Hugenotski ratovi

Izvor: Wikipedia
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Francuski religiozni ratovi
Segment Evropski religiozni ratovi
Francois Dubois 001.jpg
François Dubois: umjetnički prikaz pokolja Bartolomejske noći
Datum ožujak 1562. - travanj 1598.
Lokacija Francuska
Casus belli religiozna netrpeljivost između francuskih katolika i protestanata
Ishod Nanteski edikt i primirje
Hugenoti dobivaju značajna prava u određenim područjima
Pariz i druga područja su proglašeni trajno katoličkim
Sukobljene strane
Protestanti
Croix huguenote.svg Hugenoti
Flag of England.svg Engleska
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg Politique Katolici:
Emblem of the Papacy SE.svg Katolička liga
Španija Španjolska
Flag of Savoie.svg Savojsko Vojvodstvo
Komandanti i vođe
Croix huguenote.svg Bourbon-Condé
Flag of England.svg Elizabeta I.
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg Caterina de' Medici
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg Charles IX
Arms of the Kingdom of France (Moderne).svg Henri III od Francuske
Emblem of the Papacy SE.svg Dinastija Guise
Španija Felipe II od Španije
Emblem of the Papacy SE.svg Siksto V.
Flag of Savoie.svg Carlo Emanuele Savojski
2.000.000 - 4.000.000 mrtvih[1]

Francuski religiozni ratovi (francuski Guerres de religion) ili Hugenotski ratovi odnose se na razdoblje građanskih ratova i vojnih sukoba od 1562. do 1598. u Francuskoj, između dvije grane kršćanstva - katolika i protestanata (hugenoti). Povod je bila religiozne netrpeljivost većinskih francuskih katolika naspram sve većeg širenja protestantizma u Francuskoj, a sukob je uključivao i sporove između aristokratskih dinastija (Burbonci i Guise), te su obje strane primale pomoć iz inozemstva.

Lutherovo, a zatim i Calvinovo učenje zahvatilo je početkom 1500-ih sve više maha u Francuskoj, sve slojeve, gotovo šestinu stanovništva, usprkos progonima za vrijeme vladavine Franje I. i Henrika II.. Vođe hugenota (protestanata) u Francuskoj bili su Burbonci i dio visokog plemstva. S druge strane članovi Dinastije Guise su zagovarali održavanje učenja tradicionalnog katoličkog nauka, a podupirali su ih Španjolska i papa.[2] Na hugenotskoj strani su bili feudalci i južni gradovi, a uz monarhiju građanstvo i seljaštvo, jer je bilo protiv feudalaca.[3] Neki stoga smatraju da je taj sukob - osim religiozne prirode - bio i sukob "staleškog republikanstva" i apsolutizma.[4]

Mnogi uzimaju pokolj 80 hugenota u Vassyju 1. ožujka 1562. kao početak eskalacije sukoba između te dvije grane kršćanstva.[5] 24. kolovoza 1572. dogodio se najznačajniji pokolj hugenotskih vođa, tzv. Bartolomejska noć, po zamisli Katarine Medici, majke [[[Charles IX od Francuske|Charlesa IX]]: nakon što se Katarinina kćer Marguerite Valois udala za hugenota, Henria IV, neuspio atentat na hugenotskog admirala Gaspard de Colignya izazvao je paniku te je Katarina naredila vojnicima istrebljenje svih hugenota koji su se okupili na svadbi. Hugenoti su ubijani čak i Louvreu, njihovi dućani su opustošeni a vlasnici ubijeni i bačeni u Seineu, dok su se napadi nastavili i u drugim gradovima (Rouen, Lyon, Bourges, Orléans, Bordeaux). Broj mrtvih procjenjuje se na najmanje 3.000 samo u Parizu.[6]

Za vladavine Karlova brata, Henrika III. (1574.-'89.) pokrenuta je politika smirivanja i popuštanja kako bi se završilo krvoproliće koje je podijelilo državu.[2] Kao odgovor na to, katolici su se organizirali u "Svetu ligu" koju je vodio Henri I od Guise, te su pritiscima donijeli Nemourski edikt 1585. kojim su hugenotima oduzeta prava preostala na osnovi Siječanjskog edikta 1562.[2] Obrat se za hugenote dogodio tek kada je na francusko prijestolje stupio njihov pristaša, Henri IV Iako je iz političkih razloga prešao na katoličku vjeru, donio je Nanteski edikt 1598. kojim su hugenotima zajamčena sva prava vjeroispovijesti i slobodu vršenja religioznih obreda, izuzev Pariza i nekih biskupskih gradova, koji su ostali katolički zakonom.[2] Time su hugenoti izjednačeni sa katolicima. Sukob je završen bez teritorijalnog cijepanja, čime su nadvladani državni staleži i odvojeni religiozni sukobi od plemićke oporbe apsolutizmu.[7] Ipak, stanovite trzavice su ostale i narednih sto godina, a progoni protestanata su nastavljeni djelomično i nakon smrti Henrika IV.[3]

Točan broj mrtvih je neutvrđen, ali procjene sežu od dva milijuna do 4 milijuna žrtava tijekom 36 godina sukoba,[1] što to čini jednim od najsmrtonosnijih sukoba u modernoj ljudskoj povijesti.

Povezano[uredi | uredi kôd]

Izvori[uredi | uredi kôd]

Reference[uredi | uredi kôd]

Literatura[uredi | uredi kôd]

  • Goldstein, Ivo (1996). Kronologija: Hrvatska, Europa, Svijet. Zagreb: Novi Liber. ISBN 9536045125. 
  • Holt, Mack P. (2005). The French Wars of Religion, 1562-1629. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521838726. 
  • Krleža, Miroslav (1969). Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (II. svezak - D-Helio). Zagreb: Jugoslavenski leksikografski zavod. 
  • Krleža, Miroslav (1969). Enciklopedija Leksikografskog Zavoda (III. svezak - Heliodor-Lagerlof). Zagreb: Jugoslavenski leksikografski zavod. 

Vanjske veze[uredi | uredi kôd]