Carnac (Francuska)
| Karnak Carnac | |
|---|---|
|
| |
.svg) Grb | |
| Osnovni podaci | |
| Država |  Francuska
|
| Region | Bretanja |
| Departman | Morbihan |
| Stanovništvo | |
| Stanovništvo (2011-01-01) | 4227[1] |
| Gustina stanovništva | 129,23 st./km² |
| Geografija | |
| Koordinate | 47°35′05″N 3°04′46″W / 47.5847°N 3.0794°W |
| Vremenska zona | UTC+1, ljeti UTC+2 |
| Površina | 32,71 km² |
  Karnak Karnak (Francuske) | |
| Ostali podaci | |
| Poštanski kod | 56340 |
| INSEE kod | 56034 |
Karnak (francuski: Carnac) je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Morbijan.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 4.243, a gustina naseljenosti je iznosila 130 stanovnika/km².
Tokom neolita, kada dolazi do određenog razvoja kod ljudi, dolazi do pojave takozvanih megalitskih civilizacija čiji tragovi se danas uglavnom pronalaze u raznoraznim spomenicima.
Najtipičniji primjer spomenika su menhiri, pojedinačni monoliti, obično izduženog oblika i postavljeni u zemlju. Ova riječ dolazi iz Keltskog jezika, a znači uspravni kamen. Nalaze se u izdvojenim položajima ili u redovima i krugovima. Postoje raznorazne nedoumice vezane za ove megalitske kamene krugove. Veruje se da su to primitivna svetilišta, sabirna mesta, astronomske opservatorije, ili neki hramovi. Spomenike te vrste možemo pronaći uglavnom u Skandinaviji, Francuskoj i Britaniji. Najpoznatiji spomenik te vrste svakako je Stonehenge u Engleskoj, a menhiri u Kornaku poznati su po broju i veličini.
Raspoređeni su u tri skupine poznate pod imenima "Menec", "Karmario" i "Kerlescan. Možda su nekada činili jednu grupu, ali su razdvojeni jer su većinom uklonjeni i upotrebljeni u druge svrhe. Napravljeni su od istrošenog granita sa lokalnih izdanaka koji su nekada u velikoj meri prekrivali područje.
- Menec je sastavljen od jedanaest (11) konvergentnih redova menhira koji se protežu na površini 1.165x100 metara. Najveće kamenje, visoko oko 4 metra, nalazi se na širem, zapadnom kraju; kamenje zatim postaje malo, čak 0,6 metara duž cele linije pre nego što ponovo poraste u visinu prema krajnjem istočnom kraju.
- Kermario (Kuća duhova) je nalazište sa 1029 menhira koji se nalaze u 10 redova ukupne dužine veće od jednog kilometra.
- Kerlescan je nalazište sa 594 menhira poredani u 13 redova ukupne dužine od 900 m.
Treba istaći da je prosečna težina kamenja od jedne do dve tone. Nažalost većina onoga što danas vidimo su samo ostaci. Postoje različita tumačenja načina na koji je kamenje prevoženo.
Mišljenja oko svrhe kamenja su podeljena, naime neki veruju da su ruševine druidskog porekla i da predstavljaju način obožavanja predaka. Drugi veruju da je reč o sletnim stazama za svemirske brodove, dok neki veruju da je to pentagram. Neki ipak ovom megalitskom spomeniku pridaju astronomski značaj. Istina o svrsi ovog kamenja će nam najverovatnije ostati misterija. Treba istaći i to da ovi megalitski spomenici datiraju od pre nekih 4500 godina.
