Wikipedia:Igralište

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
(Preusmjereno sa Wikipedia:Eksperimenti)
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Playground.jpg

Dobrodošli na igralište!



Ova stranica služi za uvežbavanje menjanja teksta. Da biste počeli, kliknite na dugme « Uredi » na vrhu stranice, potom načinite svoje izmene i kliknite na dugme « Sačuvaj ‒ Сачувај ». Vaše izmene neće zauvek ostati sačuvane, jer se sadržaj ove stranice često menja i povremeno se briše. Ukoliko ste novi ili ne znate kako se menja strana, pogledajte članak Kako se menja strana.

Taulanti

Taulanti (grčki: Ταυλάντιοι) su bili jedno od najvećih ilirskih plemena. Prema grčkoj mitologiji, Ilirijus je bio začetnik ilirskog naroda a Taulas (Tαύλας) je bio jedan od njegovih šest sinova i rodonačelnik budućeg plemena Taulanti. Taulanti su naseljavali dio obale Jadranskog mora oko današnje sjeverne Albanije, odnosno grada Epidamnus (Drač). Plemena Albani i Partini su također živjeli na približno istim teritorijama kao Taulanti.

Kraljevina Taulanata[uredi izvor]

Glauk, kralj Taulanata (335-302. pne), pridružio se ilirskom kralju Klitu u pobuni protiv Aleksandra. Poslije zajedničkog poraza kod Peliuma, njegova država je ostala nezavisna.[1] U izvorima (Plutarh, Justin, Diodor), koji se odnose na period 317. – 302. god. pne Glauk se izričito naziva kao kralj Ilira. Nakon smrti kralja Klita, Glauk je svom kraljevstvu prisajedinio zemlje svog bivšeg saveznika. Prestiž ilirskog imena bio je takav da je ono preovladalo u ujedinjenom kraljevstvu. Od tog vremena ilirska kraljevina se prostirala od Epira i Makedonije do jadranske obale.[2]

Kasander, nasljednik Aleksandra Velikog je porazio Glaukijasa u bici iz 314. godine p. n. e.[2] Nakon poraza, grčke kolonije Dyrrachium (današnji Drač u Albaniji) i Apolonija koje su Iliri ranije osvojili, vraćene su Makedoncima a Glaukijas je primoran na sporazum kojim je obećao mir Makedoncima i njihovim saveznicima. Ponovo je 312. god neuspješno ratovao za Apoloniju, ali je uz pomoć Korkirana vratio Epidamn, a Apolonija je postala nezavisna.

Glauk se pominje u hronikama antičkih historičara u vezi sa epirskim kraljem Pirom (319-272. p. n. e.). Godine 317. p. n. e. Pirov otac Eakid je uklonjen sa trona a porodica i Pir (tada beba) su našli utočište kod kralja Glauka. Naime, Glauk je bio oženjen Berhoejom, molosijanskom princezom iz kraljevske porodice Eakida tako da je Pir bio bezbjedan kod svoje tetke. Kasander je nudio 200 talenata (mjera za težinu i vrijednost u zlatu ili češće srebru, oko 26 kg) za Pira ali je Glauk to odbio. Kasnije je pomogao Piru da se vrati na prijesto 306. godine p. n. e.

Wikiquote „...Nakon što su pobjegli od progonitelja, uputiše se k Glaukijasu, kralju Ilira. Zatekoše ga kako sjedi kod kuće sa ženom pa položiše dijete na pod između njih dvoje. Kralj je bio veoma zamišljen, jer se plašio Kasandera, smrtnog neprijatelja Eakida i dugo je ćutao. Tada je mali Pir sam dopuzao do Glaukijasa, uhvatio se za njegov ogrtač i uzdigao na koljena. Kralj se na to nasmiješio i sažalio na dijete... Kažu i da Pir nije prišao Glaukijasu već se uhvatio za oltar što je možda navelo Glaukijasa da pomisli da mališana vodi neko božansko proviđenje. Potom je Glaukijas dao Pira svojoj ženi da ga uzgaja skupa sa njenom djecom. Ubrzo se pojavio i neprijatelj, tražeći da mu se preda dijete; Kasander je čak ponudio 200 talenata ali je Galukijas to odlučno odbio i kad je Piru bilo 12 godina poveo ga je s vojskom u Epir i vratio na prijesto...Plutarh, Pirova biografija, III[3]
()

Bez obzira na Glaukovo dobročinstvo Pir je kasnije kao kralj, prisajedinio taulantsku teritoriju u epirsko kraljevstvo. Taulanti su nestali zauvijek iz istorije. Posljednji put Glauk se u izvorima spominje 302. god. pne.

Taulanti su značajnu ulogu odigrali u IV i III stoljeću pne. kada su vladali Ilirskim kraljevstvom, prethodno uspostavljenim od strane Enhilejaca, također ilirskog plemena. . Oko 335. godine pne. kralj Glaukijas je uspostavio dinastiju Taulanta u Ilirskom kraljevstvu a 323. godine pne. uspijeva vratiti sve zemlje koje su od Enhelejaca osvojili Makedonci. Kasnije su Iliri osvojili i Epidamnus i Apoloniju, grčke kolonije osnovane još u VII stoljeću pne.

Važniji gradovi su bili Epidamnus, Apolonija, Damastion, Albanopolis, Dimale, Skodra (Skadar), Ulcinium (Ulcinj) i Rizon (Risan).

Južno ilirsko pleme Ardijejci je imalo svoje kraljevstvo koje je bilo veoma moćno i uticajno u III i II stoljeću p.n.e, naoročito pod kraljem Agronom i nešto manje u vrijeme kraljice Teute i Scerdilaidasa, Agronovog brata. Taulanti su, uz Daorse, tražili savez sa Rimom kako bi se izvukli iz dominacije Ardijejeca.

Rimski hroničar Livije navodi da je oko 167. godine p.n.e, nakon sukoba protiv Rima, Gencije, posljednji kralj Ilira poražen a Ilirija podijeljena na tri dijela. Kao nagradu za podršku, Rim je Daorse, Piruste i Taulante (uz ova tri plemena i Dalmati su otkazali podršku Genciju) oslobodio plaćanja poreza a njihove su države imale nezavisnost.

Literatura[uredi izvor]

  • Cabanes, Pierre: Les Illyriens de Bardylis à Genthios (IVe - IIe siècles avant J.-C.). (= Regards sur l'histoire. 65). Paris 1988. ISBN 2-7181-3841-6
  • J.J. Wilkes, The Illyrians, 1992, ISBN 0-631-19807-5
  • Danijel Dzino, Illyrian policy of Rome in the late Republic and early Principate, 2005

Reference[uredi izvor]

Illyrian pelte shield 35 cm diameter (sketch).jpg
Illyrian pelte shield 35 cm diameter (sketch).jpg

Kategorija:Ilirska plemena u Albaniji