Historija Drevnog Egipta

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Ovaj članak je dio serije
Historija Egipta.
Drevni Egipat
Ahemendiski Egipat
Ptolemejski Egipat
Rimski Egipat
Kršćanski Egipat
Arapski Egipat
Otomanski Egipat
Dinastija Muhammada Alija
Moderni Egipat
Egipćani
Glavni članak: Drevni Egipat

Arheološki dokazi ukazuju da se posebna kultura razvila u dolini Nila prije 5000. pne. Ono što se danas naziva faraonskim periodom datira od 3100. pne., kada je Egipat postao jedinstvena država, a završava kada je Egipat 332. pne., prestao biti nezavisna država nakon osvajanja od strane Aleksandra Velikog. Njime su kasnije vladali grčki ptolemejski kraljevi.

Preddinastijski period[uredi - уреди | uredi izvor]

Oko ← 6000. Početak uzgoja žitarica u sjevernoj Africi.

← 4000.-3000. Započinje isušivanje Sahare; stanovništvo sjeverne Afrike širi se prema jugu i istoku - pred-dinastijski period u Egiptu.

Oko ← 3500. Prva upotreba jedara na Nilu.

Ranodinastijski period[uredi - уреди | uredi izvor]

Paleta Kralja Nermera (Menesa), oko 3100. pne.

Oko ← 3100. Prema predaji, godina ujedinjenja Egipta za Nermerove (Menes) vladavine.

Staro Carstvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: Egipat - Stara država

← 2686. je početak Stare države (doba piramida) u Egiptu (← 2181.) ← 2590. Keops gradi veliku piramidu kod Gize. Iz oko ← 2350. potječu rani religijski tekstovi pronađeni na zidovima egipatskih grobnica, tzv. Piramidalni tekstovi (hijeroglifi).

Prvi prijelazni period[uredi - уреди | uredi izvor]

Da je to bilo vrijeme nemira i ratova vidi se po činjenici da su se ove četiri dinastije smjenjivale u samo 50 g.

Srednje carstvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: Egipat - Srednja država
Tutmozis III. ubija neprijatelja, Amonov hram u Karnaku

Oko ← 2040.-1674. nakon perioda kaosa, uspostavlja se Srednje Carstvo u Egiptu; Faraoni jačaju državu, uspostavljaju centraliziranu upravu i oko ← 1990. osvajaju susjednu Nubiju (danas Etiopija). Iz oko ← 1900. potječe srednjo-carska Priča o Sinuhe.

Drugi prijelazni period[uredi - уреди | uredi izvor]

← 1725. plemena Hiksa uvode ratne kočije u Egipat. ← 1648. Dominacija Hiksa u Egiptu (do ← 1540.).

Novo Carstvo[uredi - уреди | uredi izvor]

Glavni članak: Egipat - Nova država

Oko ← 1540. Kamose i Amozis protjeruju Hikse i utemeljuju Novo kraljevstvo u Egiptu (do ← 1069.). Egipćani osvajaju Palestinu i Siriju.

Oko 1500. napisana Knjiga mrtvih, prvi rukopis na papirusu koji obuhvaća cijelo egipatsko vjerovanje.

← 1505. započinje gradnja Amonova hrama u Karnaku za vrijeme Tutmosa I. (← 1505.-1493.) i Tutmosa III. (← 1490.-1436.).

Hram faraonke Hatšepsut, oko 1460. pne.

← 1478.-1458. Egiptom vlada kraljica Hatšepsut.

← 1402. pod vlašću Amenofisa III. Egipat je na vrhuncu slave. Započinje gradnja hrama u Luxoru. Hetiti u Armeniji usavršavaju tehniku kovanja željeza.

Oko ← 1360. Ehnaton nasilno uvodi monoteističko obožavanje boga sunca (Atona) u Egiptu i izgrađuje novu prijestolnicu – Ahetaton.

Zlatna maska Tutankamonovog sarkofaga, oko 1350. god. pne.

← 1347. egipatskim faraonom postaje Tutankamon koji ukida Atonov (Sunčev) kult što su ga bili uveli Ehnaton i njegova žena Nefertiti te obnavlja staru vjeru u Amona.

Oko 1319.-1145. je period Ramesida u Egiptu (XIX. dinastija) koja je najjača za Ramzesa II. koji u brojnim ratovima protiv osvajača čak širi egipatski teritorij. ← 1275. Bitka kod Kadeša između Egipćana pod Ramzesom II. i Hetita.

Oko ← 1200. Propast Hetitskog Carstva; egzodus Židova iz Egipta i naseljavanje u Palestini.

← 1152. umire Ramzes III., posljednji veliki egipatski faraon.

Pad Egipta[uredi - уреди | uredi izvor]

← 671. Asirci pokoravaju Egipat; početak obrade željeza. ← 525. Perzijanci napadaju Egipat.

← 332. Aleksandar Veliki osvaja Egipat. ← 323. umire Aleksandar: carstvo je podijeljeno između Makedonije, Egipta, Sirije i Pergama. ← 304. Ptolomej I., makedonski vladar Egipta, osniva neovisnu dinastiju (do 30.) Oko ← 290. je osnovana Aleksandrijska knjižnica. ← 30. smrt Antonija i Kleopatre: Egipat postaje rimskom provincijom.

Izvori[uredi - уреди | uredi izvor]

  • ILUSTRIRANA POVIJEST SVIJETA I, Više autora, Beograd-Ljubljana, 1983.

Poveznice[uredi - уреди | uredi izvor]

Eksterni linkovi[uredi - уреди | uredi izvor]