Qu'est-ce que le Tiers-État?

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Prva strana pamfleta

"Šta je treći stalež?" (fr. Qu'est-ce que le tiers-état?) je bio politički pamflet francuskog opata Žozefa Sijesa sa opisom položaja tzv. trećeg staleža u periodu poznatom kao "stari režim".

Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]

Francuski ministar finansija, Žak Neker, uputio je 1788. godine poziv francuskim misliocima da iznesu svoja mišljenja o promenama u francuskoj državi koje trebaju biti izglasane na Skupštini staleža koju je kralj Luj zakazao za maj 1789. godine. Januara 1789. godine francuski mislilac i opat, Žozef Sijes, sastavio je pamflet u kome objašnjava položaj i izlaže zahteve trećeg staleža. On daje definiciju ovog staleža: "Šta je treći stalež? Sve. Šta je do sada bio? Ništa. Šta želi? Da postane nešto". Sijes piše da ostala dva staleža žive na račun trećeg, iako čine manje od 3% ukupnog stanovništva Francuske. Zbog sistema glasanja na skupštinama staleža ustanovljenom u 16. veku, treći stalež nije imao ulogu u donošenju odluka ovog tela. Glasalo se po staležima te su prva dva staleža, koja su zastupala ista gledišta, uvek nadglasavala treći. Sijes je zahtevao da poslanika trećeg staleža (kome je pripadalo gotovo 98% francuskog stanovništva) ima dvostruko više članova u skupštini i da se odluke donose po broju glasova, a ne po staležima. Problemi koje je Sijes izložio u svom pamfletu su jedan od faktora koji je i doveo do izbijanja Revolucije.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Albert Soboul; Francuska revolucija, Naprijed, Zagreb (1966)