Velikokikindski dištrikt

Izvor: Wikipedia
Velikokikindski privilegovani dištrikt
Regio-privilegiatus Districtus Magnokikindiensis
Grb
(Grb)
Velikokikindski dištrikt na karti Vojvodine, 18-19. vek.
Postojao u periodu: 17741876.
Glavni grad: Velika Kikinda
Mapa Dištrikta

Velikokikindski (privilegovani) dištrikt (ili kraće Dištrikt, lat: Regio-privilegiatus Districtus Magnokikindiensis, nem. Privilegierten Bezirk Gross Kikinda, mađ. Nagykikindai kerület) je bio autonomna teritorijalna jedinica u okviru Habzburškog carstva od 1774. do 1876. godine, sa sedištem u Velikoj Kikindi (današnja Kikinda). Dištrikt je bio mahom naseljen Srbima. Postojanje Dištrikta sa svojim povlasticama pomoglo je očuvanju nacionalnog identiteta srpskog življa na prostorima ovog dela Banata. Autonomija Velikokikindskog dištrikta je 74 godine starija od Srpske Vojvodine.

Teritorija i Stanovništvo[uredi - уреди]

Površina Dištrikta bila je oko 1100 km², a pri kraju njegovog postojanja (1870. godina) u njemu je živelo oko 62 hiljade stanovnika.

Istorija Dištrikta[uredi - уреди]

Velikokikindski dištrikt je 12. novembra 1774. godine osnovala austrijska carica Marija Terezija. Tim povodom izdata je i posebna povelja kojom je zajamčena samouprava sa sedištem u tadašnjoj Velikoj Kikindi. Zahvaljujući tome, područje i stanovnici Dištrikta su uživali privredne i političke povlastice u okviru carstva, kao npr. političku autonomiju, upravna i sudska autonomna prava na nivou opština, bili su vlasnici zemlje koju su obrađivali i bili su oslobođeni od feudalnih obaveza. Upornim, odlučnim i složnim radom, stanovnici Dištrikta su onemogućili uspostavljanje spahiluka i uvođenje feudalnih odnosa, ali i samovolju centralne vlasti. [1]

Do 1778. godine Dištrikt je bio deo habzburške pokrajine Tamiški Banat, a potom deo Torontalske županije, u okviru habzburške Ugarske. U razdoblju između 1848. i 1849. bio je deo autonomne Srpske Vojvodine, a potom, od 1849. do 1860. godine bio je deo krunske upravne jedinice Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat. Upravo na teritoriji Dištrikta bio je pokrenut narodni otpor Srba protiv politike vlade Lajoša Košuta koja je imala za cilj da ih nasilno asimiluje. Posle ukidanja vojvodstva, Dištrikt je ponovo bio uključen u okvir Torontalske županije.

Velikokikindski dištrikt je, uz izvesne prekide, trajao do 1876. godine, kada je ukinut, a njegov prostor je pripojen Torontalskoj županiji sa sedištem u Velikom Bečkereku (današnjem Zrenjaninu).

Naselja Dištrikta[uredi - уреди]

Dištrikt je obuhvatao 10 naselja u zapadnom i severozapadnom delu Banata, poglavito naseljenih Srbima:

Izvori[uredi - уреди]

  • Jovan M. Pejin, Iz prošlosti Kikinde, Kikinda, 2000.
  • Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini - Knjiga 2, Novi Sad, 1990.

Vidi još[uredi - уреди]