Leukemija

Leukemija je tumor ćelija krvi i koštane srži, koji nastaje usled nekontrolisanog razmnožavanja ćelija krvi i njihovih prethodnika u koštanoj srži. Ovaj tumor nastaje najčešće iz belih krvnih zrnaca (leukocita) i njihovih prethodnika, ali može nastati iz ostalih ćelija krvi. U krvi i koštanoj srži obolelih od leukemije može se naći mnoštvo nezrelih leukocita, dok je koncentracija ostalih normalnih ćelija krvi: crvenih krvnih zrnaca (eritrocita), krvnih pločica (trombocita) i zdravih belih krvnih zrnaca obično smanjena.

Podela

• Na osnovu brzine nastanka simptoma leukemije se dele na akutne i hronične.
• Prema vrsti ćelija iz kojih nastaju na: limfatične, koje nastaju iz limfocita i mijeloične leukemije, koje nastaju iz mijeloične loze krvnih ćelija (eozinofili, neutrofili, bazofili, eritrociti, megakariociti).
• Na osnovu broja leukocita u krvi na: leukemične, subleukemične i aleukemične.

Kod leukemičnih je obično broj izmenjenih belih krvnih zrnaca masivno povećan u krvi. Subleukemične leukemije se karakterišu normalnim ili blago povećanim brojem leukocita u krvi, dok se kod aleukemičnih ne mogu naći tumorske ćelije u krvi, ali ih zato ima u koštanoj srži.

Simptomi

Usled razmožavanja tumorskih ćelija u koštanoj srži, one potiskuju zdrave ćelije iz kojih nastaju ostale krvne ćelije. Usled toga dolazi do:

• anemije, čiji su simptomi obično slabost, zamaranje, bleda boja kože, srčane tegobe...
• trombocitopenije, čiji su simptomi mala tačkasta krvarenja-petehija po koži i sluzokoži
• čestih infekcija, jer je broj zdravih leukocita smanjen pa su infekcije praćene povišenom temperaturom česte.

Usled infiltracije zdravih organa malignim ćelijama javljaju se i simptomi poput uvećanja slezine, limfnih žlezda i jetre. Mogu se javiti još i bolovi u kostima, otok i krvarenje desni usled nagomilavanja tumorskih ćelija, promene na koži, glavobolje i pareze kranijalnih živaca zbog nagomilavanja tumorskih ćelija u likvoru (lat: Meningeosis leucaemica). Ovi simptomi su različito izraženi kod različitih tipova leukemija.

Najbitniji tipovi

Akutne leukemije

Akutne leukemije se karakterišu naglim početkom i brzim razvojem bolesti. Od simptoma se najzastupljeniji znaci insuficijencije koštane srži (anemija, trombocitopenija, infekcije). Postoje dve vrste akutnih leukemija:

• Akutna mijelocitna leukemija

Čini oko 80% leukemija odraslih. Nastaje iz mijeloidne loze krvnih ćelija, najčešće iz granulocitne. Učestalost je oko 3/100.000 stanovnika godišnje. Pretežno su staruje osobe obolele.

• Akutna limfocitna leukemija

Ova forma se najčešće sreće kod dece, oko 80%. Učestalost je oko 1/100.000 stanovnika godišnje. Nastaje iz B-limfocita i T-limfocita.

Hronične leukemije

Razvija polako u toku godina i decenija, teče progresivno. Simptomi su u početku blagi i obično u vidu povećanja slezine, limfnih čvorova...Najčešće se sreće kod starijih ljudi. Takođe postoje dva oblika.

• Hronična mijeloilna leukemija

Ubraja se u mijeloproliferativne poremećaje. Učestalost je oko 1/100.000 stanovnika godišnje.

• Hronična limfatična leukemija

Ubraja se u non-Hodžginove limfome (eng. Non-Hodgin lymphoma). Učestalost je oko 2-3/100.000 stanovnika godišnje. Potiče najčešće od zrelih B-limfocita.

Uzrok

Uzrok leukemija je u većini slučajeva nepoznat. U nastanku ove bolesti učestvuju genetski faktori i faktori spoljapnje sredine.

Genetski faktori

Pacijenti sa Daunovim sindromom (trizomija 21. hromozoma) imaju znatno veći rizik da obole od akutne limfatične leukemije od zdravih ljudi. Takođe u skorije vreme je otkriven čitav niz hromozomskih aberacija koje su povezane sa pojavom leukemija.

Faktori spoljašnje sredine

• Jonizujuće zračenje može dovesti do pojave leukemije.
• Hemijske supstance npr. benzen takođe mogu izazvati nastanak leukemije.
• Citostatici
• Virusi, tako npr infekcija humanim T-limfotropnim virusom (HTLV) može dovesti do limfocitne leukemije T-limfocita.

Liječenje

Ne postoji univerzalni lijek za sve pacijente. Terapija ovisi o tipu leukemije, dobi pacijenta, stupnju bolesti i općem stanju organizma. Akutne leukemije je potrebno početi liječiti čim prije, dok kronične ne zahtijevaju brz postupak liječenja, ali je izlječenje jako rijetko. U većini slučajeva oboljele se podvrgava kemoterapiji, zračenju središnjeg živčanog sustava, a ponekad i presađivanju koštane srži.

Vidi još

• Akutna mijeloična leukemija
• Akutna limfatična leukemija
• Hronična mijeloidna leukemija
• Hronična limfatična leukemija
• Mijeloproliferativni poremećaji
• Limfom

Eksterni linkovi

• infoforyourhealth.com/ ((en))

Literatura

• H.Renz-Polster S.Krautzig J.Braun Basislehrbuch Innere Medizin Urban&Fischer ISBN 3-437-41052-0

Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi tema o zdravlju (medicini).