Napoléon (film, 1927)

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Napoléon

Albert Dieudonné kao Napoleon
Režija Abel Gance
Producent Abel Gance
Scenario Abel Gance
Uloge Albert Dieudonné
Gina Manès
Antonin Artaud
Edmond Van Daële
Muzika Arthur Honegger (francuska verzija 1927)
Werner Heymann (njemačka verzija 1927)
Carl Davis (britanska verzija 1980)
Carmine Coppola (američka verzija 1981)
Fotografija Jules Kruger
Montaža Marguerite Beaugé (1927)
brojni drugi u kasnijim verzijama
Distribucija Gaumont (Evropa)
Datum(i) premijere
7. april 1927 (1927-04-07)
Trajanje 330 min. (najčešća verzija; postoje brojne druge)
Zemlja  Francuska
Jezik nijemi film sa međutitlovima

Napoléon (ili Napoléon vu par Abel Gance, doslovno "Napoleon viđen od Abela Gancea") je francuski crno-bijeli nijemi historijski film snimljen 1927. godine u režiji Abela Gancea. Radnja prikazuje rane godine francuskog vojskovođe i državnika Napoleona Bonapartea (čiji lik tumači Albert Dieudonné), odnosno opisuje njegovo školovanje u predrevolucionarnoj plemićkoj vojnoj školi Brienne-le-Château, učešće u burnim revolucionarnim zbivanjima, prve uspjehe u ratu Prve koalicije a završava s početkom trijumfalnog pohoda na Italiju 1796. godine. Gance je originalno planirao da ovaj film bude samo prvi u ciklusu od šest filmova koji su trebali opisati cjelokupni Napoleonov život i vladavinu; od te je namjere odustao nakon spoznaje da bi zahtjevala financijske resurse iznad njegove mogućnosti. Međutim, čak i u tako okljaštrenom obliku, Ganceov Napoleon je, prije svega zahvaljujući inovativnom korištenju pokretne kamere i drugim tehnikama stvaranja spektakularnih filmskih prizora stekao reputaciju jednog od najvažnijih ostvarenja svog vremena. Posebno se u tome ističe završna scena tzv. triptiha (kasnije nazvana Polyvision) u kojoj su tri projektora stvarala sliku u formatu 4:1 (umjesto dotada standardnih 1,33:1). Zbog svoje izuzetne dužine (od pet i pol sati), kao i zbog toga da su nedugo nakon premijere u kina došli publici daleko atraktivniji prvi zvučni filmovi, Napoleon nije doživio željeni komercijalni uspjeh, te je relativno brzo pao u zaborav. Tek 1950-ih je doživio renesansu kao inspiraciju sineastima francuskog Novog vala, a od 1968. traju nastojanja da se prikaže u svom originalnom obliku. U tome su se najviše istakli britanski filmski historičar Kevin Brownlow i američki sineast Francis Ford Coppola.

Vizualni stil[uredi - уреди | uredi izvor]

Bruno Kragić je za Filmski leksikon analizirao kako je "kamera sasvim oslobođena statičnosti (zahvaljujući izumu laganih, nosivih kamera), pa film obiluje nizom subjektivnih dinamičnih kadrova, vožnji i panorama. Gance je tako kameru vezao na leđa galopirajućega konja odakle je snimala krajolik da bi dočarala subjektivne kadrove jahača, političku raspravu u francuskoj skupštini snimio je postavivši kameru na vrh njihala odakle je ona, njišući se, izmjenično prikazivala predstavnike desnice i ljevice (žirondinaca i jakobinaca), dok je topovska bitka pri opsadi Toulona dočarana i kadrovima koji su simulirali perspektivu topovske kugle (kamere su bile pričvršćene uz lopte bacane u zrak). Završni su prizori filma snimljeni u tehnici tzv. polivizije, koja se sastojala u istodobnoj projekciji standardnih slika (od 35 mm) na tri ekrana. Taj je postupak Gance rabio na dva načina: kadrove na srednjem ekranu (npr. krupni plan Napoleona ili orla) simbolički je kontrapunktirao s totalima vojske koja maršira u svrhu efekta montaže unutar kadra, odnosno na sva je tri ekrana projicirao totale koji su tvorili jednu masovnu scenu." [1]

Glavne uloge[uredi - уреди | uredi izvor]


Različite verzije[uredi - уреди | uredi izvor]

