Megaliti
Megaliti (od starogrčkog μέγας (megas) - velik, i λίθος (litos) - kamen) su praistorijske građevinske strukture čiji počeci datiraju iz mezolita, najvećim dijelom iz mlađeg kamenog doba, tokom bakarnog doba (halkolitskog perioda) i na kraju iz kasnog bronzanog doba. Riječ je prvi put upotrijebio britanski naučnik Algernon Herbert 1849. godine opisujući Stounhendž, vjerovatno najpoznatiji megalit.
Megalitske strukture su često groblja, hramovi, spomenici, opservatorijumi - monumentalne kamene građevine raznih vrsta, načinjene od grubo tesanih kamenova, podignutih bez maltera ili cementa za učvršćivanje strukture.
U Evropi se nalaze na cijeloj teritoriji, od Švedske na sjeveru, do Malte na jugu. Najveći broj ih je u zapadnom delu Evrope, uz Atlantik i u Velikoj Britanijij, Mediteranu i na istoku do Urala. Mogu se pronaći i u Africi i Aziji.
- Monolit je svaki pojedinačni stojeći kamen podignut u praistorijsko doba.
- Menhir je naziv iz Zapadne Evrope za uspravni kamen izduženog oblika
- Nadgrobni kamen - pojedinačni megalit postavljen horizontalno, često preko grobnih komora, bez upotrebe potpornog kamenja.
- Dolmen je struktura od tri i više pojedinačnih kamenova gdje je jedan horizontalni široki kamen poduprt sa nekoliko drugih vertikalnih. Većina datira iz kasnog neolitskog perioda (4000–3000. p.n.e.) i ponekad je bio prekriven zemljom ili manjim kamenjem kako bi se formirao tumulus (grobni humak). Mali kameni podmetači mogu se uglaviti između pokrova i potpornog kamenja kako bi se postigao ravan izgled. U mnogim slučajevima, pokrov je erodirao, ostavljajući samo kameni "skelet".
- Trilit (triliton) je struktura koja se sastoji od tri golema kamena bloka. Dva su položena vertikalno i djelimično ukopani u zemlju, a treći je položen horizontalno kao arhitravna greda. Naziv potiče od grčkih riječi tri – tri i litos – kamen. Trilit može da bude i sastavni dio nekog hendža (kamenog kruga). Najpoznatiji takav primer je Stounhendž.
- Kameni krug - u većini jezika se koristi naziv "kromleks" (riječ u velškom jeziku). U upotrebi je i engleska riječ - "henge".
- Poravnata struktura predstavlja više megalita postavljenih jedan u odnosu na drugi s namjerom, najčešće u redove ili spirale. Neke poravnate strukture, poput Karnaka u Bretanji, Francuska, sastoje se od hiljada kamenja.
- Megalitski zid, često nazvan i kiklopski zid
- Kamena kutija ili kist (engleski jezik - cist) je mala kamena kutija ili kosturnica nalik kovčegu koja se koristi za držanje tijela mrtvih. U nekim aspektima, slična je dubljoj grobnici s oknom.
