Baranjska županija (Kraljevina Ugarska)

	Baranjska županija; Comitatus Baraniensis; Baranya vármegye; Baranjska županija; Komitat Branau; ;
Zastava	Grb
	; Položaj županije u bivšoj Ugarskoj
	Geografija
Kontinent	Evropa
Regija	Srednja Evropa
Zemlja	1. Kraljevina Ugarska; 2. Habzburška monarhija - Habzburška Ugarska; 3. Austrijsko carstvo - Habzburška Ugarska; 4. Austrougarska - Ugarski deo Monarhije; 5. Kraljevina Srbija - Banat, Bačka i Baranja; 6. Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca - Banat, Bačka i Baranja
Prestonica	Pečuj
Površina	5.177 km²
Stanovništvo	352.478 (1910.)
	Društvo
Zvanični jezici	latinski, nemački, kasnije mađarski, srpski, govorni jezici: srpski, hrvatski
Religija	katolicizam, pravoslavlje
	Vladavina
Titula vladara	Župan
Osnivanje	11. vek / 17. vek / 1941. godina
Prestanak	16. vek / 1921. godina / 1944. godina
Status	Bivša županija
	Događaji
	Prethodnici i naslednici
Prethodile su:	Nasledile su:
	Portal:Istorija

Baranjska županija (latinski: Comitatus Baraniensis, mađarski: Baranya vármegye, srpskohrvatski: Baranjska županija, nem. Komitat Branau) je bila županija, odnosno upravna jedinica srednjovekovne Kraljevine Ugarske (11-16. vek), habzburške Kraljevine Ugarske (između 17. i 20. veka), a potom i pokrajine Banat, Bačka i Baranja u Kraljevstvu Srba, Hrvata i Slovenaca (1918-1921. godine). Upravno sedište županije bio je grad Pečuj (danas u sastavu Mađarske). Veći deo teritorije ove županije je danas u okviru Mađarske, dok je manji deo u okviru Hrvatske.

Geografija

U vreme Austrougarske, Baranjska županija se graničila sa županijama Šomođ, Tolna, Bačko-bodroškom i Virovitičkom (ova poslednja je bila u sastavu Hrvatske-Slavonije). Županija se nalazila u regiji Baranja, duž reka Dunav i Drava. 1910. godine je površina županije iznosila 5.176 km².

Historija

Županija je formirana u 11. veku kao jedna od županija Ugarske i prvobitno je obuhvatala područja sa obe strane reke Drave (današnju Baranju i deo današnje Slavonije). Nakon osmanskog osvajanja u 16. veku, županija prestaje da postoji, a ovde se formira Mohački sandžak, administrativna jedinica Osmanskog carstva.

Krajem 17. veka, ovo područje postaje deo Habzburške monarhije, a Baranjska županija se obnavlja u okviru Habzburške Ugarske. Nova županija je, međutim, za razliku od srednjovekovne, obuhvatala samo područja na levoj obali Drave.

Raspadom Habzburške monarhije (Austrougarske) 1918. godine, ovo područje ulazi u sastav pokrajine Banat, Bačka i Baranja, koja je bila deo Kraljevine Srbije, a potom i Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca. Baranjska županija je bila jedna od administrativnih jedinica Banata, Bačke i Baranje 1918-1921. godine.

Trijanonskim sporazumom iz 1920. godine, predviđena je podela Baranje i Bačke između Kraljevstva SHS i Mađarske. Zbog nezadovoljstva ovom odlukom, deo stanovništva u delovima Baranje i Bačke koji su trebali da pripadnu Mađarskoj proglasio je 1921. godine kratkotrajnu Baranjsko-bajsku republiku. Nakon propasti ove republike, veći deo Baranje ušao je u sastav Mađarske gde je organizovan kao Baranjska županija. Manji, južni deo Baranje, koji je ostao u sastavu Kraljevstva SHS uključen je u sastav nove Bačko-baranjske županije.

Jugoslovenski deo Baranje je 1941. godine okupirala Mađarska, koja ga je uključila u svoju Baranjsku županiju. Ova županija je između 1941. i 1944. godine ponovo imala granice kao u doba Austrougarske. Nakon Drugog svetskog rata, jugoslovenski deo Baranje je najpre uključen u sastav autonomne Vojvodine, a potom u sastav Hrvatske, jedne od republika nove socijalističke Jugoslavije.

Demografija

Govorni jezici, 1910. godine:

mađarski = 199.659 (56,6%)
nemački = 112.297 (31,9%)
srpski = 13.048 (3,7%)
hrvatski = 10.159 (2,9%)

Religija, 1910. godine:

Katolici = 272.866 (77,4%)
Kalvinisti = 41.201 (11,7%)
Luterani = 14.617 (4,2%)
Pravoslavni = 14.114 (4,0%)
Jevreji = 8.828 (2,5%)

Upravna podela

Početkom 20. veka, upravna podela Baranjske županije bila je sledeća:

Srez
Srez	Sedište
Branjin Vrh	Darda
Heđhat	Šaš
Mohač	Mohač
Pečuj	Pečuj
Pečvarad	Pečvarad
Šikloš	Šikloš
Sentlorinc	Sentlorinc
Gradovi - srezovi
Pečuj

Vanjske veze