Razlike između izmjena na stranici "Evanđelje po Ivanu"

Idi na navigaciju Idi na pretragu
Dodano 3.579 bajtova ,  prije 9 godina
prošireno
m/м (r2.7.1) (robot Dodaje: mk:Евангелие според Јован)
(prošireno)
{{Knjige Novog Zavjeta}}
'''Evanđelje po Ivanu''', odnosnoili '''EvanđeljeJevanđelje po Jovanu''' ({{jez-gr|Κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον}}) je četvrto [[evanđelje]] u [[Biblijski kanonu|kanonu]] [[Novi zavjet|Novog zavjeta]],. kojeNapisano seje tradicionalno pripisujeoko [[Ivan Evangelist|Ivanu Evangelisti100]]. Kao tri [[sinoptička evaneđelja]]godine, sadrži pripovijest o djelima i riječimapo [[Isus]]ovim,vremenu alipisanja seje odposlednje njih razlikuje pokanonsko [[etosJevanđelje|jevanđelje]]u i teološkim naglascima.
 
Prema hrišćanskom predanju, napisao ga je [[Apostol Jovan|apostol Jovan]], jedan od Hristovih učenika. Danas većina naučnika ne veruje da ga je napisao Jovan niti bilo ko od očevidaca, već "[[Johaninska zajednica]]", koja vuče tradiciju od Jovana; ovo evanđelje pokazuje da je sastavljeno iz više slojeva, dostižući svoju konačnu formu oko 90-100 godine.<ref name=HarrisJohn>Harris 1985 pp. 302–10. "John."</ref><ref name=HarrisG>Harris 1985 pp. 367–432. "Glossary."</ref>
{{relig-stub}}
 
Evanđelje po Jovanu se značajno razlikuje od prethodna tri [[sinoptička jevanđelja]] (po [[Jevanđelje po Mateju|Mateju]], [[Jevanđelje po Marku|Marku]] i [[Jevanđelje po Luki|Luki]]). Jovan se donekle distancira od [[istorijski Isus|Isusove istorijske ličnosti]]<ref name="Kembridž"/>, i sadrži već razvijenu [[hristologija|hristologiju]] koja [[Isus]]a smatra božanskim [[Logos]]om.<ref name=Harris>Harris 1985.</ref> Prethodna tri jevanđelja govore uglavnom o [[Isus Hristos|Hristovim]] propovedima u [[Galileja|Galileji]], dok se ovo više bavi propovedima u [[Judeja|Judeji]]. Za razliku od ostalih, ne sadrži ni jednu [[Isusove priče|Isusovu priču]]. Po Jovanu, ono što je važno jeste da je [[apostol Toma|Toma]], koji isprva nije verovao u [[Isusovo uskrsnuće]], Isusa nazvao "''moj Gospodar i moj Bog''", što je bio način na koji su karakterisani [[rimski carevi]].<ref name="Kembridž"/>
 
Evanđelje po Jovanu oslikava onovremeni sukob [[rano hrišćanstvo|ranog hrišćanstva]] i [[judaizam|judaizma]].<ref>Lindars 1990 p. 53.</ref> U vreme njegovog nastanka, hrišćani se još uvek nisu smatrali zasebnom religijom, već pokretom unutar judaizma.<ref>Bruce Chilton and Jacob Neusner, Judaism in the New Testament: Practices and Beliefs (New York: Routledge, 1995), 5. "by their own word what they (the writers of the new testament) set forth in the New Testament must qualify as a Judaism. . . to distinguish between the religious world of the New Testament and an alien Judaism denies the authors of the New Testament books their most fiercely held claim and renders incomprehensible much of what they said"</ref> [[Fariseji]] se predstavljaju na negativan način, jer nisu vernici, dok su [[Jevreji]] prikazani kako se opredeljuju za i protiv hrišćanstva.<ref name="Kembridž"/>
 
Jevanđelje po Jovanu jednom trećinom je posvećeno poslednjim časovima života [[Isus Hristos|Isusa Hristosa]]. Naglasak je na duhovnoj strani Hristovog života. Isusovi govori su dugački i u njima mnogo govori o sebi.<ref name="Kembridž">Kembridžova ilustrovana istorija religije (str. 232-236), Stylos, Novi Sad, 2006. ISBN 86-7473-281-X</ref> Isus božanskog [[Ava|Oca]] prikazuje kao onog ko donosi svetlost slepima, radost tužnima, a život mrtvima. [[Učenik (hrišćanstvo)|Učenike]] uvodi u [[život]] koji je već [[večnost|večan]] jer nikada neće prestati.<ref name="Kembridž"/>
 
Jovanovo evanđelje sadrži i elemente nekih drugih tradicija.<ref name="Kembridž"/>
 
== Izvori ==
{{Izvori|2}}
 
==Literatura==
* Vuk Stef. Karadžić, ''Novi zavjet Gospoda našeg Isusa Hrista'', Beč 1857. godine, Štamparija jermenskog manastira.
*Porš, Feliks, ''Ivanovo evanđelje'', Zagreb, Kršćanska sadašnjost, 2002.
*Tomić, Celestin: ''Počeci crkve: Jovan-evanđelist ljubavi'', Provincijalat hrvatskih franjevaca konventualaca, Zagreb, 1995.
*{{Cite book|last=Harris|first=Stephen L.|title=Understanding the Bible|location=Palo Alto|publisher=Mayfield|year=1985}}
*{{Cite book|last=Lindars|first=Barnabas|title=John|publisher=[[Sheffield Academic Press]]|year=1990}}
 
{{Commonscat|Gospel of John}}
 
{{start box}}
 
[[Kategorija:Biblijske knjige|Ivan]]
[[Kategorija:Novi zavjet]]
 
[[ar:إنجيل يوحنا]]

Navigacijski meni