Antifašizam

Izvor: Wikipedia
Prekriženi kukasti križ, jedan od najpopularnijih antifašističkih simbola
Članovi Glavnog odbora Antifašističke omladine Makedonije.

Antifašizam je zajednički naziv za ideologije, grupe i organizacije koje se suprotstavljaju fašizmu, bilo kao ideologiji, bilo kao njegovoj praktičnoj primjeni u obliku fašističkih režima. Izraz je u upotrebu ušao od sredine 1920-ih kada je označavao protivnike italijanskog fašizma, odnosno režima koga je u Italiji uspostavio Benito Mussolini; kasnije se počeo koristiti za režime i pokrete koji su u njemu pronašli određenu inspiraciju, a od kojih je najpoznatiji njemački nacionalsocijalizam. S obzirom da su se ti režimi vezivali uz Sile Osovine u drugom svjetskom ratu, izraz "antifašizam" je postao jedan od zajedničkih nazivnika za njima suprostavljene Saveznike. Takvo shvaćanje se zadržalo i godinama nakon rata, odnosno antifašizam se smatra jednom od univerzalnih vrijednosti o čijoj pozitivnoj konotaciji postoji najširi mogući konsenzus. Uz antifašizam se odnedavno koristi i izraz antifa, iako je on uglavnom vezan uz organizacije suvremene radikalne ljevice.

Za razliku od antikomunizma, izraz antifašizam je teže definirati, prije svega zbog toga što ne postoji čvrsti konsenzus što bi trebao biti "fašizam", kao i zbog toga što se često zloupotrebljava kao epitet. Zbog toga nije rijetkost da dvije sukobljene strane istovremeno za sebe tvrde da su "antifašisti" i tako nastoje steći simpatije u domaćoj i međunarodnoj javnosti. Za to kao primjer može poslužiti rat u Hrvatskoj, kada su i Hrvatska i pobunjeni Srbi za sebe tvrdili da se bore protiv "fašista" na suprotnoj strani.

Srđan Milošević smatra da su vrednosti izvornog antifašizma internacionalizam, tolerancija prema raznim oblicima različitosti, emancipacija od esencijalizovanja tih različitosti, i naročito, marginalizovanje nacionalnih, verskih, rodnih, seksualnih, političkih i drugih različitosti kao politički bitnih karakteristika i faktora moralnog, ili ma kog drugog vrednovanja čoveka. Antifašizam, u svojoj istorijskog tradiciji, jeste progresivna ideja i moralni stav, pre nego ideologija, i podrazumeva konstantno širenje baze slobode i tolerancije. On zaključuje, "kao što je diskriminacija ključna reč fašizma, tako je antidiskriminacija ključna reč antifašizma".[1]

U istorijskom kontekstu Jugoslavije, iskustvo Drugog svetskog rata je da nije bilo delotvornog antifašizma izvan NOV i POJ i Komunističke partije. Građanski antifašizam je bio marginalna pojava, bez efektivnog učinka.[1]

Izvori[uredi - уреди]

Vanjske veze[uredi - уреди]