Datum Naslov Dužina Montažer Muzika Mjesto premijere Triptih Format
april 1927. Napoléon 5400 m (4:10) Beaugé, MargueriteMarguerite Beaugé Honegger, ArthurArthur Honegger Pariška opera u boji 35 mm
maj 1927. Napoléon (version définitive) 12800 m (9:22) Gance, AbelAbel Gance Honegger, ArthurArthur Honegger Apollo Theatre, Pariz nema 35 mm
oktobar 1927. Napoléon (UFA) ispod 3:00 Universum Film AG Heymann, WernerWerner Heymann Njemačka i Centralna Evropa u boji 35 mm
novembar 1927. Napoléon ukupno 4:10, dvije projekcije, neke scene ponovljene Gance, AbelAbel Gance Honegger, ArthurArthur Honegger Marivaux Theatre, Pariz u boji 35 mm
zima 1927–28 Napoléon različite francuske provincije 35 mm
o. 1928 Napoleon (version définitive poslana u SAD sa 29 rola) 29.000 stopa (8,800 m) (6:43) Gance, AbelAbel Gance nema nema 35 mm
mart-april 1928. Napoléon (Gaumont) prikazan u dva dijela ukupnog trajanja 3:00 Gaumont Film Company Honegger, ArthurArthur Honegger Gaumont-Palace nema 35 mm
jun 1928. Napoleon (britanska verzija 1928) 11400 m (7:20) Gance, AbelAbel Gance Honegger, ArthurArthur Honegger UK u boji 35 mm
januar 1929. Napoleon (USA 1929) 8.000 stopa (2,400 m) (1:51) Metro-Goldwyn-Mayer SAD nema 35 mm
ca. 1928 Napoléon (Pathé-Rural) 17 rola francuska sela nema 17,5 mm
1928 Napoléon (Pathé-Baby) 9 rola za kućne projektore nema 9,5 mm
1929 Napoléon (Pathescope) 6 rola britanski kućni projektori nema 9,5 mm
1935 Napoléon Bonaparte vu et entendu par Abel Gance 13.000 stopa (4,000 m), later 10.000 stopa (3,000 m) Gance, AbelAbel Gance Verdun, HenriHenri Verdun nema 35 mm
1935 Napoléon Bonaparte (verzija Film-Office) 5.000 stopa (1,500 m) Gance, AbelAbel Gance Verdun, HenriHenri Verdun nema 16 mm
9,5 mm
8 mm
1935 Napoléon Bonaparte (verzija Studio 28) crno-bijeli 35 mm
1965 Napoléon Langlois, HenriHenri Langlois Cinematheque Francaise nema 35 mm
1970 Bonaparte et la Révolution 4:45 na brzini 20 fps (4:00 na 24 fps) Gance, AbelAbel Gance nema 35 mm
1980 Napoléon (Brownlow 1980) 4:50 na 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Davis, CarlCarl Davis National Film Theatre, London crno-bijeli 35 mm
1980 Napoleon (Coppola) 4:00 na 24 fps Coppola, Francis FordFrancis Ford Coppola Coppola, CarmineCarmine Coppola SAD crno-bijeli 35 mm
70 mm
1983 Napoléon (Brownlow 1983) 5:13 na 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Davis, CarlCarl Davis Cinematheque Francaise crno-bijeli 35 mm
1983 Napoléon (Brownlow 1983, TV-verzija) 4:50 at 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Davis, CarlCarl Davis Channel 4 (britanski TV-kanal) nema 35 mm
1989 Napoleon (Brownlow 1980) 4:50 na 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Constant, MariusMarius Constant Cité de la Musique, Pariz nema 35 mm
1989 Napoléon (Brownlow 1989, TV-verzija) 4:50 at 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Davis, CarlCarl Davis Channel 4 (britanski TV-kanal) u boji, letterboxed u formatu 4:3 35 mm
2000 Napoléon (Brownlow 2000) 5:30 na 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Davis, CarlCarl Davis Royal Festival Hall u boji 35 mm
2004 Napoléon (Brownlow 2004) 5:32 na 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Davis, CarlCarl Davis Royal Festival Hall u boji 35 mm
2012 Napoléon (Brownlow 2004) 5:32 na 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Davis, CarlCarl Davis Paramount Theatre (Oakland, California) u boji 35 mm
2013 Napoléon (Brownlow 2004) 5:32 na 20 fps Brownlow, KevinKevin Brownlow Davis, CarlCarl Davis Royal Festival Hall u boji 35 mm

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  1. Bruno Kragić. "Napoleon (1927)". Filmski leksikon. http://film.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1166. pristupljeno 22. srpnja 2013. 
  2. Brownlow 1983, pp. 261–263

Vanjske veze[uredi - уреди | uredi izvor]