)
Geografija
Koordinate 44°28′16″N 17°22′44″E / 44.471111°N 17.378889°E / 44.471111; 17.378889
Kneževo is located in BiH
Kneževo
Kneževo
Kneževo (BiH)
Ostali podaci


Koordinate: 44° 28′ 16" SGŠ, 17° 22′ 44" IGD

Kneževo (do 1992. Skender-Vakuf), gradić i općina u Bosni i Hercegovini, na obroncima planine Vlašić. Administrativno pripada Republici Srpskoj.

Geografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Opština Kneževo se nalazi 50 km jugistočno od Banja Luke s kojom je povezana magistralnim putem m56. Prostire se na površini od 25000 km2, na kojoj je nastanjeno 17350 stanovnika. Nalazi se na nadmorskoj visini od 864 m, i vrlo je bogata kao crnogoričnom tako i bjelogoričnom šumom.

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Kneževo je osnovan u isto vrijeme kada i Prusac, dakle 1463. godine. Osnivačem grada se smatra Ali-dedo Skender, po kojem je grad i dobio ime. Skender Kneževo je bio dio Osmanskog carstva sve do njegovog raspada u 1923 gdje je preko 90% stanovništva pripadalo Islamskoj vjeroispovijesti. U 1918 Kneževo postaje dio Jugoslovenskog kraljevstva sve do 1943 kada se kraljevstvo raspada i reformiše se u Republiku Jugoslaviju.

U Skender-Vakufu se nalazila jedna od najstarijih džamija u Bosni i Hercegovini, džamija Ali-dede Skendera, u narodu poznata kao Stara džamija, jedina džamija na Balkanu koja je u unutrašnosti sadržavala kabur. Džamiju su zajedno s drugom skendervakufskom džamijom poznatom kao Nova džamija, početkom rata (1992). godine srušile srpske snage sprovodeći etničko čišćenje Bošnjaka. Nakon toga srpska vlasti Republike Srpske ime grada i opstine mijenja u Kneževo.

Dio područja opštine sa naseljenim mjestima: Brnjići, Bunar, Čarići, Davidovići, Dobratići, Donji Orašac, Gornji Orašac, Kričići-Jejići, Melina, Mijatovići, Milaševci, Pavlovići, Prisika, Slipčevići, Vitovlje Malo, Vukovići, Zapeće, Zasavica i Zubovići Dejtonskim sporazumom pripao je Srednjobosanskom kantonu u FBiH.

Stanovništvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Stanovništvo općine Skender Vakuf; Popis 2013: Ukupno 9793 stanovnika.
Godina popisa 1991. 1981. 1971.
Srbi 13.263 (68,30 %) 15.953 (69,51 %) 15.926 (74,35 %)
Hrvati 4770 (24,56 %) 5395 (23,50 %) 4431 (20,68 %)
Muslimani 1071 (5,51%) 1141 (4,97%) 947 (4,42%)
Jugoslaveni 169 (0,87 %) 318 (1,38 %) 9 (0,04 %)
Ostali i nepoznato 145 (0,74 %) 141 (0,61 %) 106 (0,49 %)
Ukupno 19.418 22.948 21.419

Skender Vakuf (naseljeno mjesto), nacionalni sastav[uredi - уреди | uredi izvor]

Skender Vakuf; Popis 2013.: Ukupno 3.958 stanovnika.
Godina popisa 1991. 1981. 1971.
Srbi 2484 (66,08 %) 1491 (51,23 %) 723 (42,83 %)
Muslimani 1063 (28,27 %) 1118 (38,41 %) 923 (54,68 %)
Hrvati 42 (1,11 %) 45 (1,54 %) 17 (1,00 %)
Jugoslaveni 111 (2,95 %) 205 (7,04 %) 5 (0,29 %)
Ostali i nepoznato 59 (1,56 %) 51 (1,75 %) 20 (1,18 %)
Ukupno 3759 2910 1688
Nacionalnost 1991.
Srbi 2.484
Muslimani 1.063
Hrvati 42
Jugosloveni 111
ostali 59
Ukupno 3.759

Stanovništvo po općinama Sreza Kotor Varoš, 1953.[uredi - уреди | uredi izvor]

Popisno područje Ukupno Srbi Hrvati Slovenci Makedonci Crnogorci Jugoslaveni
neopredijeljeni
Česi Poljaci Rusini
Ukrajinci
Ostali Sloveni Ostali nesloveni
SREZ KOTOR VAROŠ 37898 25008 6485 4 4 10 6375 2 2 8
Kotor Varoš 4715 805 2640 2 3 6 1253 1 1 4
Maslovare 4574 3966 8 600
Previle 4576 3537 696 342 1
Skender Vakuf 7100 6566 16 518
Šiprage 7746 6036 24 1 1 1682 2
Vrbanjci 4919 1678 1728 1 4 1505 1 1 1
Zabrđe 4268 2420 1373 475

[1]

Privreda[uredi - уреди | uredi izvor]

U bivšoj Jugoslaviji Općina Kneževo poznata je po Vazdušnoj banji a.d. Kneževo.

Puzzle stub cropped.png Ovaj dio članka je u začetku.
Pogledajte kako uređivati članak i pomozite Wikipediji u njegovom proširenju.

Kultura[uredi - уреди | uredi izvor]

Skender Vakuf je Tursko ime. Skender ili Iskender znači „Aleksandar“ a Vakuf znači „mjesto.“ Tako da je značenje Skenderovo Mjesto. Rijeka što teče u blizini Skender Vakufa zove se Ugar a Ugar je isto Tursko značenje što se dobija od riječi Ugur što znači „dobra sreća.“ U Skender Vakufu isključujući okolna sela, bila je samo jedna kuća preko puta sadašnje crkve koja je pripadala Pravoslavnoj familiji, ostale su sve pripadale većinom Muslimanima i neke Katolicima. Tek u 1950im su naseljavanja krenula sa sela kao Bastaji, Bokani, Borak, Bregovi, Čarići, Ćukovac, Golo Brdo, Imljani, Javorani, Kobilja, Kostići, Mokri Lug, Paunovići, Rađići, Šolaji, Vlatkovići i Živinice. U 1970tim se kreće mješovita etnička populacija.

Na području opstine Kneževo, nalazi se veliki broj stećaka, kamenih spomenika iz srednjovijekovne Bosne. Najpoznatiji su oni na Vukovoj baštini, nedaleko od grada. Iz 17. i 18. vijeka nalazimo veći broj drvenih crkava, zanimljive lokalne arhitekture. Najpoznatije su one u Javoranima (Sv.Nikole) i u Imljanima (Sv.Ilije), koje je zavod za zaštitu spomenika kulture BiH uknjižio kao kulturnu baštinu. U crkvi Sv.Ilije u Imljanima čuva se vrijedna relikvija, poznata kao đedovski štap, za koju lokalno stanovništvo vjeruje da je štap svetitelja po kome je crkva dobila ime.

Obrazovanje[uredi - уреди | uredi izvor]

U Knezevu postoji jedna osnovna i jedna sredjna škola. Poslije srednje škole, učenici nastavljaju obrazovanje u Banjoj Luci.

Sport[uredi - уреди | uredi izvor]

Fudbalski Klub iz Knezeva "Progres", je osnovan u junu 1971 godine.

Slavni ljudi[uredi - уреди | uredi izvor]

Najpoznatije starosjedujuće familije u Skender Vakufu su Krikić, Šapan, Ćelić, Mušanović.

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]