Andrej Andrejevič Vlasov

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Andrej Andrejevič Vlasov
General pukovnik A. A. Vlasov.
General pukovnik A. A. Vlasov.
Lični podaci
Rođenje 14. septembar 1901. (1901-09-14) Lomakino, Rusko Carstvo
Smrt 2. august 1946. (dob: 44) Moskva, Ruska SFSR, Sovjetski Savez
Vojna karijera
Vjernost
Ratovi i bitke Ruski građanski rat
Drugi japansko-kineski rat
Drugi svjetski rat:
Komande
Odlikovanja
Kasniji život i rad
General Vlasov i pripadnici kvislinške Ruske oslobodilačke armije 1944.

Andrej Andrejevič Vlasov (ruski: Андре́й Андре́евич Вла́сов; 14. septembar 1901 - 2. august 1946) je bio ruski i sovjetski vojskovođa poznat po tome što je za vrijeme drugog svjetskog rata prešao na stranu nacističke Njemačke i dobio komandu nad tzv. Ruskom oslobodilačkom armijom (ROA), koja se do kraja borila protiv savezničkih snaga.

Rođen je u siromašnoj seljačkoj porodici koja ga je poslala na školovanje u pravoslavnu bogosloviju, a koje je prekinulo izbijanje ruske revolucije. Nakon toga se Vlasov počeo školovati za agronoma, prije nego što je u toku građanskog rata 1919. regrutiran u Crvenu armiju. Poslan je na južni front gdje je sudjelovao u borbama protiv belogardejaca pod Vrangelom te stekao oficirski čin. Godine 1930. je postao član KPSS, a 1938. je u činu general-majora poslan u Kinu kao sovjetski vojni savjetnik pri štabu Chang Kai Sheka, gdje je ostao godinu dana. Njemačka invazija SSSR 1941. ga je zatekla na zapadnoj granici; u sljedećih nekoliko mjeseci se istakao kao izuzetno energični komandant koji je napadačima nanosio teške gubitke i usporio njihovo napredovanje u dubinu sovjetske teritorije; sudjelovao je u bitci za Moskvu nakon koje ga je službena sovjetska propaganda slavila kao jednog od njenih pobjednika. U proljeće 1942. je, pak, njegov pokušaj deblokade odsječenog Lenjingrada završio katastrofalnim porazom u kome su snage pod njegovom komandom ostale opkoljene i uništene. Vlasov se nekoliko mjeseci krio iza njemačkih borbenih linija sve dok nije zarobljen. Nijemci su ga uz pomoć bivših belogardejskih oficira nakon nekog vremena uspjeli nagovoriti da prijeđe na njihovu stranu. Kao najviše rangirani prebjeg i bivši sovjetski heroj, Vlasov je predstavljao jedan od najvrednijih njemačkih propagandnih aduta u ratu; s druge strane, ROA, s kojom je trebao komandirati, je formalno osnovana tek u jesen 1944. godine. Njene snage su, između ostalog, u martu i aprilu 1945. njegove jedinice su djelovale protiv Jugoslovenske armije u Sloveniji na području Suhe krajine.[1] Sam Vlasov se 10. maja 1945. predao Amerikancima u Tirolu. Oni su njega i njegove pristaše, međutim, nasilno repatrirale na sovjetsku teritoriju. U Moskvi mu se sudilo za izdaju, te je osuđen na smrt i pogubljen. U doba hladnog rata se Vlasov na Zapadu i u emigrantskim krugovima slavio kao heroj i mučenik, a u post-sovjetskoj Rusiji je postao predmetom rasprave među historičarima, kao i zahtjeva za formalnom sudskom rehabilitacijom.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]