Borča

Borča
Pogled na Borču iz vazduha
Administrativni podaci
Država	Srbija
Grad	Beograd
Opština	Palilula
Geografski podaci
Geografske koordinate	44° 52′ 08" SGŠ 20° 27′ 19" IGD
Vremenska zona	srednjoevropska: UTC+1
Stanovništvo (2002)
broj stanovnika	35150
Ostali podaci
Poštanski broj	11211
Pozivni broj	011
Registarska oznaka	-{BG}-
Borča  Borča na mapi Srbije

Borča je urbano gradsko naselje u Beogradu, koje se nalazi u opštini Palilula. Prema popisu iz 2011. bilo je 44.514 stanovnika. (prema popisu iz 2002. bilo je 35.150 stanovnika, a prema onom iz 1991. bilo je 26.895).

Istorija

Rana istorija

Najraniji arheološki ostaci u blizini modernog naselja Borče su iz bronzanog i gvozdenog doba, ali medaljoni, figurine i kovani novac iz 3. ili 4. veka pre nove ere su takođe pronađeni. Zbog močvarnog područje, nije mnogo sačuvano, ali su pronađeni ostaci koji potvrđuju prisustvo Jaziga, Sarmata i Rimljana.

Kraljevina Ugarska i Osmansko carstvo

Borče se spominje prvi put 1375. godine pod imenom -{Barcsa}- (ili -{Bercse}-). Naselje je pripadalo Kraljevini Ugarskoj, mada je moguće da njegovo ime ima slovenske korene (ime -{Barcsa}- verovatno potiče od slovenske reči "bara"), što ukazuje položaj naselja u močvarnim području Pančevačkog rita). Godine 1537. naselje su zauzeli Turci i uključili ga u Smederevski sandžak i dali mu status vakufa. Već 1567. Borča je pretežno naseljena Srbima. Za vreme austrijsko-turskih ratova, Borča je postala centar turske pogranične zone i bila je dobro utvrđena posle Karlovačkog mira, ali su je Austrijanci ipak osvojili 1717, a Požarevačkim mirom 1718. zvanično je predata Habzburškoj monarhiji.

Habzburška monarhija

Nakon Beogradskog mira 1739. Habsburška monarhija je bila u obavezi da sruši utvrđenja, ali je zbog izbijanja kuge 1743. čitavo selo Borča spaljeno do temelja. Novo naselje je nastalo oko kule Stara Borča (-{Alt Borcsa}-) 1794. koje je postala centar opštine kao deo Banatske krajine, dela habsburške Vojne krajine.

Godine 1848-1849, Borča je pripadala Srpskoj Vojvodini, srpskoj autonomnoj oblasti u okviru Habsburške monarhije, ali je 1849. opet stavljena pod upravu Vojne krajine. Nakon transformacije u Habsburške monarhije u Austro-Ugarsku 1867. i ukidanja Vojne krajine 27. juna 1873. Borča je postala deo ugarske polovine monarhije, kao deo Pančevačkog distrikta Torontalske županije sa sedištem u današnjem Zrenjaninu. Borču je nakratko zauzela srpska vojska u Prvom svetskom ratu (od 6. septembra do 14. oktobra 1914).

Jugoslavija i Srbija

Kako je Pančevački rit bio plavno zemljište, za vreme izuzetno visokog vodotaja Dunava (naročito 1826, 1888 i 1924), cela oblast i naselja su potpuno potopljena, što je pretvorilo močvaru u veliko jezero. Zabeleženo je da su tokom poplave 1924. spasilački brodovi morali da manevrišu između telefonskih stubova, a da su mrtvi sahranjivani iz čamaca. U periodu 1929-1933 izgrađen je 89 kilometara dug nasip koja štiti od daljeg plavljenja Borče. U isto vreme, sagrađeni su drum i železnička pruga koji povezuju Borču sa Beogradom. su takodje gradili.

