Raketa na tečno gorivo

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Skica rakete na tečno gorivo
Američka raketa Atlas V u letu

Raketa na tečno gorivo je tip rakete čiji motor koristi tečno gorivo.[1] Predstavlja relativno noviju vrstu raketnog pogona odnosno inovaciju 20. vijeka – njihovu teoretsku upotrebu razmatrao je Rus Konstantin Ciolkovski ranih 1900-ih, prve praktične modele izradio je Amerikanac Robert Goddard 1926. godine, dok je prva operativna raketa izgrađena 1940-ih u Njemačkoj pod vodstvom Wernhera von Brauna. Raketni pogon na tečno gorivo karakteriziraju odvojeni spremnici za gorivo i oksidans, koji se tlačeni snažnim pumpama dovode u komore gdje se miješaju i izgaraju.[1] Kao gorivo koriste se npr. kerozin, hidrazin i ukapljeni vodik, a kao oksidansi ukapljeni kisik, dušični tetroksid, vodikov peroksid i sl.[1] Paljenje se izvodi specijalnom električnom svjećicom, pirotehničkom smjesom ili do paljenja dolazi spontano pri miješanju goriva i oksidansa.[1]

Prednosti ovih motora u odnosu na one koji koriste kruto gorivo su mogućnost upravljanja potiskom, te gašenje i ponovno paljenje motora po potrebi.[1] Nedostaci raketa na tečno gorivo su pak oksidansi koji mogu biti izrazito otrovni i skladište se na iznimno niskim temperaturama, te kompleksni i opterećeni sistemi za dovod goriva koji se sastoje od cjevovoda, ventila i visokotlačnih pumpi.[1] Ovaj problem osobito je izražen kod ukapljenoga vodika kojem je učinkovitost po jedinici mase velika, ali znatno manja po jedinici volumena, što zahtijeva velike spremnike i cjevovode odnosno pumpe vrlo velikoga protoka, te sveukupno povećava masu prazne rakete.[1] Tečna goriva u odnosu na kruta imaju znatno veći specifični impuls tj. potisak po jedinici mase goriva i cijena im je znatno niža.[1] S druge strane, iznimno je važno pravodobno paljenje, jer prevelika količina goriva u mlaznici može dovesti do eksplozije motora.[1] Osim što je tečno gorivo često vrlo otrovno i opasno za okoliš, ono zahtijeva pažljivo rukovanje i sam raketni motor kompleksnije je konstrukcije.[1]

Povezano[uredi - уреди | uredi izvor]

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]