Prošek

Izvor: Wikipedia
Prošek
Boca Prošeka
Boca Prošeka
Država  Hrvatska
županija Splitsko-dalmatinska županija

Prošek je vrsta slatkastog dalmatinskog desertnog vina, koje se najviše proizvodi i konzumira po južno dalmatinskim otocima. [1]

Krakteristike i način proizvodnje[uredi - уреди]

Najčešće i najdominantnije sorte grožđa od kojih se proizvodi prošek su bijele sorte bogdanuša, maraština i vugava, kojima se dodaju manje količine crnog plavca malog [1](iako to nije pravilo), tako da boje prošeka variraju od jantarno žute do boje meda.

Prošek se proizvodi metodom passito, njena suština je u tome da se obrani grozdovi najprije ostave na suncu oko jedan tjedan - da što više sazriju (smanje procent vode), tek se nakon toga stvaljaju u bačve da fermentiraju. [1]Zbog visokog postotka šećera prošeci na kraju vrenja imaju po najmanje 15% alkohola. I pored toga što se tokom vrenja dobar dio šećera pretvori u alkohol, - prošeci imaju i visoku koncentraciju šećera, čak i više od 120 grama po litri.

Karta Dalmacije, sa označenom regijom gdje se najviše uzgaja prošek

Konzumacija[uredi - уреди]

Prošek je vino visokog procenta alkohola, između 15 - 16 %, zbog tog je desertno vino), pa se pije kao aperitiv prije jela, ili nakon jela uz kolače, hladne kreme i palačinke. [2]

Historija[uredi - уреди]

Po nekima Prošek je pio i car Dioklecijan, - iako to nije ničim potvrđeno, pa je to više u sferi mitologije, ali je sigurno da se prošek po dalmatinskim otocima počeo proizvoditi tokom 19. vijeka, kad se pojavila moda desertnih vina po Evropi.

Hvarski ugostitelj Jurko Dragičević, pronašao je u podumu svog restorana Pinetta u Starom Gradu bocu prošeka iz 1888. [3]

Zbrčka i spinanje oko imena Prošek[uredi - уреди]

Iako vina Prošek i talijanski Prosecco imaju istu etimologiju, a ona dolazi od talijanske riječi prosecco što znači prosušen [2], ona zapravo nemaju nikakve veze. Talijanski Prosecco je pjenušac i proizvodi se na sasvim drugi način, i od drugog grožđa. [1]

Tokom maja i jula 2013. u jeku priprema za ulazak Hrvatske u Evropsku uniju provedena je velika medijska kampanja u Hvatskoj, o tome da će Evropska unija, zbog zahtjeva Talijana zabraniti hrvatskim proizvođačima upotrebu imena Prošek. [4] Sve to normalno nije imalo nikakve veze za zdravom pameću, već je bio tipični medijski spin da se skrene pažnja javnosti sa stvarnih i realnih problema. Jer se danas proizvode, a još manje izvoze, toliko male količine Prošeka - da se o nekom gubljenju branda doista nemože ni u snu govoriti.

Ono što je paradoksalno, je da su se za socijalizma proizvodile a i izvozile za današnje relacije, zaista respektabilne količine prošeka (u tonama, dok se to danas mjeri u litrama) istina po niskim cijenama, ali je prošek nekadašnjeg Dalmacijavina - Dioklecijan bio doista nekakav brand (istinabog ne bog zna kakav) a današnji mali rascjepkani privatni proizvođači nemaju ni inicijalno slovo od tog termina.

Izvori[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]