Saveti zdravoga razuma

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Prvo izdanje Dositejevih Saveta zdravog razuma iz 1833. godine.

Saveti zdravog razuma (arh. Sovjeti zdravago razuma) je uticajna knjiga srpskog prosvetitelja Dositeja Obradovića objavljena u Lajpcigu 1784. godine.

Najavu za knjigu Sovjeti zdravog razuma predstavlja Pismo Haralampiju iz aprila 1783. godine.

Sadržaj/Садржај

Izdanja[uredi - уреди | uredi izvor]

1808. godine knjiga je objavljena u Novom Sadu od Sveučilišta Ugarskoga (Vseučilišča Vengerskago).[1] Kasnije je objavljena u Knjažesko-Srbskoj tipografiji u Kragujevcu 1833. godine. Delo je ponovo objavila Zadužbina Dositeja Obradovića u Beogradu 2007. godine, povodom 200 godina Dositejevog dolaska u Srbiju.[2]

Sadržaj[uredi - уреди | uredi izvor]

Dositej Obradović (1739-1811) je srpski filozof i prosvjetitelj.

Sovjeti zdravoga razuma sadrže pet poglavlja, i to tri traktata iz etike – o ljubavi, vrlini i poroku – i dva autobiografski zasnovana eseja, u kojima je izneo zanimljive podatke o svom književnom radu i dalje razvio praktičnu stranu svog prosvetiteljskog učenja.[3]

Knjiga predstavlja kritiku srpskog narodnog i crkvenog života sa prosvetiteljskih pozicija. Knjiga sadrži izabrane misli i savete učenih ljudi s raznih jezika prevedene. To su moralni i polemični ogledi, puni prosvetiteljskih misli. Za Dositeja, pisanje pre svega ima svoju vaspitnu i korisnu vrednost u širenju prosvetiteljskih ideja. Karakteriše ga čvrsta vera u zdrav razum, u nauku. U Savetima zdravog razuma Dositej piše:

Wikiquote „"Bolje je mnogo jednu pametnu i poleznu knjigu s kolikim mu drago troškom dati da se na naš jezik prevede i naštampa nego dvanaest zvonara sazidati i u sve nji velika zvona poizvešati! Knjige, braćo moja, knjige, a ne zvona i praporce!"[4]
()

Na Dositeja su uticala predavanja nemačkog filozofa prof. Johanna Augusta Eberharda u Haleu, koji je 1786. godine objavio knjigu sličnog naziva (Sittenlehre der Vernunft).[5]

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]