Airbus A300

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Airbus A300
Lufthansa.a300b4-600.d-aiak.arp.jpg
Slijetanje A300
Generalni podaci
Tip Linijski putnički avion
Proizvođač EADS (Airbus S.A.S.)
Probni let 28. oktobra 1972.
Uveden u uporabu 30. maja 1975.
Broj primjeraka 561

Airbus A300 je širokotrupni turbo-mlazni avion kratkog i srednjeg doleta. Uzletjevši 1972. postao je prvi širokotrupni dvo-motorni avion. Do jula 2007. izrađen je 561 avion kada (zajedno sa skraćenim tipom A310) prestaje proizvodnja.[1][2] U dvije klase avion može prevesti 266 putnika.

Historijski razvoj[uredi - уреди | uredi izvor]

U septembru 1967. britanska, francuska i njemačka vlada potpisala je sporazum o početku razvoja za A300 s 300 putničkih sjedišta. Već u početku su britanska i francuska vlada sumnjali u uspješnost projekta, pogotovo radi potrebe razvoja novog turbo-fen motora Rolls-Royce RB207. koji bi pokretao avion. U decembru 1968. predlažu redizajn već započetog projekta na Airbusu A250 s 250 putničkih sjedišta. Preimenovani A300 ne treba nove motore što je uveliko smanjilo troškove razvoja. Kasnije je ipak za pokretanje aviona odabran američki motor General Electric CF6-50 unijevši tako dodatno nezadovoljstvo na britanskoj strani te otkazivanje ugovora. Britanska tvornica Hawker-Siddeley ipak ostaje supotpisnik i radi na izgradnji krila koje je kasnije odigralo važnu ulogu u osobinama A300 kao aviona za kratke domaće letove sve do mogućnosti interkontinentalnog leta.[3]

Kompanija Airbus Industrie osnovana je 1970. godine od strane Aérospatiale (Francuska), i Deutsche Aerospace (Njemačka). 1971. pridružuje se i CASA (Španjolska). Svaka kompanija izrađivala je određeni dio aviona koji je nakon isporuke bio spreman za ugradnju. Tvornica za kompletiranje aviona nalazi se u francuskom Toulouseu u koji se dijelovi prevoze specijalnim transportnim avionom Super Guppy.

1972. godine A300 imao je svoj probni let a 1974. ulazi u redovni promet.

Verzije[uredi - уреди | uredi izvor]

A300B1[uredi - уреди | uredi izvor]

Izrađena su samo dva aviona: prvi prototip, dok je drugi kasnije prodan zračnom prevoziocu Air Algérie. Avion je mogao prevoziti 259 putnika. Maksimalna težina uzlijetanja bila mu je 132,000 kg a pokretan je s dva turbo-fen motora General Electric CF6-50A od 220 kN potiska.

  • A300B2 –prva proizvodna verzija pokretana s CF6 ili Pratt & Whitney JT9D motorima od 227kN ili 236 kN potiska. Prvi korisnik u maju 1974. postao je Air France.
  • A300B4 –glavna proizvodna verzija. Verzija ima dodatni centralni spremnik za gorivo (47.500 kg.).

A300-600[uredi - уреди | uredi izvor]

Verzija iste dužine kao i verzije B2 i B4, ali radi ugradnje repnog dijela od A310 povećan mu je unutarnji prostor. Ugrađeni su i jači motori CF6-80 ili Pratt & Whitney PW4000. S verzijom je 1983. počela letjeti kompanija Saudi Arabian Airlines. Prodano je 313 komada A300-600. Verzija A300-600ST, poznatija pod nazivom Beluga, proširenog je trupa za prijevoz specijalnog tereta. Ukupno je proizvedeno 5 aviona.

A300B10 (A310)[uredi - уреди | uredi izvor]

Luftwaffe A310 s izvučenim cijevima za nadopunu goriva

Predstavljen je s kraćim trupom, novim krilima veće aerodinamičke iskoristivosti i manjim repnim dijelom. Dostupan je u standardnoj verziji -200 i verziji većeg doleta -300 koja može doseći 9.600 km u putničkoj i cargo verziji. Avion je izrađen i kao avio-cisterna (koristi ga Canadian Forces i Luftwaffe) koji prevozi gorivo za nadopunu vojnih aviona tijekom leta.

Usporedba[uredi - уреди | uredi izvor]

Izvori:[4][5]

Mjere A300B4 A300-600R A300-600F
Sjedišta 2-class 266 n/a
Dužina 54,08 m
Razmah 44,85 m
Visina 16,62 m
Maksimalna širina kabine 5,28 m
Promjer trupa 5,64 m
Težina praznog aviona 90.060 kg 81.900 kg
MTOW 165,000 kg 170.500 kg
Brzina krstarenja mach 0,78
Maksimalna brzina mach 0,86
Dolet punog aviona   6.670 km 2.950 nm
Količina goriva   68.150 l
Motori CF6-50C2 or JT9D-59A CF6-80C2 ili PW4156
Posada kabine Tri Dva


Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]