Sauna

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search

Sauna je mala prostorija ili kuća dizajnirana kao mjesto za suho ili vlažno zagrijavanje tijela. Moderna sauna vodi porijeklo od finske saune.

Na sjeveru Evrope, u Švedskoj, Finskoj, Norveškoj, Rusiji (sjeverni dio), sauna se koristila stotinama ako ne i hiljadama godina, a poslije Drugog svjetskog rata, sve više se koristi i u ostalim zemljama Evrope, pa i kod nas. Sve veći broj medicinskih, sportskih i ugostiteljskih ustanova pravi saune.

Sauna je prostorija od drveta, ili obložena drvetom, jer u unutrašnjosti ne smije postojati ni jedan dio ili predmet od nekog drugog materijala, a pogotovo od metala. Toplotni kapacitet i provodljivost toplote različiti su kod metala i drveta, pa na visokoj temperaturi koja je u sauni metalni dijelovi mogu izazvati opekotine većih razmjera.

Sauna

Kapacitet saune zavisi od njene veličine. Mala, porodična sauna je za četiri do pet osoba, dok veća u zdravstvenim ili hotelskim uslovima može da primi desetak i više ljudi.

Pored zidova saune ugrađene su drvene klupe koje mogu biti u jednom ili više nivoa, a služe za sjedenje i ležanje. Kada ima više nivoa, boravak na različitoj visini omogučava pacijentu korištenje vazduha različitog stepena zagrijanosti. Topliji vazduh, što je poznato iz fizike, kao lakši penje se, pa je i temperatura u sauni na gornjim ležajevima nekoliko stepeni veća nego dole, pri dnu. Obično se prvo sjedne ili legne na najniži nivo i kako se organizam navikava na temperaturu, a u zavisnosti od individualne izdržljivosti, penje se na gornje klupe. Sauna se moze zagrijavati pomoću nafte, uglja, drveta, a najčešće se koriste grijači na električnu energiju. Ovi grijači vrlo brzo dovode temperaturu vazduha na željeni nivo. Na grijačima, koji su dobro izolovani, nalazi se kamenje koje može podnijeti temperaturu i višu od stotinu stepeni Celzijusove skale. Kamenje služi da bi se prelilo vodom ukoliko se želi i para u sauni. Grijači se uključuju spolja.

Sauna je bez prozora, ali na vratima postoji otvor koji je zastakljen termostabilnim staklom da bi se moglo gledati i kontrolisati sta se dešava u unutrašnjosti saune, kakvo je zdravstveno stanje ljudi koji su unutra. U modernim saunama postoji televizijska kamera, tako da terapeut u svojoj sobi prati šta se zbiva u unutrašnjosti saune. Tako se sa jednog mjesta može kontrolisati više sauna istovremeno.

Termometar je ugrađen u unutrašnjosti saune, ali i u vidnom polju ljudi koji se nalaze van saune, da bi mogli uvijek imati uvid u temperaturu u samoj sauni. Pored saune treba da se nalazi manji bazen ili tuševi sa hladnom vodom. Mora postojati i prostorija sa hladnim napicima, za odmor i osvježenje. Moderni tipovi sauna imaju i otvor za ubacivanje i obnavljanje vazduha u sauni, ali taj vazduh koji se ubacuje mora prethodno da bude zagrijan do temperature vazduha u sauni.

Temperatura u sauni kreće se oko 100 °C za suhi vazduh, a od 65 do 80 °C za vlažan vazduh, a u zavisnosti od stepena vlažnosti. Što je vazduh vlažniji, to je i temperatura u sauni niža, jer se vlažan vazduh teže podnosi od suhog.