Albanska spomenica

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Albanska spomenica
dodeljuje Flag of Yugoslavia (1918–1941).svg
Kraljevina Jugoslavija
Tip Trakica Albanske spomenice
Statistika
Ustanovljen 5. april 1920.
Prva nagrada 1920.

Medalja za spomen na povlačenje srpske vojske preko Albanije odnosno Albanska spomenica je jednostepeno državno vojno i civilno odlikovanje koje su stekli svi pripadnici srpske vojske koji su se povlačili preko Albanije u zimu 1915/1916. ustanovljena je 5. aprila 1920. godine ukazom prestolonaslednika princa-regenta Aleksandra I Karađorđevića u tada već novoj državi Kraljevini Srba, Hravata i Slovenaca. Na aversu se nalazi levi profil vrhovnog komandanta Srpske vojske regenta Aleksandra I, a oko njega stoji kružni natpis „svojim ratnim drugovima Aleksandar“, oko natpisa se nalazi lovorov venac i srebrni dvoglavi orao sa krunom, a na reversu je natpis „za vernost otadžbini“. Medalja je nošena o svetlo zelenoj traci sa crnim prugama uz ivicu. Medalja za spomen je počasno odlikovanje nižeg ranga, ali ima svoju istorijsku težinu, jer se dodeljuje o godišnjicama i jubilejima svim usčesnicima nekog događaja.

Posle pobede srpske vojske u Kolubarskoj bici, decembra 1914. na srpskom frontu do početka jeseni 1915. zavladalo je zatišje. Međutim, pod komandom feldmaršala Augusta Makenzena, austougarska balkanska armija i 11. nemačka armija od oko 500.000 vojnika, 10 eskadrila aviona i sa brojnom rečnom flotilom na Dunavu i Savi, pokrenule su 6. oktobra 1915. najveću ofanzivu na Kraljevinu Srbiju. Do 15. oktobra 1915, uprkos krajnjem požrtvovanju srpske vojske, austrougarska balkanska vojska pravcem preko reke Save i Drine, i 11. nemačka armija preko Dunava zauzele su Beograd, Smederevo, Požarevac i Golubac i stvorile širi mostobran južno od Save i Dunava, nateravši srpske trupe na povlačenje prema južnoj Srbiji. Tog istog dana, 15. oktobra 1915. bez objave rata, dve bugarske kompletne armije. Potisnule su slabe srpske jedinice, prodrle u dolinu Južne Morave kod Vranja i do 22. oktobra 1915. zauzele Kumanovo, Štip, Skoplje, prekinule moravsko-vardarsku komunikaciju i onemogućile povlačenje srpske vojske prema grčkoj granici i Solunu. Druga polovina oktobra i početak novembra protekli su u povlačenju srpske vojske prema jugu. Srpska vojska i izbeglice se nalaze u bezizlaznoj situaciji na Kosovu i Metohiji. Put prema Solunu je presečen. Austrugarska vojska sa severozapada, nemačka vojska sa severa i bugarska armija sa juga i istoka napreduju prema Kosovu sa jedinim ciljem da unište Srpsku vojsku u rasulu. Jedini put Srpskoj vojsci i izbeglicima prema saveznicima i jadranskoj obali vodio je preko albanskih planina. Srpska vojska sa izbeglim narodom kreće u povlačenje preko Albanije i Crne Gore u zimu 1915. pod strašnom hladnoćom, snegom zavejanim putevima u opštem rasulu na temperaturi 25 °C ispod nule. Vojsku u rasulu i izbegli narod izmoren glađu i hladnoćom napadaju albanski razbojnici.

Povezano[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]


Coat of arms of the Kingdom of Yugoslavia.svg Odlikovanja Kraljevine SHS / Kraljevine Jugoslavije
Orden Jugoslovenske kruneOrden Svetog kneza LazaraKarađorđeva zvezdaOrden Svetog SaveOrden belog orlaAlbanska spomenicaOrden Crvenog krstaMedalja za zasluge Crvenog krstaMedalja za vojničke vrline (Kraljevina Srbija)Medalja za uspomenu na izbor Petra I za kralja Srbije i povratak dinastije KarađorđevićaMedalja za građanske zaslugeMedalja za hrabrost (1913)Medalja za revnosnu službu (1913)Spomenica rata za oslobođenje i ujedinjenje 1914-1918. godineMedalja za unapređivanje poljoprivredeMedalja za spomen na dvadeset petu godišnjicu oslobođenja Južne SrbijeSpomenica na borbe za oslobođenje severnih krajeva Jugoslavije 1918-1919. godineRatni krst 1941.