Nekropola sa stećcima Dugo polje

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Nekropola Dugo polje pored jezera Blidinje

Nekropola Dugo polje na Blidinju, opština Jablanica (BiH), nalazi se na listi 30 srednjovjekovnih nekropola stećaka koje su 2016. godine proglašene Svjetskom baštinom UNESCO-a. Na listi su 22 nekropole u Bosni i Hercegovini, po 3 u Srbiji i Crnoj Gori, a 2 u Hrvatskoj. [1] Nekropola je i nacionalni spomenik BiH. [2]

Sadržaj/Садржај

Lokacija[uredi - уреди | uredi izvor]

Blidinje je kraška visoravan između planina Čvrsnice i Vrana.

Opis[uredi - уреди | uredi izvor]

Zauzima površinu od 90 x 36 m. Sastoji se od 150 stećaka. Od toga 72 su ploče, 59 sanduci, 14 visoki sanduci, 4 sljemenjaka sa podnožjem i 1 sljemenjak bez podnožja. Svi stećci su klesani od krečnjaka sa obližnjeg kamenoloma.

32 stećka su ukrašena. Među njima je pet ploča, 22 sanduka i 5 sljemenjaka. Kao ukrasni motiv najzastupljenije su rozete sa četiri, pet i više listova, same ili u kombinaciji sa polumjesecom (ukupno 34 primjerka). Motiv krsta se pojavljuje 19 puta, u četiri slučaja stilizovan, a u jednom kao dvostruki krst. Interesantna kombinacija motiva na jednom stećku (na karti stećak br.139) predstavlja jednu od osobenosti nekropole - dva kraka krsta se završavaju kao sidro, a dva kao trolisni ljiljani. Polumjesec se pojavljuje 16 puta, najčešće u kombinaciji sa rozetom i redovno je plastičan. Na tri mjesta pojavljuje se štit sa mačem, a na jednome usamljen mač. Dva štita su ukrašena heraldičkim znacima – rozete ili dijagonalne pruge sa ljiljanima.

Vrlo rijedak motiv je krst koji ima uspravni duži krak, na gornjoj strani završen kružnicom. Pojavljuje se i motiv srpa.[3] U figuralne predstave spada pet scena lova, dvije turnira, dva kola (jedno žensko i jedno mješovito) i jedna scena od tri figure koje izlaze iz kule. Turniri su pješački, sa buzdovanima i mačevima. Žene se javljaju u paru na tri spomenika. Na jednom mjestu su urezanim konturama prikazane tri žene zajedno, u dugim haljinama i bez ruku. Na dva mjesta se pojavljuje po jedna žena sa psom i druga sama, sa visoko uzdignutim dugim rukama.

Srna sa podignutom glavom i konj prikazani su na dva stećka. Jedanput se pojavljuje i usamljena ruka.

U najzanimljivije figuralne prikaze spada scena sa fantastičnom životinjom, najvjerovatnije predstavlja krilatog konja sa zmijom. Tri figure sa rukama na prsima i pet muških figura sa visoko podignutim rukama, takođe su nejasnog, simboličnog značenja.[4]

Nekropola sa stećcima Dugo polje danas je u relativno dobrom stanju.

Literatura[uredi - уреди | uredi izvor]

  • Šefik Bešlagić, Sarajevo: Veselin Masleša, 1971. STEĆCI, KATALOŠKO-TOPOGRAFSKI PREGLED
  • Šefik Bešlagić, Zagreb, 1959 Stećci na Blidinju

Reference[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Državna komisija
  2. "Nekropola Dugo polje". kons.gov.ba. http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=1916. pristupljeno 13. 10. 2016. 
  3. "Nada Miletić: STEĆCI – Umjetnost na tlu Jugoslavije". Izdavački zavod Jugoslavija, Beograd – Spektar Zagreb – Prva književna komuna Mostar, 1982. https://de.scribd.com/document/122040181/Miletić-Nada-Stećci. pristupljeno 9. 2. 2017. 
  4. "Šefik Bešlagić: STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST". Sarajevo: Veselin Masleša, 1971. https://archive.org/details/SefikBeslagicStecciKulturaIUmjetnost. pristupljeno 9. 2. 2017.