Sveti Dimitrij

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Sveti Dimitrij
Medaljon sa likom sveca iz Louvra
Medaljon sa likom sveca iz Louvra
Rođen 270.
Sirmium, Rimsko carstvo
Preminuo 4. april 304.
Sirmium, Rimsko carstvo (danas u Srbiji)
Slavi se u Pravoslavnoj i Katoličkoj crkvi
Spomendan 26. oktobar (po gregorijanskom)
9. novembar (po Julijanskom kalendaru)
Zaštitnik Solun, Sibir, Sremska Mitrovica, Kosovska Mitrovica
Zaštitnik zanimanja vojnika, križara, seljaka, ovčara
Svetišta Crkva Svetog Dimitrija (Solun)

Sveti Dimitrije, grčki: Δημήτριος, prevedeno Rod zemljin (Sirmium, 270. - Sirmium, 4. april 304.) bio je đakon episkopa Sirmijuma Irineja, u vrijeme progona kršćana za vladavine cara Maksimijana.[1]

Biografija[uredi - уреди | uredi izvor]

Pogubljen je tri dana nakon Irineja 4. aprila 304.[1] Kasnije je na mjestu gdj je ubijen podignuta bazilika, od koje danas nema ni traga, jer su je razorili Huni. Njegove relikvije prenešene su u Solun, gdje su ga počeli slaviti kao sveca.[1] Početkom 5. vijeka tadašnji perfekt Leontios podigao je u Solunu, na mjestu manje crkvice trobrodnu baziliku u njegovu čast, koja je vremenom postala centralno mjesto njegova kulta na Istoku.[1]

Njegov kult u Solunu vremenom je dobio mitološke razmjere, počelo ga se slaviti kao vojnika, borca i zaštitnika grada.[1]

Po pravoslavnoj hagiografiji Dimitrija je sam car Maksimijan postavio za solunskog prokonzula, sa zadatkom da proganja kršćane, a on ih je umjesto toga štitio, pa ga je zbog tog Maksimijan dao ubiti.[2]

Za srednjeg vijeka njegov kult bio je raširen i po zapadu, od Zadra do Venecije i dalje, slavio se kao zaštitnik križara.[1]

Mitrovdan[uredi - уреди | uredi izvor]

U Srbiji, Bugarskoj, Bosni i Hercegovini, Makedoniji - Mitrovdan kako zovu taj svetak je srednje veliki praznik (treći od šest grupa). Ali na taj dan treba biti kod svoje kuće, ili će se cijele godine potucati po tuđim kućama.[2]

Tad se otpuštaju sluge kojima je istekao ugovor i iznajmljuju novi. Na taj dan su se rastajali hajduci, i odlazili prezimiti zimu po kućama, do slijedećeg okupljanja za Đurđevdan.

Zbog tog se i govorilo - Mitrovdanak, hajdučki rastanak; Đurđev danak hajdučki sastanak.[2]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]