U području je raštrkano nekoliko dolmena. Generalno se smatra da su dolmeni građeni kao grobnice, od nekoliko velikih megalita koji su podupirali završni kamen, a zatim su zakopani ispod humke zemlje. U mnogim slučajevima, humka više ne postoji, ponekad zbog arheoloških iskopavanja, i ostalo je samo veliko kamenje, u različitim fazama propadanja. Nalaze se na brojnim lokacijama u Kornaku. [2]
Datiraju iz sredine 5. milenijuma p.n.e, u doba neolita. Građeni su od kamena i zemlje nabijenih preko središnjeg grobnog mjesta (komore), izgrađenog od megalita. Do komore je prolazom omogućen pristup. Podizani su na određenim lokacijama, a međusobna vidljivost između njih igrala je ulogu u njihovom pozicioniranju.[3]
| Svjetska baština UNESCO-a | |
 | |
| Francuska | |
| Registriran | 2025. |
|---|---|
| Vrsta | Kulturno dobro |
| Mjerilo | i, iv |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |
Megaliti Karnaka i obale Morbijana uvršteni su na listu UNESCO-ove svjetske baštine. Odluka je donešena na 47-om zasedanju Komiteta za svetsku baštinu od 6-16 jula 2025. god. u UNESCO-om sjedištu u Parizu.[4][5][6]
Ovo kulturno dobro u Karnaku čine:
Karakteristično je po gustoj koncentraciji megalitskih struktura izgrađenih tokom neolitskog perioda (oko 5000–2300. godine p.n.e.), pažljivo usklađenih sa jedinstvenom geomorfologijom područja. Monumentalne kamene strukture – raspoređene u odnosu jedna na drugu i na prirodne karakteristike poput terena i vodenih puteva – odražavaju sofisticirano razumevanje životne sredine. Bogati gravuri i povezani artefakti dodatno ilustruju kulturnu složenost društava koja su naseljavala ovaj deo evropske atlantske obale.[7]
| 1962. | 1968. | 1975. | 1982. | 1990. | 2011. |
|---|---|---|---|---|---|
| 3636 | 3655 | 3733 | 3962 | 4243 | 4227 |
- ↑ „National Institute of Statistics and Economic Studies”.
- ↑ „Carnac”. web.archive.org. Arhivirano iz originala na datum 2012-02-04. Pristupljeno 29. septembar 2025.(en)
- ↑ „Nominacija za UNESCO”. UNESCO: Svjetska baština, /www.unesco.org. Pristupljeno 19. septembar 2025.(en)
- ↑ „Spomenici upisani na listu svjetske baštine 2025. god.”. UNESCO: Svjetska baština, /www.unesco.org. Pristupljeno 19. septembar 2025.(en)
- ↑ „Francuska, spomenici upisani na listu svjetske baštine”. UNESCO: Svjetska baština. Pristupljeno 29. septembar 2025.(en)
- ↑ „Megaliti Karnaka i obale Morbijana”. UNESCO: Svjetska baština - whc.unesco.org. Pristupljeno 19. septembar 2025.(en)
- ↑ „Zašto je kamenje iz Cornaca nazvano megaliti”. Zippy Facts - zippyfacts.com. Pristupljeno 19. septembar 2025.(en)
- Alexandra Hughes, Alex Hughes, Keith A Reader, Keith Reader, ur. (2001). Encyclopedia of Contemporary French Culture (Routledge; Routledge World Reference edition izd.). ISBN 0415263549.
- Robb, Graham (2008). The Discovery of France: A Historical Geography. W. W. Norton & Company. ISBN 0393333647.
- Ardagh, John (1991). France (Cultural Atlas of izd.). Facts on File. ISBN 081602619X.
- Jones, Colin (1999). The Cambridge Illustrated History of France (Cambridge Illustrated Histories izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521669928.
- Sowerwine, Charles (2009). France since 1870: Culture, Society and the Making of the Republic (2nd izd.). Palgrave Macmillan. ISBN 0230573398.
- Roberts, William J. (2004). France: A Reference Guide from the Renaissance to the Present (European Nations) (European Nations izd.). Facts on File. ISBN 0816044732.
- Izvor podataka: Insee
- Mape i satelitski snimci:
- Google maps
- MSN-ov atlas sveta Arhivirano 2007-03-12 na Wayback Machine-u
