Tibetanski kanon

Izvor: Wikipedia
Dio serije članaka na temu
Budizam

Lotus-buddha.svg

Historija budizma
Darmičke religije
Kronologija budizma
Budistički sabori

Temelji
Četiri plemenite istine
Plemeniti osmokraki put
Pet pouka
Nirvāna · Tri dragulja

Ključni termini
Tri oznake postojanja
Skandha · Kozmologija · Dharma
Samsara · Rebirth · Shunyata
Pratitya-samutpada · Karma

Vodeće ličnosti
Gautama Buddha
Nagarjuna · Dogen
Budini sljedbenici · Porodica

Praksa i postignuća
Buddhastvo · Bodhisattva
Četiri stadija prosvjetljenja
Paramiji · Meditacija · Laici

Budizam po regijama
Jugoistočna Azija · Istočna Azija
Tibet · Indija · Zapad

Budističke škole
Theravāda · Mahāyāna
Vajrayāna · Rane škole

Tekstovi
Pali kanon
Pali Sutte · Mahayana Sutre
Vinaya · Abhidhamma

Komparativne studije
Kultura · Popis tema
Portal: Budizam
Dharma wheel.svg

Ova kutijica: pogledaj  razgovor  uredi


Tibetanski budistički kanon predstavlja opus svetih spisa koje priznaju razne škole tibetanskog budizma.

Istorija[uredi - уреди]

Iako u Indiji nikada nije postojao sveobuhvatni mahajanski ili vađrajanski kanon; ali, prevođenjem na tibetanski tokom šest vekova svih kanonskih dela, tumačenja i izvornih dela indijskih budističkih učitelja koje su mogli da nađu, Tibetanci su postepeno utemeljili sopstveni kanon, koji je do 13. veka poprimio u manjoj ili većoj meri svoj današnji oblik[1]. Glavna zasluga za to pripada velikom učenjaku i piscu enciklopedičaru Bu-Stonu (1290-1364).

Sadržaj[uredi - уреди]

Tibetanski kanon je podeljen na dva dela:

  • Kanđur ("Prevedena reč"), koji je sadržao dela pripisivana Budi Sakjamuniju, drugim transcendentnim budama i tantričkim božanstvima koja se identifikuju kao bude;
  • Tanđur ("Prevedene rasprave"), koja sadrže prevedene spise indijskih učenjaka i učitelja.

Kanđur obuhvata sto ili sto osam štampanih tomova (u zavisnosti od izdanja), a Tanđur dvesta dvadeset pet tomova. Ove obimne zbirke indijske budističke literature čine doktrinarnu osnovu tibetanske religije. Najznačajnije delove čine spisi o monaškoj disciplini (Vinaja), literatura "Savršenstva mudrosti" (sanskrit: Prađna-paramita), velike mahajana-sutre i na kraju tantre koje oličavaju vađrajanu.

Tekstovi o monaškoj disciplini pripadaju indijskoj budističkoj školi poznatoj kao mulasarvastivada, a po svom sadržaju veoma blisko odgovaraju vinaja spisima teravade. Tekstovi iz "Savršenstva mudrosti" predstavljaju filozofsku osnovu tibetanskog budizma i verovatno uživaju najveće poštovanje među svim religioznim knjigama na Tibetu[1]. Tantre predstavljaju glavnu inspiraciju tibetanske budističke prakse. One sadrže opise nizova božanstava raspoređenih u "mističkim krugovima" (sanskrit: mandala), zbirke čarobnih reči (sanskrit: mantra) kojima se prizivaju božanstva, rituale posvećivanja i simbolički obred polnog sjedinjavanja i učenje o suštinskoj istovetnosti mikrokosmosa ljudskog tela sa makrokosmosom svemira.

Međutim, i pored dostignuća sopstvenog opsežnog kanona i obimne autohtone egzegetske literature, održala se i jaka usmena tradicija[1].

Izvori[uredi - уреди]

  1. 1.0 1.1 1.2 Trevor O. Ling, Rečnik budizma, Geopoetika, Beograd 1998.

Spoljašnje veze[uredi - уреди]