Nakon sloma Austro-Ugarske 1918, Borča je postala deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (buduće Kraljevine Jugoslavije), pošto je srpska vojska ušla u naselje 9. novembra 1918. Od 1918. do 1922. Borča je bila deo Banatske oblasti, od 1922. do 1929. deo Beogradske oblasti, a od 1929. do 1941. deo uprave grada Beograda (Pančevački okrug). Između 1941. i 1944. Borču je okupirala nemačka vojska i uključila ju je u autonomni region Banat pod nemačkom upravom.

Godine 1949. opština je raspuštena, a ceo prostor od Pančevačkog rita postao je Deveti reon Beograda. Borča je ponovo dobila svoju opštinu 30. maja 1952, ali je 1955. sa opštinama Ovča, Krnjača i Padinska Skela spojena u opštinu Krnjača. Ova opština je kasnije pripojena beogradskoj opštini Palilula 1965.

Demografija

U naselju Borča živi 27685 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 36,8 godina (35,9 kod muškaraca i 37,7 kod žena). U naselju ima 11668 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,01.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija Godina Stanovnika 1948. 3532 1953. 3384 1961. 4330 1971. 9487 1981. 18549 1991. 26895 26090 2002. 35909 35150

Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi			30479	86.71%
Romi			1296	3.68%
Jugosloveni			474	1.34%
Goranci			464	1.32%
Crnogorci			355	1.00%
Muslimani			271	0.77%
Makedonci			240	0.68%
Hrvati			232	0.66%
Mađari			98	0.27%
Albanci			87	0.24%
Bugari			43	0.12%
Bošnjaci			40	0.11%
Rusi			25	0.07%
Nemci			21	0.05%
Slovenci			19	0.05%
Slovaci			18	0.05%
Rumuni			18	0.05%
Ukrajinci			10	0.02%
Česi			5	0.01%
Rusini			1	0.00%
Vlasi			1	0.00%
nepoznato			310	0.88%

Stanovništvo prema polu i starosti

	m			ž
?	87			70
80+	98			198
75-79	182			333
70-74	408			557
65-69	732			872
60-64	1006			929
55-59	999			993
50-54	1276			1530
45-49	1402			1540
40-44	1243			1341
35-39	1286			1295
30-34	1354			1346
25-29	1404			1477
20-24	1362			1282
15-19	1259			1209
10-14	1085			1076
5-9	1062			1039
0-4	957			861
prosek	35.9			37.7

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002. Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002. Broj domaćinstava 742 902 1200 2729 5808 8152 11668

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002. Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova Broj domaćinstava 2047 2562 2536 3067 910 374 115 35 14 8 3.01

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002. Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002. Broj domaćinstava 14098 4492 8738 435 382 51 14972

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002. Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova Broj domaćinstava 3595 8811 1744 788 34

Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja

Pol	Ukupno	Poljoprivreda, lov i šumarstvo	Ribarstvo	Vađenje rude i kamena	Prerađivačka industrija	Proizvodnja i snabdevanje...	Građevinarstvo	Trgovina	Hoteli i restorani	Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški	7094	521	9	5	1660	155	765	1202	210	920
Ženski	5574	256	-	2	1073	30	156	1231	277	290
Oba	12668	777	9	7	2733	185	921	2433	487	1210
Pol	Finansijsko posredovanje	Nekretnine	Državna uprava i odbrana	Obrazovanje	Zdravstveni i socijalni rad	Ostale uslužne aktivnosti	Privatna domaćinstva	Eksteritorijalne organizacije i tela	Nepoznato
Muški	66	320	313	134	166	409	1	3	235
Ženski	144	338	230	380	782	276	8	3	98
Oba	210	658	543	514	948	685	9	6	333

Vanjske veze

U Wikimedijinom spremniku nalazi se još materijala vezanih uz temu:

Borča

• -{Borca.org}-
• Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (-{Fallingrain}-)
• Satelitska mapa (-{Wikimapia}-)
• Gugl satelitska mapa (-{Maplandia}-)
• Plan naselja na mapi (-{Mapquest}-)